Κυριακή, Ιουλίου 21, 2019

Από παιδί

Στην αρχή
αγαπάμε στα παιδιά μας
περισσότερο το μας
από τα ίδια τα παιδιά.

Στην αρχή
παίρνουν τα παιδιά μας 
αυτά από το πρόσωπό μας
κι εκείνα απ' την προσωπικότητά μας.

Τίποτα δικό τους 
δεν έχουν
τα παιδιά μας
στην αρχή.

Κι ύστερα, μια μέρα, σχεδόν στα ξαφνικά,
το παιδί απέναντί μας
έχει ολόδικό του και αυτόνομο
εαυτό.

Τότε είναι ίσως η στιγμή
να πάψεις να καμαρώνεις
και να αρχίσεις βαθύτερα να συνδέεσαι
και βαθύτερα να αγαπάς
ένα πλάσμα που διαμορφώνεται 
έτσι και όχι αλλιώς,
που παίρνει απέναντι στη ζωή
την μία και όχι την άλλη στάση,
που επιλέγει να είναι 
αυτός και όχι κάποιος άλλος,
ένα πλάσμα που θα πάει
όπου θέλει το ίδιο,
όπως κάθε παιδί από καταβολής παιδιών,
όπως κάθε άνθρωπος από καταβολής ανθρώπων,
γιατί όσο κι αν μας σημάδεψαν οι γονείς μας 
κι όσο κι αν εμείς σημαδεύουμε τα παιδιά μας,
τα σημάδια είναι μόνο σημάδια,
ο εαυτός μας είναι δικός μας,
ο εαυτός τους είναι δικός τους,
ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος
από παιδί
να πηγαίνει κάθε στιγμή τον εαυτό του
λίγο πιο κοντά ή λίγο πιο μακριά
απ' το φως,
απ' τη δύναμη,
απ' την αδυναμία,
απ' την αγάπη.

Πέμπτη, Ιουλίου 11, 2019

Μεταμαυρίλα

Σε μια ιδιοφυή στιγμή του έβδομου κύκλου του «Veep», ο Νταν βιώνει μια υπαρξιακή κρίση: «Ames, am I gettin’ old? Maybe I gotta stop foolin’ around. Maybe that’s it. Maybe I gotta cut out all the meaningless sex with girls half my age. I mean, you pull it out to cum on her tits ’cause you think it’s gonna make you feel alive. But it doesn’t matter where you cum, Ames. Ya know? It just doesn’t. It just – It doesn’t».
Αν βέβαια κάτι μάτερς σε αυτή τη ζωή, Νταν, είναι ακριβώς το πού τελειώνεις. Από αυτό το τέλος μπορούν δυνάμει να ξεκινήσουν όλα, από το πού τελειώνεις μπορεί δυνάμει να αρχίσει μια άλλη ζωή: σήμερα δεν είσαι – αύριο είσαι.
Έγραφε τις προάλλες μια φίλη για ένα παιδί 17 χρονών που πέθανε από ανακοπή καρδιάς την μέρα που βγήκαν τα αποτελέσματα των Πανελληνίων. Είχε σκίσει, σε όλη την τόσο σύντομη ζωή του έσκιζε, το μέλλον προδιαγραφόταν λαμπρό, ο κόσμος και η ζωή του ανήκε, πέθανε ξαφνικά, πέθανε στα καλά καθούμενα.
Χθες βράδυ στην Χαλκδική μεγάλοι και παιδιά έχασαν τη ζωή τους όσο πιο ξαφνικά γίνεται, οι περισσότεροι σε μια ξένη για τους ίδιους χώρα, όπου είχαν έρθει να κάνουν καλοκαιρινές διακοπές. Έπεσαν στα κεφάλια τους δέντρα, έπεσαν στα κεφάλια τους σκεπές, τους πήρε και τους πέταξε σε τζαμαρίες ο αέρας, αναποδογύρισε το τροχόσπιτό τους.
Δεν το ξέρουμε άραγε ότι μπορεί η ζωή μας να τελειώσει κυριολεκτικά ανά πάσα στιγμή; Το ξέρουμε αλλά το απωθούμε; Το ξέρουμε αλλά θεωρούμε ότι είναι μια θεωρητική γνώση που δεν αφορά εμάς; Πώς γίνεται να μην ζούμε με βάση ακριβώς αυτή τη συνειδητοποίηση; Πώς γίνεται να μην μας λυτρώνει και απελευθερώνει αυτή η συνειδητοποίηση; Πώς γίνεται να ζούμε με διαρκή φόβο για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, με διαρκές άγχος για το αύριο, με σκοτεινιά στο μυαλό μας για το αν θα συμβεί το ένα ή το άλλο κακό; Τι ακριβώς θεωρούμε ότι είναι υπό τον έλεγχό μας; Τίποτα δεν είναι υπό τον έλεγχό μας. Κατεξοχήν δεν είναι υπό τον έλεγχό μας η ημερομηνία λήξης μας.
Να σκοτεινιάζαμε για το αύριο αν ξέραμε ότι η μόνη πιθανή σκοτεινή εκδοχή του αύριο, είναι αυτή για την οποία ανησυχούμε. Δεν είναι όμως. Όπως πριν καν έρθει το αύριο μπορεί να πεθάνεις σήμερα, τώρα, αυτή τη στιγμή. Έτσι γινόταν πάντα και έτσι πάντα θα γίνεται με τους ανθρώπους. Που αν θα έπρεπε να καταλάβουν κάτι είναι ότι αυτό τουλάχιστον είναι ένα δώρο. Θα έπρεπε να είναι ελεύθεροι από φόβο γιατί δεν μπορούν ούτε να προβλέψουν ούτε να ελέγξουν το πώς και το πότε του κακού που θα συμβεί. Ότι θα συμβεί κάποτε είναι το μόνο σίγουρο, σίγουρο όσο ο θάνατος.
Αλλά μέχρι το τελικό κακό έχουν χρόνο. Ένα δευτερόλεπτο ή πολλές δεκαετίες, δεν είναι κάτι που μπορούν να ξέρουν. Είναι κάτι όμως που μπορούν να γεμίσουν με συστατικά άλλα από τον φόβο, την απαισιοδοξία, την μαυρίλα. Όσο κι αν μαυρίσουν, η ζωή θα είναι πάντα πιο μαύρη. Δεν μπορούν να τη νικήσουν έτσι, να τη σπαταλήσουν μόνο μπορούν έτσι, να την ματαιώσουν μόνο μπορούν έτσι, να την ακυρώσουν μόνο μπορούν έτσι.

