Σάββατο, Ιούλιος 18, 2009

Αυτό ονειρευόταν

Περπατούσε στο δρόμο με τα κοχύλια.
Αυτό ονειρευόταν.
Πως περπατούσε στο δρόμο με τα κοχύλια.
Αυτό ονειρευόταν
(αυτός πάλι, δίπλα του, ονειρευόταν όνειρα της ηλικίας και της φυλής του).

Πέμπτη, Ιούλιος 16, 2009

Σκύλα του Ύπνου

Kατά τα μεσάνυχτα κάθομαι να ποστάρω τίποτε. Στην ησυχία.
Αλλά καταρρέω και με παίρνει ο ύπνος για κάνα δίωρο.
Και τώρα που ξύπνησα το μυαλό μου σκέφτεται τα εξής:
αν το να γράφεις είναι μια εμπειρία που ικανοποιεί το μυαλό σου
-να το ικανοποιεί σωματικά εννοώ, με την έκκριση των σχετικών εγκεφαλικών χημικών ουσιών-
το να κοιμάσαι είναι η απόλυτη εγκεφαλική εμπειρία, μια εμπειρία στην οποία δεν συμμετέχει τμήμα του εγκεφάλου σου, αλλά αυτός παραδίδεται ολοκληρωτικά, ψυχή τε και σώματι, λούζεται ολόκληρος από ύπνο, που τον καταλαμβάνει και τον κάνει κατάδικό του, που τον σκεπάζει και τον περνάει αλλού, εντελώς αλλού, κι εσύ, όχι δύναμη δεν έχεις να αντισταθείς, αλλά συντομότατα ούτε θέληση, όντας καταπαραδομένος, εντελώς συμμέτοχος, his bitch.
Και νά που ξύπνησα και πόσταρα, αλλά πόσο πάμφτωχο πνευματικά φαντάζει τώρα το γράψιμο, μπροστά στην μυσταγωγία που μόλις προηγήθηκε.
Πάω να τη συνεχίσω. Θα βάλω και μια ταινία στο ντιβιντί να παίζει.
Θα έχεις παρατηρήσει πόσο αυτόματα κοιμάσαι όταν βλέπεις ταινίες αργά.
Είναι επειδή οι κινηματογραφικές εικόνες είναι σαν foreplay,
που υγραίνει τον εγκέφαλό σου στον οποίο διεισδύει ο Βασιλιάς Ύπνος,
προσφέροντάς του μια εμπειρία τόσο πλήρη,
που εφάμιλλή της δεν πρόκειται ούτε κατά διάνοια να αξιωθεί
σ΄όλες τις δεκαετίες της ξύπνιας του ζωής.

Τρίτη, Ιούλιος 14, 2009

Καθρέφτης Βλακών

Πώς να αμύνεσαι όταν σου επιτίθενται με μπανάνα, πώς να αμύνεσαι όταν σου επιτίθενται με δονητή, το ψυγείο με τα τυριά, ταινίες που γυρίζονται ρεφενέ με την πραγματικότητα, από τον Μπόρατ στον Μπροϋνο, από τους αδελφούς Κοέν στον Σάσα Μπάρον Κοέν, καθώς κι ένας άνθρωπος στο φεγγάρι (όχι ο Χρήστος Γιανναράς) στο ελculture.