Τετάρτη, Μαΐου 29, 2019

Σαράντα μέρες

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των εκλογών της Κυριακής: ήταν οι πρώτες μετά από μια oλόκληρη δεκαετία και τις εκλογές του 2009, οι οποίες διεξήχθησαν έξω από ένα κλίμα ας το πούμε κατάστασης ανάγκης, η οποία έφερνε μαζί της πολιτικά διλήμματα τα οποία παρουσιάζονταν ως ζωής και θανάτου. Μεσολάβησαν έξι εκλογικές αναμετρήσεις (του Μαΐου του 2012, του Ιουνίου του 2012, οι ευρωεκλογές του 14 και οι τριπλές -συμπεριλαμβανομένου του δημοψηφίσματος- εκλογές του 15), όπου το αληθινό ή υποτιθέμενο διακύβευμα ήταν η σωτηρία ή η καταστροφή της χώρας. Ανεξάρτητα αν βγήκαμε από την κρίση οριστικά, ή αν πάλι, όπως στις εκλογές του 2009, καιροφυλακτούν πίσω από την πόρτα μας καινούργιες μνημονιακού τύπου περιπέτειες, πάντως την Κυριακή που μας πέρασε μπορούσαμε επιτέλους να ψηφίσουμε με κριτήρια διαφορετικά από το σωτηρία ή καταστροφή.
Πάγιο χαρακτηριστικό κάθε εκλογικής αναμέτρησης: η εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία. Και καλώς ή κακώς, ένα βασικό κριτήριο ψήφου της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας είναι ακριβώς αυτό το «κούρασες εσύ, σειρά του επόμενου», το οποίο πηγαίνει πολύ πιο πέρα από ιδεολογικούς διαχωρισμούς ή και αυτή καθαυτή την αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου. Αυτό προφανώς και δεν συνεπάγεται ότι εκλογές ανά εκλογές θα έχουμε εναλλαγή κομμάτων, αυτό προφανώς και δεν συνεπάγεται κάποια αλγοριθμικά προσδιορισμένη βεβαιότητα, αποτελεί όμως έναν παράγοντα καθοριστικό που δεν πρέπει ποτέ να παραγνωρίζουμε.
Τι έλεγε βασικά ο ΣΥΡΙΖΑ στο μήνυμά του σε αυτές τις εκλογές; Ότι τα κατάφερε. Ότι μας έβγαλε από τα μνημόνια. Ότι κράτησε την κοινωνία όρθια. Ότι ακολούθησε πολιτικές που ανακούφισαν τους πολλούς. Για πρώτη φορά στην πολιτική του διαδρομή, ο ΣΥΡΙΖΑ ζητούσε να ψηφιστεί με βάση όχι υποσχέσεις αλλά έργο. Ακόμη και τον Σεπτέμβρη του 15 ζήτησε να ψηφιστεί και ψηφίστηκε, κρινόμενος για την μάχη που έδωσε με τους δανειστές το προηγούμενο διάστημα, έχοντας αφήσει το έργο για την τετραετία που θα ακολουθούσε. Για πρώτη φορά τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ ζητούσε μια ψήφο όχι σκέτα προσδοκίας αλλά κυρίως και επιβράβευσης. Και σε κάθε τομέα της ζωής η πραγματοποίηση είναι πάντα λιγότερο θελκτική από τις υποσχέσεις. Οι υποσχέσεις έχουν πάντα το χαρακτήρα του απόλυτου. Η πραγματοποίηση και η πραγματικότητα υπάγονται εξ ορισμού στην επικράτεια του σχετικού.
Υποκειμενική μου εκτίμηση είναι πως το έργο που πραγματοποίησε τελικά στη θητεία του ο ΣΥΡΙΖΑ από την επανεκλογή του και μετά, έχει θετικό πρόσημο σε ουκ ολίγους τομείς, από την διαχείριση των δημόσιων οικονομικών ως την πρόσβαση στη δημόσια υγεία, από τα επιδόματα για τους φτωχότερους -ναι, φίλε, τα επιδόματα για τους φτωχότερους- ως το φρένο στις ρεμούλες και το μοίρασμα δημόσιου χρήματος σε δουλίτσες, από την αναλογικοποίηση της φορολογίας και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης -που οκ, προφανώς και είχε και πάρα πολλές παράπλευρες απώλειες, με υπερφορολόγηση κάθε άλλο παρά πλούσιων ελευθέρων επαγγελματιών- ως εθνικούς οδικούς άξονες που επιτέλους ολοκληρώθηκαν, από μια σειρά σημαντικών νόμων για τα δικαιώματα (σύμφωνο συμβίωσης κλπ) ως τη γενικότερη νοοτροπία και στάση στο μεταναστευτικό ή σε θέματα αστυνομικής καταστολής, παρά τους διάφορους πολύ υπαρκτούς αστερίσκους που μπορεί να βάλει κανείς και στους δύο τελευταίους τομείς. Και άλλα πολλά. Με πολύ σημαντικό ανάμεσά τους, όσο ειρωνικό κι αν ακούγεται, ότι κατάφερε να ολοκληρώσει το μνημονιακό πρόγραμμα, χωρίς να μας βάλει σε επόμενο. Από εκεί και πέρα προφανώς και παραμένει αναμφισβήτητο το γεγονός ότι είναι ένα έργο που πραγματοποιήθηκε σε καθεστώς μνημονίων, άρα κι ένα έργο με πάρα – πάρα πολλές μνημονιακές πτυχές. Αλλά και πέραν των μνημονίων, όταν έγινε η συμφωνία Ευρώπης – Τουρκίας για το προσφυγικό, ο ΣΥΡΙΖΑ την υπέγραψε ακριβώς όπως θα την υπέγραφε και η ΝΔ. Υπάρχει δηλαδή ένα επίπεδο κομβικών αποφάσεων, όπου και τα δύο κόμματα, με μισή, ολόκληρη ή τρία τέταρτα καρδιάς, με ιδιοκτησία ή χωρίς ιδιοκτησία των προγραμμάτων, τα ίδια υπέγραψαν και θα υπέγραφαν. Ακόμη κι έτσι όμως εσύ ήσουν με τους πολλούς, σε αντίθεση με τους άλλους που είναι με τους λίγους, σωστά;
Υπάρχει όμως μια αντίφαση όταν επικαλείσαι τους πολλούς όσον αφορά τα οικονομικά και τα αντιφιλελεύθερα και αγνοείς τους πολλούς όταν ερχόμαστε στο Μακεδονικό. Προσωπικά, για να μην παρεξηγηθώ, έχω ταχθεί αναφανδόν πολλάκις υπέρ των Πρεσπών. Αλλά τι να κάνουμε, οι πολλοί εξακολουθούσαν να μην προτιμούν οποιαδήποτε συμφωνία με τους γείτονες, εκτός κι αν εκείνοι αυτοπυρπολούνταν συλλογικά, ζητώντας μέσα στις φλόγες συγγνώμη για την παραχάραξη της Ιστορίας. Δεν την προτιμούσαν επειδή στα εθνικά θέματα υπάρχει πάντα τυφλό σημείο; Δεν την προτιμούσαν επειδή από μικρά παιδιά μαθαίνουν ότι υπάρχει μια και μόνη ιστορική αλήθεια, η οποία ταυτίζεται πάντα με την εθνική αλήθεια; Όλα αυτά, ναι, σύμφωνοι. Πάντως οι πολλοί ήθελαν την Μακεδονία μας – Μακεδονία, κι άλλη καμιά να μην υπάρχει πουθενά. Αν τώρα, ακριβώς επειδή προσωπικά εξακολουθώ να θεωρώ τις Πρέσπες ως κάτι παραμαπαραπολυκαλό, σε λίγα χρόνια οι ίδιοι πολλοί θα αρχίσουν να είναι μια χαρά με τη Βόρεια Μακεδονία, είναι κάτι διαφορετικό. Πάντως τους πολλούς με τα τωρινά μυαλά, ούτε τους ρώτησες ποτέ για τις Πρέσπες, ούτε μπήκες σε όσο κόπο έπρεπε να τους εξηγήσεις – κι ας αρνούνταν αυτοί να καταλάβουν. Τότε οι πολλοί δεν σε ένοιαζαν. Τότε τα κριτήριά σου ήταν άλλα.
Επίσης άρχισες να συγκεντρώνεις εικονικούς θριάμβους. Και να η μια μετά την άλλη κερδισμένη ψηφοφορία στη Βουλή. Και να να σε αποθεώνουν χειροκροτώντας σε όρθιοι με την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων η Μεγαλοοικονόμου, ο Κόκκαλης των ΑΝΕΛ, ο Θάνος ο Μωραϊτης, ο Θανάσης ο Θεοχαρόπουλος και λοιπά ρετάλια, στα οποία στηρίχτηκες, με τα οποία σφιχταγκαλιάστηκες, τα οποία θεώρησες ότι θα τα εκμεταλλευτείς χωρίς να λερωθείς, αλλά λερώθηκες μαλάκα μου, λερώθηκες και λέρωσες και μας μαζί σου.  Και να το ένα μετά το άλλο μίτινγκ στη διεθνή σκηνή με ξένους ηγέτες. Ωραίο περιβάλλον φτιαχτικό. Ήσουν τελικά γεννημένος για αυτό. Πέρασες το τεράστιο λούκι της σύγκρουσης με τους δανειστές, βγήκες γαμημένα ζωντανός, απίστευτο αλλά βγήκες, όλα τα άλλα έχουν σαφώς μικρότερο βαθμό δυσκολίας, είσαι πια πιο έμπειρος, αρχίζεις και μετράς, αρχίζεις και μαζεύεις μπράβο (μπράβο που σε μεγάλο βαθμό έρχονται γιατί κάνεις όσα πολεμούσες). Και μετά τον Κόκκαλη των ΑΝΕΛ, γιατί όχι και ο Κόκκαλης του Σωκράτη; Και αν ο εχθρός είναι απέναντι, εκείνοι που άντεξαν και σε πίστεψαν και σε στήριξαν και στάθηκαν απέναντι στην ακροδεξιά και τον νεοφιλελευθερισμό, ποιον έβγαλαν στην Ευρωβουλή; Τον Πέτρο ναι, τον Πέτρο τον Κόκκαλη. Στεκόμαστε απέναντι στους φιλελέδες ψηφίζοντας Κόκκαλη κι Αλέξη Γεωργούλη, που είναι και ωραίος γκόμενος. Αυτή είναι η δική μας ομάδα. Αυτοί εκπροσωπούν την Αριστερά μας στο ευρωκοινοβούλιο.
Κι αν με τη δική μας ομάδα παίζουν αυτοί, ποιοι να παίζουν με την απέναντι; Ποια είναι τα όρια μεταξύ Βασίλη Λεβέντη και Αρτέμη Σώρρα; Αρτέμη Σώρρα και Κυριάκου Βελόπουλου; Κυριάκου Βελόπουλου και Χρυσής Αυγής; Κυριάκου Βελόπουλου και Άδωνη Γεωργιάδη; Παραιτείται ο Πρόεδρος Καρατζαφέρης αλλά παρά τις ένδοξες στιγμές της συγκυβέρνησης Παπαδήμου, παρά το ένδοξο άρθρο Παπαχελά ότι ο ΛΑΟΣ είναι το σοβαρό κόμμα που αναδείχτηκε τον καιρό των μνημονίων , ο ΛΑΟΣ αποδείχτηκε τελικά ότι ήταν ένα incubator, ένα εκκολαπτήριο νέων σφριγηλών ιδεολογικά δεξιών παιδιών που ήρθαν για να μείνουν και να μας φέρουν στην κεντρική σκηνή την απενοχοποιημένη δεξιά του αύριο. Γιατί, ναι, είναι προφανώς εντελώς ανακουφιστικό ότι ο Κασιδιάρης στην Αθήνα δεν ήρθε δεύτερος. Είναι επίσης ιδιαίτερα -ιδιαίτερα- παρήγορο, ότι η Χρυσή Αυγή αντί να καλπάζει έπεσε. Δεν ξέρω πόσο παρήγορη είναι όμως η μετακόμιση στον Βελόπουλο. Έτυχε να δω το προεκλογικό του σποτάκι κι έλεγε σε επίπεδο ρητορικής πράγματα ακόμη πιο ακραία κι απ’ τους χρυσαυγίτες. Και ο Βελόπουλος είναι καθαρός. Ο Βελόπουλος δεν ανήκει σε καμία εγκληματική οργάνωση, δεν σκότωσε κανέναν, δεν έδωσε εντολή να σκοτωθεί κανείς, δεν συγκρότησε τάγματα εφόδου. Ο Βελόπουλος δεν έχει αρχειακές φωτογραφίες με σβάστικες. Ο Βελόπουλος είχε μόνιμο στασίδι στον Σκάι. Και παραπονέθηκε ότι του τράβηξε την πρίζα λίγο πριν τις εκλογές ο άλλος Κυριάκος για να μην τον βγάζουν. Και ναι, είναι η τηλεόραση, ναι, είναι τα τηλεμάρκετινγκ, ναι είναι η συνεχής παρουσία, αλλά μαζί με όλα αυτά είναι και ο ατόφιος φασιστικός λόγος που πια ξεπλένεται και νομιμοποιείται και αυτός. Δεν έχουμε πια να κάνουμε με ναζί, ούτε με πολύ ναζιστικά πράγματα. Η Φώφη σαν έτοιμη από καιρό σαν θαρραλέα είναι εκεί για να βοηθήσει τον άλλο Κυριάκο αν δεν βγει αυτοδύναμος, αλλά μπορεί να υπάρχει πια και άλλη λύση. Κι άλλωστε με τον Καμένο συγκυβερνούσατε εσείς τέσσερα πλας χρόνια κι ήσασταν και ριζοσπαστική αριστερά, τι πειράζει να συγκυβερνήσουμε εμείς με τον Βελόπουλο; Κι αν δεν γίνει αύριο, τι μας εμποδίζει μεθαύριο να κυβερνηθούμε ως χώρα από Άδωνι, Βορίδη και Βελόπουλο; Μεθαύριο πραγματικά δεν θα μας εμποδίζει τίποτα. Τα διακόσια κεφάλια της οικογένειας Μητσοτάκη θα εκπροσωπούν την αστική δημοκρατία και τα διακόσια κεφάλια της λερναίας ύδρας των παιδιών του Γιώργου Καρατζαφέρη την πιο πατριωτική δεξιά.
Θα μας λείψει λοιπόν ο ΣΥΡΙΖΑ; Πιστεύω ότι θα μας λείψει, ναι. Γυρνάει το πράγμα; Σχεδόν αδύνατον. Εκτός και αν η εκλογική συντριβή μετατραπεί σε εσωτερική συντριβή. Σαράντα μέρες ακόμα; Πριν γίνει το μνημόσυνο, ας μιλήσουν εξαντλητικά για μνημόνια, ας μιλήσουν εξαντλητικά για το τι έκαναν σε κάθε έναν τομέα μεμονωμένα. Κατά πάσα πιθανότητα θα χάσουν και πάλι. Και μάλλον πια και πολύ. Αλλά ας πορευτούν τουλάχιστον έτσι και όχι με τη λογική «Είναι δυνατόν ζώα να είστε τόσο αχάριστοι και τόσο τυφλοί;». Δεν χρωστάει κανένας λαός τίποτα σε κανέναν. Δεν ξέρω εγώ την αλήθεια, δεν την ξέρει ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν την ξέρει κανείς. Δεν την ξέρει καν ο λαός. Δεν υπάρχει αλήθεια με αυτή την έννοια. Δεν ψηφίζουμε για το αν ισχύουν νόμοι της φυσικής, εξισώσεις των μαθηματικών ή αν τα παιδιά τα φέρνει ο πελαργός. Ψηφίζουμε ποιος θέλουμε να μας κυβερνά. Έχετε σαράντα μέρες όχι για να τους πείτε τι λάθος έκαναν στις ευρωεκλογές, όχι να τους πείτε ότι αν έρθει ο Κούλης δεν θα υπάρχουν λεφτά να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις, νοσοκομείο να δεχτεί τους ασθενείς δωρεάν και ότι τα σούπερ μάρκετ θα ξεμείνουν από κωλόχαρτα. Έχετε σαράντα μέρες όχι να κομπάσετε πως κρατήσατε την κοινωνία όρθια, βγάζοντας μας απ’ τα μνημόνια. Γιατί με τη λογική σας, αν όχι το 15, πάντως μέχρι το 19, είναι πολύ πιθανόν απ΄τα μνημόνια να μας είχαν βγάλει κι οι άλλοι. Έχετε σαράντα ημέρες να εξηγήσετε ότι αν ψηφίσουν εσάς τα επόμενα χρόνια θα είναι συγκριτικά καλύτερα από ό,τι αν ψηφίσουν τους άλλους. Για τι θα είναι συγκριτικά καλύτερα; Γιατί ήδη κάναμε ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε. Γιατί το πρόγραμμα και η ιδεολογία των άλλων είναι όχι να τρώνε παιδιά ζωντανά, αλλά να κάνουν ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, τα οποία συγκρινόμενα με τα αντίστοιχα δικά μας πέντε δεν σας συμφέρουν. Έχετε σαράντα μέρες, όχι για να εντοπίσετε πού έκαναν οι πολλοί το λάθος και σας καταψήφισαν, αλλά για να κάνετε τους πολλούς να σας ξαναθελήσουν. Εξηγήστε τα όλα. Από το γιατί οι Πρέσπες ήταν η καλύτερη λύση, όχι για την παγκόσμια ειρήνη και τη στρατηγική θέση της χώρας, αλλά για τους ίδιους που νιώθουν προδομένοι, ως το γιατί η κοινωνική ειρήνη υπηρετείται καλύτερα με λιγότερη καταστολή και όχι με ισοπεδώσεις των Εξαρχείων, του Ρουβίκωνα και του Κουφοντίνα, που αν συμβούν θα γεννήσουν νέους Κουφοντίνες αύριο, μιλήστε δηλαδή ακόμα και για θέματα που θεωρητικά έχουν οι άλλοι το πάνω χέρι. Και φύγετε από τη λογική ότι είστε οι καλοί και οι άλλοι είναι οι κακοί. Και φύγετε από τη λογική ότι σώσατε την κοινωνία κι αυτή η αχάριστη και ηλίθια σας γύρισε την πλάτη. Για κάποιον λόγο σας τον γύρισε. Ο μόνος τρόπος να την ξανακερδίσετε είναι εξηγώντας της γιατί το δικό σας γκρι θα είναι λιγότερο σκούρο απ΄ το γκρι των άλλων. Αφήστε τα άσπρα – μαύρα. Αφήστε την αλαζονεία. Αφήστε τον νεοκαθεστωτισμό. Ακόμη κι αν χάσετε τις συγκεκριμένες εκλογές μπορεί να ξανάρθετε. Χάστε τις με αξιοπρέπεια, χάστε τις ποντάροντας στην ουσία και τη σύγκριση σε κάθε επιμέρους τομέα της μίας με την άλλη πρόταση.
Αυτά πάνω κάτω.


(Κείμενο γραμμένο το The Greek Cloud)

Πέμπτη, Μαρτίου 21, 2019

Έστω και στα λόγια

Ποίηση είναι να ανάβεις τις λέξεις σου,
με έναν απλό, συνηθισμένο αναπτήρα,
κι αυτές να εκλαμβάνονται για ένα ανοιξιάτικο βράδυ
 
σαν το θαύμα του Αγίου Φωτός,
γιατί -όλοι το ξέρουν- το αληθινό θαύμα
δεν βρίσκεται στον τρόπο που τις φώτισες,
αλλά στην ανάγκη που έχουν οι άνθρωποι
για φως κι ό,τι νικάει τον θάνατο,
έστω και στα λόγια.

Κυριακή, Ιανουαρίου 06, 2019

Έξω απ' το λούνα παρκ

Έξω απ' το λούνα παρκ παιδιά με μια αντλία, κάτι φουσκώνουν. Πλησιάζω να δω, είναι μπαλόνια. Τα παιδιά είναι ντυμένα ζεστά και καθαρά, κι έχουν καθαρό χρώμα δέρματος. Λίγο πιο εκεί μια κυρία, με επίσης καθαρό χρώμα δέρματος, πουλάει μπαλόνια. Μάλλον η μαμά τους, σκέφτομαι. Τους «Κλέφτες Καταστημάτων» σκέφτομαι. Ευτυχισμένα άρα πάνω - κάτω προτιμώ να τα σκέφτομαι. Ευτυχισμένα, ζεστά, καθαρά, με την άλλης ποιότητας αξιοπρέπεια που δίνουν οι δυσκολίες (οι οικονομικές και όλων των ειδών οι δυσκολίες), με τη δυνατότητα που σου δίνει η παιδική ηλικία να περνάς καλά ακόμη κι έξω απ' το λούνα παρκ αντί για μέσα, με τη δυνατότητα που σου δίνει η παιδική ηλικία να αντιμετωπίζεις σαν παιχνίδι και το φούσκωμα μπαλονιών, τα οποία θα αγοράσουν άλλα παιδιά που μόλις βγήκαν από το λούνα παρκ έχοντας χορτάσει παιχνίδι.
Έξω απ' το λούνα παρκ ένας σκύλος ραχάτης. Αναρωτιέμαι ξανά πώς είναι δυνατόν να πέρασα όλη σχεδόν τη ζωή μου με τεράστια φοβία για τα σκυλιά. Αναρωτιέμαι ξανά για έναν ακόμη συστατικό μου φόβο. Αναρωτιέμαι ξανά πώς είναι δυνατόν να έζησα τόσο πολύ μέσα σε μια θεμελιώδη παρανόηση. Δεν ήξερα. Δεν μου είχε επιτραπεί να δω, δεν μου είχε επιτραπεί να καταλάβω. Κοιτάζω τον ραχάτη σκύλο στα μάτια. Αν υπάρχει θεός, αγάπη, θεός της αγάπης, πηγαίνει και ξεκουράζεται στα βλέμματα των σκύλων. Μας παρατηρεί από εκεί, ρωτώντας μας τι ακριβώς έχουμε καταλάβει από το παιχνίδι της ύπαρξης, τι ακριβώς έχουμε καταλάβει απ΄το παιχνίδι των ανθρώπινων καρδιών.

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 28, 2018

Ο Ειδικός

Σχετική εικόνα 
«Μπορείτε να περάσετε, ο Ειδικός είναι έτοιμος να σας δεχτεί», είπε η γραμματέας. Εκείνος όντως πέρασε, ο Ειδικός όντως τον δέχτηκε. Του παρέθεσε το πρόβλημα για το οποίο είχε έρθει και στο οποίο ο Ειδικός ειδικευόταν. Αλλά εκτός από ειδικές γνώσεις, ο Ειδικός είχε και γενικές απόψεις. Και ορισμένες παράμετροι του προβλήματος εξόργισαν τον Ειδικό, καθώς πήγαιναν κόντρα στις γενικές απόψεις του. Ο εξοργισμένος Ειδικός δεν ήταν διατεθειμένος να προσφέρει καμία υπηρεσία, παρά μόνο την αποδοκιμασία του και τον αποτροπιασμό του. Τον έδιωξε και του είπε να μην τολμήσει να ξαναπατήσει στο ιερό του, παρά μόνο αν συμμορφωθεί με τις γενικές απόψεις του και τον τρόπο που εκείνος βλέπει τον κόσμο.

Πέμπτη, Δεκεμβρίου 20, 2018

Σ' εγαπώ

- Σε αγαπώ.
- Μην λες περισσότερα απ΄όσα πρέπει. Πες το με απόστροφο.
- Με αποστροφή;
- Με απόστροφο, παιδί μου. Απάλειψε το περιττό φωνήεν.
- Σ' εγαπώ.
- Πω! Παραπληκτρολόγηση; Λογοπαίγνιο;
- Αλήθεια.
- Δηλαδή;
- Σ' αγαπώ εγωιστικά.
- Δηλαδή;
- Σ' αγαπώ για μένα. 
- Δεν με αγαπάς επειδή είμαι εγώ; 
Σε αγαπώ επειδή εσύ είσαι εσύ κι εγώ εγώ.
- Μα δεν τα καταλύει τα εσύ και τα εγώ η αγάπη;
- Όχι βέβαια.
- Μα δεν θες να χαθείς μέσα μου; 
- Αρκετά χαμένος έχω υπάρξει. Να βρεθώ θέλω. 
- Που;
- Πλάι σου.
- Γιατί;
- Γιατί σ' εγαπώ.
- Δηλαδή;
- Δηλαδή ξέρω ότι το να αγαπάμε τον άλλον
δεν μας ανεβάζει σε κανένα ηθικό βάθρο απέναντί του,
δεν μας κάνει οσιομάρτυρες,
δεν έχει ανιδιοτέλεια,
δηλαδή ξέρω ότι το να αγαπάμε τον άλλον
είναι το πιο εγωιστικό πράγμα στην πλάση,
είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στο εγώ μας,
δηλαδή ξέρω ότι όταν αγαπάμε τον άλλον,
δεν μας χρωστάει απολύτως τίποτα,
απολύτως όμως,
στο παρόν, στο παρελθόν ή στο μέλλον,
εμείς του χρωστάμε,
εμείς του οφείλουμε,
εμείς είμαστε οι δωρολήπτες,
εμείς οι τυχεροί,
εμείς οι ευλογημένοι.

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 10, 2018

Μια συνείδηση που φορά ένα σώμα

Το μαγικό βουνό των ιδεών | tanea.gr


Κάποια στιγμή, όταν είσαι ακόμη μικρό παιδί, συνειδητοποιείς πλήρως τις δυο βασικές παραμέτρους του παιχνιδιού: αφενός ότι είσαι κάτι ξεχωριστό από όλον τον υπόλοιπο κόσμο που σε περιβάλλει, ότι είσαι ένα άτομο, μια μονάδα, μια συνείδηση που φορά ένα σώμα κι αφετέρου ότι κάθε σώμα δεν παραμένει ίδιο στο χρόνο, μεγαλώνει, ακμάζει, παρακμάζει και αργά αν είσαι τυχερός ή γρήγορα αν είσαι άτυχος πεθαίνει. Και όλη σου η συνείδηση, όλο αυτό που είναι ο εαυτός σου, εξαφανίζονται από προσώπου γης, μαζί με το σώμα που τα φορούσε. 
Κάποια στιγμή, όταν είσαι ακόμη μικρό παιδί, συνειδητοποιείς πλήρως τις δυο βασικές παραμέτρους του παιχνιδιού: αφενός ότι υπάρχεις «εσύ» και αφετέρου ότι δεν θα υπάρχεις για πάντα. Συνείδηση ατομικότητας και συνείδηση θνητότητας. Πακετάκι.  
Όλο το υπόλοιπο είναι ο χρόνος που σου απομένει, ο χρόνος που σου αναλογεί και ο τρόπος που θα αποφασίσεις ή θα «αποφασίσεις» να τον περνάς. Δεν είναι μόνο στο χέρι σου, εννοείται. Τίποτα σε αυτό το παιχνίδι δεν είναι μόνο στο χέρι σου. Αλλά και πολύ λίγα μέρη είναι αυτά στα οποία δεν μπορεί να φτάσει το χέρι σου. 
Και ο χρόνος όσο αδιαπραγμάτευτα αντικειμενικός είναι, είναι άλλο τόσο και αναμφισβήτητα υποκειμενικός. Ναι, δεν μπορείς να ξεγελάσεις την ηλικία σου, δεν μπορείς να απωθήσεις την ηλικία σου, δεν μπορείς να παραστήσεις ότι δεν είσαι η ηλικία σου. Αλλά η ηλικία σου σημαίνει μόνο τα χρόνια που έχεις ζήσει, όχι τον χρόνο που έχει χωρέσει μέσα σε αυτά τα χρόνια. Ο χρόνος που έχει χωρέσει μέσα σε αυτά τα χρόνια είσαι εσύ. Το πώς του. Ο χρόνος που θα χωρέσει στα χρόνια που έρχονται είσαι επίσης εσύ. Το πώς του. Το άλλο θα είναι η αδιαπραγμάτευτη ηλικία σου.
Τι ακριβώς μας φοβίζει στον θάνατο; Γιατί τόση σαχλότητα; Πως μπορεί να μας φοβίζει αυτό στο οποίο εμείς δεν είμαστε πουθενά; Πως μπορεί να μας απασχολεί οτιδήποτε άλλο από αυτό στο οποίο είμαστε παρόντες; Πως μπορεί να μην μας απασχολεί η ζωή; Δηλαδή ο χρόνος που χωράμε μέσα της. Τα συστατικά του. Η ποιότητά του. Η κατάλυσή του. 
Γιατί αν νιώσεις ευτυχισμένος ο χρόνος καταλύεται. Παύει να σημαίνει κάτι. Τη θέση του έχει καταλάβει η πληρότητα. Που δεν μπορεί να οριοθετηθεί χρονικά. Δεν την σταματάει ένα ρολόι. Δεν την τρομάζει η φθορά, η σήψη, το τέλος. Και δεν αφορά μόνο το τώρα και το μετά, αλλά και το πριν. Ευτυχείς αναδρομικά. Ήσουν μια στιγμή ευτυχισμένος, έχεις υπάρξει ευτυχισμένος από πάντα και για πάντα. 
Μην φοβάστε να πεθάνετε.
Μην φοβάστε να ζήσετε.
Μην φοβάστε.
Ήρθαμε επειδή έτυχε, θα φύγουμε επειδή δεν γίνεται αλλιώς, το ενδιάμεσο είναι όλο δικό μας όμως.
Μαλακία να το ζούμε φοβισμένοι.
Μας αξίζει μια κάποια γενναιότητα.
Μας αξίζει μια κάποια λεβεντιά.
Μας αξίζει μια κάποια ευτυχία.

Σάββατο, Οκτωβρίου 20, 2018

Η ζωή αλλιώς

Έχεις δικαστήριο σε δύο ώρες. Πρέπει να κλείσεις τις τρύπες στο δικόγραφο. Είναι πολλές, αλλά εντάξει, θα τα καταφέρεις. Τσάτρα πάτρα κάπως, αλλά θα τα καταφέρεις ξανά. Η ώρα περνάει. Πρέπει να φύγεις, δεν θα προλάβεις. Έχεις ξεχάσει το αγωγόσημο, μα είναι δυνατόν; Πόσα επιπλέον λεφτά, δεν τα ζήτησες, πώς θα τα ζητήσεις τώρα; Αλλά εντάξει, θα τα καταφέρεις. Μαζεύεις όλα τα χαρτιά. Βγαίνεις έξω. Ο φάκελλος ανοίγει, όλα πετάγονται στο δρόμο. Τι να πρωτοπρολάβεις να μαζέψεις κι από που; Κοιτάς το ρολόι σου. Δεν θα προλάβεις, δεν θα τα καταφέρεις ξανά. Σκέφτεσαι να τα αφήσεις όπως είναι πεταμένα στο δρόμο και να σηκωθείς να φύγεις. Εντάξει, τα έκανες μούσκεμα, αλλά δεν πέθανε και κανείς. Κι όμως την ίδια ώρα που νιώθεις πιο απατεώνας από ποτέ και πιο νίλα από ποτέ, αρχίζεις και τα μαζεύεις. Προσπαθείς να τα ξαναβάλεις και στη σωστή τους σειρά. Κι ας μην προλαβαίνεις πια. Δεν έχει σημασία, με κάποιον τρόπο θα τα καταφέρεις. Είσαι απατεώνας, αλλά είσαι και δυνατός. Δυνατός απατεώνας. Αλλά πώς θα τα καταφέρεις, πώς θα βρεις την άκρη αυτή τη φορά; Δεν γίνεται με τίποτα, είναι σαφές. Τι θα μπορούσες να σκαρφιστείς, ποιος από μηχανής θεός θα μπορούσε να σε σώσει; Το μυαλό σου προφανώς. Αποφασίζεις ότι τίποτα απ΄αυτά δεν συμβαίνει στα αλήθεια. Αναποδογυρίζεις την πραγματικότητα στην οποία ζούσες και ξυπνάς στην πραγματική. Όλα ήταν ένα παιχνίδι του μυαλού. Όλα ήταν απλά ένα άγχος. Όλα είναι πάλι υπό τον έλεγχό σου. Είσαι ο κυρίαρχος της πραγματικότητας. Είσαι ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Είσαι ο κυρίαρχος του μυαλού σου. Μέσα εκεί συμβαίνουν πάντα όλα. Μέσα εκεί σκοτώνεις και σκοτώνεσαι. Μέσα εκεί πεθαίνεις κι ανασταίνεσαι. Μέσα εκεί ανταλλάσσεις πραγματικότητες. Μέσα εκεί η ζωή είναι αλλιώς.

Τρίτη, Οκτωβρίου 09, 2018

Το νερό αλλιώς

Στάζει λίγο.
Αναμφίβολα σπατάλη.
Αλλά ταυτόχρονα και μικρή, ταπεινή ομορφιά,
έτσι όπως ο ήλιος πέφτει πάνω στο νερό,
δίνοντάς του χρώμα
και μια υπόσταση διαφορετική
από την σκέτα χρηστική.
Ουκ επ ύδατι μόνω ζήσεται άνθρωπος,
δεν μπορείς να ζεις χωρίς να σπαταλιέσαι,
δεν μπορείς να ζεις χωρίς να κοιτάς,
δεν μπορείς να ζεις χωρίς να νιώθεις,
δεν μπορείς να ζεις χωρίς να γράφεις.

Κυριακή, Σεπτεμβρίου 30, 2018

Πράγματα


Πράγματα που υπάρχουν στα αλήθεια: Η βροχή. Το πλυντήριο πιάτων. Η μουσική.
Πράγματα που δεν υπάρχουν στα αλήθεια: Η Μακεδονία. Ο Οκτώβριος. Το ωράριο.
Πράγματα που ενώ δεν υπάρχουν στα αλήθεια, χωρίς αυτά δεν μπορείς να υπάρξεις στα αλήθεια: Τα λεφτά.
Πράγματα που ενώ υπάρχουν πάνω κάτω στα αλήθεια, με αυτά δεν μπορείς να υπάρξεις στα αλήθεια: Η αλήθεια.
Πράγματα που δεν έχει σημασία αν υπάρχουν στα αλήθεια, σημασία έχει να υπάρχουν: Η ελπίδα.

Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 13, 2018

Κι ένα σάντουιτς σε σελοφάν

Kάτι μου μυρίζει στο βαγόνι του μετρό. Κοιτάω γύρω μου κι εντοπίζω τον ύποπτο. Ή την ύποπτο. Είναι απροσδιορίστου φύλου. Και απροσδιορίστου ηλικίας. Όχι απροσδιορίστου κοινωνικού στάτους όμως. Ζει ξεκάθαρα στον πάτο του βαρελιού. Ταυτόχρονα ακούγεται από την άκρη του βαγονιού η φωνή ενός άντρα: «Μια μικρή βοήθεια, μια μικρή βοήθεια. Είμαι άστεγος έξι μήνες. Το κρύο και τη βροχή που έχω φάει δεν την φαντάζεστε. Έχω να φάω δυο μέρες». Οι στεγασμένοι επιβάτες κάνουν χώρο να μετακινηθεί στο βαγόνι ο άστεγος. Δεν πρέπει να είναι πάνω από 35. Κι έχει ζήσει σίγουρα πολύ καλύτερες μέρες. Κανείς στεγασμένος δεν του δίνει λεφτά - ούτε εγώ βέβαια. Το απροσδιορίστου φύλου και ηλικίας άτομο ανοίγει το φερμουάρ από το σάκο που έχει στον ώμο. Βγάζει από την μπροστινή θήκη και δίνει στον άντρα κάτι συσκευασμένα κεκάκια κι ένα σάντουιτς σε σελοφάν. Αυτός πιάνει την καρδιά του, λέει χαμηλόφωνα ευχαριστώ, τα παίρνει στο χέρι και συνεχίζει να προχωρά στο βαγόνι, επαναλαμβάνοντας όσα έλεγε. Στεγασμένος επιβάτης δίπλα μου λέει σε στεγασμένη συνεπιβάτισσα: «Κάποιος του έδωσε σάντουιτς. Αν είχε να φάει δυο μέρες, θα το είχε κατασπαράξει. Θα το πετάξει μόλις βγει». Γιατί δεν αρκεί να μην δίνεις εσύ βοήθεια στον τσακισμένο. Πρέπει να στιγματίσεις τη βοήθεια, ακόμη κι αν τη δίνει άλλος. Όχι, δεν έχει στα αλήθεια τσακιστεί ο άντρας. Επαγγελματίας είναι, ρεμάλι είναι, ψεύτης είναι. Γιατί αν δεν ξέρει ο στεγασμένος να διακρίνει ποιος πεινάει στα αλήθεια και ποιος όχι, ποιος θα ξέρει; Ο έτερος καταραμένος του βαγονιού;

Κυριακή, Σεπτεμβρίου 02, 2018

Sharp Objects

Η προηγούμενη μεταφορά μυθιστορήματος της Γκίλιαν Φλιν μάς έδωσε μια από τις σημαντικότερες (αν και μάλλον παρεξηγημένες - υποτιμημένες) αμερικάνικες ταινίες των τελευταίων ετών, το "Gone Girl", που σκηνοθέτησε αριστοτεχνικά ο Ντέιβιντ Φίντσερ πατώντας στη σεναριακή διασκευή της ίδιας της Φλιν, 
η προηγούμενη σειρά που σκηνοθέτησε ο Ζαν Μαρκ Βαλέ, ο πρώτος κύκλος του "Βig Little Lies" ήταν instant classic και θα μείνει σταθμός (αν δεν εξασθενίσει - εκφυλιστεί στους επόμενους κύκλους, όπως έχει συμβεί -σε μια από τις λίγες αλλά κραχτές παθογένειες της νέας εποχής της τηλεόρασης- και με άλλες σειρές, με αποτέλεσμα να πληγεί και το συνολικό αποτύπωμα που άφησαν),
οπότε το Sharp Objects σε προδιαθέτει από τις υπογραφές των συντελεστών για τα εντελώς καλύτερα, πολύ περισσότερο αν συνυπολογιστεί το λαμπρό καστ των πρωταγωνιστών.
Για την ακρίβεια των τριών πρωταγωνιστριών. Γιατί, όπως συμβαίνει στο Big Little Lies -σε μια λίαν ευπρόσδεκτη απόκλιση από το συνήθως συμβαίνον στον αμερικάνικο κινηματογράφο και την αμερικάνικη τηλεόραση- η σειρά γυναικοκρατείται, με τους άντρες να κρατάνε τους δεύτερους ρόλους και, όπως συμβαίνει στο Gone Girl, η κυρίαρχη φιγούρα είναι γυναικεία.
Και πράγματι, η Πατρίσια Κλάρκσον στον ρόλο της μητέρας έχει επιτέλους τη δυνατότητα να μας προσφέρει τον ρόλο της ως τώρα καριέρας της, καθώς είναι σαν να τον υποδύεται όχι μόνο με τα συνειδητά εκφραστικά της μέσα, αλλά με όλη της την αιθέρια φιγούρα, με όλη την σωματική της κατασκευή, με όλη την σχέση της με το πέρασμα του χρόνου, σαν αγέραστη νεράιδα μιας κάποιας ηλικίας, σαν ανοίκεια οικείο στοιχειό, η Έιμι Άνταμς στον ρόλο της κόρης έχει φορέσει στο βλέμμα της την επιτομή του ριζικού πόνου και του ολικού φακντ απ, ενώ η νεαρή Ελίζα Σκάνλεν στέκεται δίπλα τους άφοβα, με όλο το θράσος των νιάτων της, της ομορφιάς της και του ταλέντου της.
Στη σκιά των τριών γυναικών τέσσερις - πέντε σπουδαίοι αντρικοί β' ρόλοι. Ο Βαλέ ξέρει πάρα πολύ καλά ποιους ηθοποιούς να επιλέγει και πως να τους βγάζει μια υπόκωφη ένταση. Αλλά μιλώντας για τους δεύτερους ρόλους, είναι η ώρα να μιλήσουμε για την κατ' εμέ μεγάλη αστοχία του Sharp Objects. Μια αστοχία που δεν μπορεί προφανώς να αναιρέσει ότι είναι μια σειρά που πρέπει να δει κανείς, μια σειρά με εκθαμβωτικές αρετές, μια σειρά που την ατμόσφαιρά της την κουβαλάς μετά πάνω σου σαν ιδρώτα στο πετσί σου.
Αλλά. 
Αλλά η επίδραση των δεύτερων ρόλων είτε χάνεται μέσα στη διάρκεια των οκτώ επεισοδίων, καθώς άλλο είναι να έχει ένας ήρωας δυο δυνατούς μονολόγους μέσα σε δυο ώρες κι άλλο σε έξι - επτά, είτε υπονομεύεται μέσω της επαναληψιμότητας της συμπεριφοράς τους, η οποία δεν προσθέτει τίποτα στη δυναμική της ιστορίας. Με άλλα λόγια όλα μέσα στο Sharp Objects δείχνουν ότι ήταν υλικό για ταινία. Όχι για σειρά οκτώ επεισοδίων. Στην ταινία μπορείς να φανταστείς τα πάντα να λειτουργούν πολύ περισσότερο καίρια. Κατεξοχήν το αστυνομικό μυστήριο, αλλά όχι μόνο αυτό. 
Και ακριβώς επειδή ο Βαλέ έχει δείξει στη διάρκεια της καριέρας του πόσο τεράστιο ψάξιμο κάνει για τη χρήση του μοντάζ, εξελίσσοντάς το έργο με το έργο κι αναδεικνύοντάς το στο Sharp Objects σε κομβικό μέσο αποτύπωσης των ανοικτών πληγών στο μυαλό της Έιμι Άνταμς, νομίζω ότι στη διάρκεια μιας ταινίας δεν θα έμενε τίποτα σημαντικό απ΄έξω, αντίθετα θα αποφευγόταν η φλυαρία και το πλάτιασμα και οι αφηγηματικές κοιλιές.
Aκόμη κι έτσι το Sharp Objects είναι μια σειρά μεγάλης κλάσης. Αλλά νοσταλγώ την ταινία που θα μπορούσε να είχε γυριστεί στη θέση της. Με τους ίδιους ακριβώς συντελεστές. Και μόνη τη Φλιν να γράφει το σενάριο. Νοσταλγώ την αιχμή της, το χτύπημά της στο κέντρο του στόχου, τη σωστή σχέση της με το χρόνο. 
Δεν είναι όταν μπορείς να πεις κάτι σε δύο ώρες, μην σπαταλάς εφτά. 
Είναι ότι όταν μπορείς να πεις κάτι σε δύο ώρες, οι υπόλοιπες πέντε δεν θα έπρεπε να έχουν λόγο ύπαρξης. 
Από την άλλη σε εφτά ο Βαλέ πρόλαβε να χωρέσει όλες αυτές τις τραγουδάρες. Οπότε χαλάλι.

Παρασκευή, Απριλίου 20, 2018

Εσωτερική

Υπάρχουν τομείς της ζωής που, ό,τι κι αν κάνουμε, οι μέσα μας φωνές θα μας κρίνουν ανεπαρκείς, χωρίς αληθινή δυνατότητα να τις μεταπείσουμε.
Υπάρχουν τομείς της ζωής που, ό,τι κι αν κάνουμε, οι μέσα μας φωνές θα μας αποθεώνουν, χωρίς αληθινή δυνατότητα να τις μεταπείσουμε.
Υπάρχουν τομείς της ζωής που, ό,τι κι αν κάνουμε, οι μέσα μας φωνές θα μας δικαιολογούν, χωρίς αληθινή δυνατότητα να τις μεταπείσουμε.
Υπάρχουν τομείς της ζωής που, ό,τι κι αν κάνουμε, οι μέσα μας φωνές θα μας κατηγορούν, χωρίς αληθινή δυνατότητα να τις μεταπείσουμε.
Προσπαθείς να καταλάβεις από που έρχονται αυτές οι φωνές. Πως είναι τόσο γαμημένα σίγουρες για το τι κάνεις καλά και τι όχι, για το που είσαι σωστός και που λάθος. 
Προσπαθείς να καταλάβεις ποια είναι τα αληθινά περιθώρια αυτοδιάθεσής μας με τέτοια προκαθορισμένη και προαποφασισμένη εσωτερική χορωδία, με τόσους προκαθορισμένους και προαποφασισμένους εσωτερικούς καθρέφτες, οι οποίοι θα δείχνουν ό,τι εκείνοι έχουν νομίσει πως είσαι κι όχι αυτό που στην πορεία των χρόνων γίνεσαι. 
Ίσως ξεχωριστοί είναι οι άνθρωποι που έμαθαν να μεταπείθουν τις φωνές τους ή έστω να τις αγνοούν. 
Ίσως πάλι ξεχωριστοί είναι οι άνθρωποι που έτυχε (;) να έχουν μέσα τους τις σωστές φωνές, τους σωστούς καθρέφτες, οι οποίοι δεν στρέβλωναν αλλά ενίσχυαν την αυτογνωσία τους. 
Ποιος ξέρει.
Κουβέντα να γίνεται.
Εσωτερική.

Δευτέρα, Μαρτίου 12, 2018

Δέκα Χρονών

Το να μεγαλώνεις ένα παιδί σημαίνει να το μεγαλώνεις λάθος. Ή, αν αυτό είναι υπερβολικό, ας πούμε ότι το να μεγαλώνεις ένα παιδί και το να μεγαλώνεις ένα παιδί σωστά είναι έννοιες αμοιβαία αποκλειόμενες. Δεν είναι ο ρόλος μας να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας σωστά. Μακάρι να γινόταν. Αλλά το μόνο που γίνεται είναι να κάνουμε το δικό μας κοκτέιλ λαθών. Το μόνο που γίνεται είναι να προσπαθούμε να αποφεύγουμε τη συνεχή επανάληψη των ίδιων, το μόνο που γίνεται είναι μεγαλώνοντας τα παιδιά μας να μεγαλώνουμε κι εμείς συναισθηματικά, ώστε η σκέψη μας και ο τρόπος προσέγγισής μας να αποκτά μια ανοικτότητα, μια ευελιξία, μια δυνατότητα αυθεντικής μεταβολής. Aν πρέπει ντε και καλά να είμαστε μαλάκες, ας είμαστε οπουδήποτε αλλού. Όχι απέναντι στα παιδιά μας.
Έχω γράψει για το γιο μου στο μπλογκ, στο φέισμπουκ, στην Ελευθεροτυπία, στο Unfollow, στο Elculture, στο Greek Cloud, σε βιβλία, γενικά όπου έχω γράψει, έχω γράψει και για τον γιο μου. Και σχεδόν ό,τι έχω γράψει, εκπέμπει τρυφερότητα, αγάπη, θαυμασμό. Αν με κάποιο τρόπο τα έβρισκα και τα συγκέντρωνα όλα, μπορεί και να έλεγε κανείς τι γαμάτος πατέρας.
Αλλά για μένα το να είμαι πατέρας είναι πάρεργο. Γραφιάς είμαι. Και οκ, όποτε κάτι με συγκινεί με το παιδί, μια χαρά ευκαιρία είναι για γράψιμο. Όχι για να δειχθώ, όχι για να πάρω λάικ, όχι για να πουλήσω κάτι. Τα κίνητρα των ανθρώπων σπανίως είναι τόσο μονοσήμαντα ποταπά. Όχι λοιπόν, όποτε έγραφα κάτι, το έγραφα γιατί με τσιγκλούσε να το γράψω, γιατί με τσιγκλούσε να το αποτυπώσω, με τσιγκλούσε να το μοιραστώ. Από την άλλη αποσιώπησα πράγματα για τον πατρικό μου ρόλο ή πράγματα που μου έχει πει ο ίδιος, τα οποία θα σχημάτιζαν μια διαφορετική εικόνα. Εκεί φαίνεται δεν βρέθηκε κάτι να με τσιγκλίσει εξίσου να το γράψω, να το αποτυπώσω, να το μοιραστώ.
Αν λοιπόν με κάποιο τρόπο έβρισκα και συγκέντρωνα όσα έχω γράψει για τον γιο μου αυτή την πρώτη του δεκαετία, το ερώτημα είναι αν θα έβρισκα τις καλύτερες στιγμές μου μαζί του ή τις περισσότερες στιγμές μου μαζί του. 
Αν όμως κάτι μιλά περισσότερο για τον ρόλο μου ως πατέρα αυτά τα δέκα χρόνια, δεν είναι ό,τι έγραψα για εκείνον αυτά τα δέκα χρόνια, αλλά ό,τι ανάρτησα συνολικά σε μπλογκ και σόσιαλ μίντια αυτά τα δέκα χρόνια. Ο χρόνος που πέρασα αυτή τη δεκαετία ποστάροντας στο ίντερνετ ήταν ταυτόχρονα και χρόνος που δεν πέρασα αυτή τη δεκαετία μαζί του. 
Βλέπεις, αγόρι μου, στην ιστορία των πατεράδων και των γιων, κάθε πατέρας κάνει το δικό του κοκτέιλ λαθών. Ένα από τα συστατικά του δικού μου κοκτέιλ, είναι και ότι είμαι αρκετά ως περισσότερο απών. Προτιμώ να κάνω άλλα πράγματα. Αλλά όποτε γράφω κάτι ωραίο για σένα στο δείχνω, δεν στο δείχνω; 
Σε αγαπώ όμως. Απέραντα. Και, οκ, αυτό το ξέρεις. Όλα τα ξέρεις. Και τα λες με τον δικό σου τρόπο. Σε ακούω. Σε αγαπώ. Θα αλλάξω το ως τώρα κοκτέιλ, με νέα λάθη, διαφορετικά. Δεν θα παραμείνω στα ίδια. Σε αγαπώ. Που θα σ' αγαπούσα όπως και να ήσουν. Αλλά είσαι και γαμάτος. Και σ' αγαπώ και για αυτό διπλά.

Παρασκευή, Ιανουαρίου 12, 2018

Ο Νονός

Μου έστειλε λίγο νωρίτερα μέιλ ο νονός μου. Σχολίαζε με θερμά λόγια ένα κείμενο της «Πεζής Αλφαβήτας». Στην πορεία των τεσσάρων σχεδόν χρόνων που έχουν περάσει από το πρώτο βιβλίο, μου έχει γράψει και μου έχει πει προφορικά αρκετές ακόμα φορές θερμά λόγια. Τα οποία δεν είναι και ποτέ γενικά, πάντοτε αφορούν συγκεκριμένα κομμάτια από τα δυο βιβλία. Έμαθα κι ότι τώρα στις γιορτές, σε κάποιο οικογενειακό τραπέζι, έβαλε και διάβασαν ένα απόσπασμα. 
Δεν ξέρω πώς να το εκφράσω ώστε να μην ακουστεί δήθεν: όταν βγήκε το πρώτο βιβλίο είχα φιλοδοξίες, όνειρα, το ΄να - τ' άλλο. Πίστευα ότι είναι κάτι. Και ότι όταν κάτι είναι κάτι, αυτό φαίνεται, περνάει, αποτυπώνεται. Τελικά δεν φάνηκε και τόσο, δεν πέρασε και τόσο, δεν αποτυπώθηκε και τόσο. Το δεύτερο το έβγαλα εντελώς πιο προσγειωμένα, το δεύτερο άρχισα να το συμπαθώ κάπως μάλλον καιρό μετά την έκδοσή του. 
Αλλά ενώ πάντα τα μπράβο των κοντινών σου ανθρώπων έχεις την τάση να τα θεωρείς δεδομένα και να τα υποτιμάς ως προκατειλημμένα, ενώ πάντα πασχίζεις να αγγίξεις ανθρώπους που δεν ήξεραν ότι υπάρχεις, σιγά - σιγά κατάλαβα ότι ο ιδανικός σου αναγνώστης μπορεί να είναι ο πιο απρόβλεπτος άνθρωπος, σιγά - σιγά κατάλαβα ότι ναι, ωραίο θα ήταν να είχα πατήσει κάποιες λογοτεχνικές κορυφές, αλλά επίσης ωραίο και πολύτιμο και βαθιά συγκινητικό είναι να καταφέρνεις να γράφεις ιστορίες που άγγιξαν τον νονό σου.

Κυριακή, Δεκεμβρίου 31, 2017

Χρόνος

Υπάρχουν τρεις μεγάλες κατηγορίες αντιμετώπισης του χρόνου:
Η ιδεατή: Το να συνειδητοποιείς ότι η έννοια χρόνος υπάρχει μόνο εφόσον εσύ την ονομάζεις και την υποστασιοποιείς. Το να συνειδητοποιείς ότι αυτό δεν είναι μεταφορικό σχήμα, αλλά κυριολεξία. Το να συνειδητοποιείς ότι άπαξ και ανήκεις σε πολιτισμό που αναγνωρίζει την έννοια του χρόνου, ο χρόνος δεν είναι απλά ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείσαι, ο χρόνος γίνεται ο τρόπος που αντιλαμβάνεσαι την ύπαρξή σου και τον κόσμο γύρω σου. Το να συνειδητοποιείς ότι άπαξ και δίνεις υπόσταση στον «χρόνο», δίνεις υπόσταση στον δια βίου δυνάστη σου. Το να συνειδητοποιείς ότι ελευθερία και πληρότητα και άφεμα δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει στα αλήθεια όσο ο «χρόνος» είναι παρών στο πλάι σου. Όσο αναγνωρίζεις τον «χρόνο» όλα θα είναι τελικά παροδικά, αγχωτικά, καταπιεσμένα, μισομίζερα.
Η των συντριπτικά περισσότερων από εμάς: Όλο συνειδητοποιούμε ότι υπάρχουν τόσα περισσότερα πράγματα που θέλουμε να κάνουμε και που μπορούμε -λέμε στον εαυτό μας- να κάνουμε. Αλλά να. Όλο μας ξεφεύγουν οι ώρες, οι μέρες, οι μήνες, οι πενταετίες. Όλος όμως αυτός ο χρόνος που αποδρά αφήνει πίσω του ένα ισχυρό αντίδωρο. Τον χρόνο που απομένει. Μπορεί να συρρικνώνεται, αλλά είναι ακόμα εκεί. Κι όσο έχουμε ακόμα χρόνο μπροστά μας, θα έχουμε ακόμα τα όνειρά μας. Κι όταν ο χρόνος φτάσει πια να έχει σχεδόν εξοβελιστεί, θα έχουμε ένα νέο αντίδωρο. Δεν θα μας νοιάζει πια. Γιατί θα έχουμε ζήσει μέσα στο όνειρο, την προσδοκία, την βεβαιότητα ότι αν αξιοποιούσαμε τον χρόνο μας αλλιώς, θα είχαμε κάνει κάτι τόσο διαφορετικό με το χρόνο μας και τη ζωή μας, με τη ζωή μας που είναι χρόνος, με το χρόνο που είναι ζωή. 
Η των λίγων, εκείνων που ζουν αλλιώς: Κι εκείνους ο χρόνος τους δυναστεύει, κι εκείνοι δεν μπορούν ποτέ να είναι πλήρεις, αλλά τουλάχιστον εκείνοι έχουν καταλάβει ότι η ζωή εντός του «χρόνου» φεύγει μέσα από τα χέρια μας όταν αυτός αοριστοποιείται, όταν δεν τέμνεται σε συγκεκριμένα κομμάτια εντός των οποίων μπαίνουν συγκεκριμένοι στόχοι, όταν δεν οργανώνεται αλλά χαώνεται, όταν ο χρόνος που περνά δεν αφήνει πίσω του συγκεκριμένα απτά αποτελέσματα.
Οι δεύτεροι θα κάνουν σχέδια για το 2018, θα δώσουν υποσχέσεις στον εαυτό τους, θα δεσμευτούν ότι το 18 θα κάνουν πολλά πράγματα που ως τώρα δεν έκαναν, αλλά θα το κάνουν με το 18 να παραμένει μέσα τους μια αόριστη έννοια. 
Οι τρίτοι ξέρουν ότι δεν υπάρχει κανένα γενικό και αόριστο 2018, υπάρχουν 365 συγκεκριμένες μέρες, που κάθε μία τους που θα περάσει με όνειρα αντί για πράξη που προσπαθεί να τα πραγματώσει, είναι μια μέρα που δεν θα γυρίσει ποτέ πίσω.
Οι πρώτοι δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνουν όλα αυτά, ενδεχομένως δεν ξέρουν καν τι πάει να πει 2018, ενδεχομένως δεν ξέρουν καν να διαβάζουν, ενδεχομένως να προλάβουν να ζήσουν άλλος είκοσι κι άλλος εκατό χρόνια, αλλά σίγουρα και οι δύο θα έζησαν έχοντας άλλα στο κεφάλι τους και την καρδιά τους, έχοντας μέσα τους τόσο ελεύθερο χώρο, χώρο που δεν καταλαμβάνει ο «χρόνος»

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 08, 2017

Στο κενό μεταξύ

Με εκείνη την Καταλονία κι εκείνη την ανεξαρτησία τι έγινε άραγε; Ό,τι περίπου και με το περήφανο ΟΧΙ του 62%. Ο δυτικός ευρωπαίος των αρχών του 21ου αιώνα αιωρείται στο κενό μεταξύ ανάθεσης σε αντιπροσώπους και απόλυτης εξάρτησης από αυτούς από την μια και σε μια γενικότερη οπερετική αντιμετώπιση της ζωής του από την άλλη, εξεγειρόμενος φαντασιακά και μη όντας διατεθειμένος να φτάσει τα πράγματα ως τα άκρα, επιστρέφοντας μετά την εξέγερσή του στο σούπερ μάρκετ του, στα σόσιαλ μίντιά του, στις όποιες ανέσεις του, έχοντας κατά βάθος και πλάτος και ύψος εσωτερικεύσει απόλυτα ότι ζει σε έναν καταναλωτικό κόσμο κατά βάση καλώς καμωμένο, όπου κάθε αληθινή σύγκρουση που φτάνει ως το τέρμα της είναι μια τρέλα, μια παραφορά, μια αυτοκαταστροφική μανία, ένας δίχως νόημα μηδενισμός.

Πέμπτη, Νοεμβρίου 16, 2017

Χαϊκού της πλημμύρας

Μες τη λάσπη του
οι καρδιές των ανθρώπων
φερτά υλικά.

Κυριακή, Νοεμβρίου 12, 2017

Η εκδρομή

Όλο λέει να επισκεφτεί τα συναισθήματά του,
αλλά η εκδρομή παραέχει γίνει μακρινή,
η διαδρομή παραέχει γίνει δύσβατη, 
ο προορισμός παραέχει γίνει αστικός μύθος.
Το αναβάλλει λοιπόν διαρκώς
κι έτσι
η εκδρομή ξεμακραίνει κι άλλο,
η διαδρομή ολισθαίνει κι άλλο,
ο προορισμός μυθολογείται κι άλλο.
  Μπα, 
θα αργήσει πολύ να πάει προς τα μέρη τους.
Το μόνο που φοβάται
είναι μην τον επισκεφτούν ποτέ αυτά,
γιατί αν βρουν τη σωστή παράκαμψη
οι αποστάσεις καταλύονται ακαριαία.
Δεν πρέπει όμως να τον βρουν τελείως αχούρι,
οπότε προνοεί διαρκώς,
έχοντας τακτοποιημένες στο σωστά κουτάκια τους
την κάθε εκλογίκευση, 
την κάθε σχετικοποίηση,
την κάθε διεργασία,
την κάθε θεωρητικοποίηση,
την κάθε γενίκευση,
την κάθε αφαίρεση.
Ό,τι κι αν έρθουν να του προσθέσουν,
να αντιπαρατάξει τουλάχιστον τις αφαιρέσεις,
ώστε να βγει η τελική απόφανση,
πόσες το λάδι,
πόσες το ξύδι,
πόσες το λαθρόβιο.