Κυριακή, Ιούλιος 12, 2009

Κραταιά ως θάνατος αγάπη

Πολιτιστικά η εβδομάδα μου κινήθηκε μεταξύ Χρήστου Γιανναρά και Μπρούνο.
Το επίπεδό μου δηλαδή κανονικά μέχρι Μπρούνο φτάνει, αλλά την Τετάρτη έπινα καφέ με κάποιον (μπλόγκερ - δεν κάνω παρέα με κανονικούς ανθρώπους πια), που ξαφνικά μου λέει, πάμε να σου πάρω το «Καταφύγιο Ιδεών». Κάθε τι που μου προσφέρεται δωρεάν με συγκινεί. Από οικονομική τουλάχιστον άποψη. Έτσι δέχτηκα.
Μέσα σε δυο μέρες, όχι μόνο είχα τελειώσει το «Καταφύγιο», αλλά πέρασα καπάκι και σ' αυτό. Καθετί που μου προσφέρεται δωρεάν κλπ. κλπ.
Βυθισμένος στο γιανναρικό μουντ βλέπω και τον Μπρούνο. Για τον Μπρούνο πλήρωσα, αλλά θα γράψω κάτι γι΄αυτόν, οπότε θα βγάλω και κέρδος από πάνω.
Προς το παρόν όμως, θέλω να σταθώ σε μια σκηνή, που μόνο αν δει κανείς την ταινία, θα μπορέσει να εκτιμήσει πλήρως την συγκινησιακή της δύναμη.
Ο μεγάλος έρωτας της ζωής του Μπρούνο ήταν ένας από τους δύο Μίλι Βανίλι. Αυτός που πέθανε. Ο Μπρούνο απελπισμένος απευθύνεται σε μέντιουμ. Και, ω του θαύματος, ο νεκρός εμφανίζεται. Στα μάτια του Μπρούνο, γιατί εμείς δεν τον βλέπουμε. Βλέπουμε τον Μπρούνο όμως και τα πράγματα που κάνει στον νεκρό.
Και αν μπορούσα να ντύσω με λόγια την σκηνή, δεν θα έβρισκα άλλα, πιο κατάλληλα απ' αυτά:
---
---
Ίδιος κι απαράλλακτος
και μάρτυς του ο μανικός του Μπρούνο πόθος.

Πέμπτη, Ιούλιος 09, 2009

Η Poppy και η Bess

Πριν λίγα βράδια γνώρισα την Poppy
και μου καρφώθηκε η ιδέα ότι είναι αδελφή της Βess.

Η Πόπι βέβαια έχει τελικά όρια, ενώ η Μπες όχι,
αλλά η απόσταση τους είναι ελάχιστη:
λίγο πριν το όριο η Πόπι - λίγο μετά το όριο η Μπες.
Λίγο πριν ή λίγο μετά το όριο, όμως,
τόσο η Πόπι όσο και η Μπες,
ζουν τη ζωή απόλυτα
και χωρίς κανένα κρατούμενο.
Η διαφορά τους δηλαδή είναι πολύ μικρότερη
γιατί κι η Πόπι είναι πρόθυμη να ακούσει
ολομόναχη
μες τη νύχτα και την ερημιά
τα τραυλίσματα του κλοσάρ
σαν να 'ναι λόγος·
αφού είναι λόγος,
κι εκείνη ξέρει να τον ακούει.
Αν το να ζεις την ζωή απόλυτα,
ακούγεται αναπόφευκτα σαν διαφημιστικό σλόγκαν,
αρκεί κανείς να δει τον τρόπο της Πόπι και της Μπες,
για να καταλάβει ότι κινούνται στον αντίποδα
κάθε διαφημιστικής αντίληψης τoυ κόσμου.
Χαζοχαρούμενη παρά κάτι η μία,
αλλοπαρμένη και κάτι η άλλη,
γιορτάζουν εξίσου τη ζωή
και δικαιώνονται εξίσου από τις ταινίες τους·
κι ας έχει η μία happy-go-lucky end
κι η άλλη άλλου είδους τέλος.
Τις καμπάνες που χτύπησαν για την Μπες
τις άκουσε η Πόπι
και το μόνο που χρειάστηκε να θυσιάσει
είναι κάθε ιδέα καθωσπρεπίλας και μιζεράδας.
Θάνατος στην μιζέρια,
η Πόπι είναι τυχερή κι ευτυχισμένη
κι η Μπες την καμαρώνει από ψηλά.

Τετάρτη, Ιούλιος 08, 2009

Το μικρόφωνο

Ξεκινάς την ιστολογική σου ζωή γεμάτος όνειρα· ξέρεις πως το νόμπελ λογοτεχνίας δεν πρόκειται να αργήσει· κι αν αργήσει θα σε παρηγορεί το όσκαρ σεναρίου.
Τέσσερα χρόνια και τέσσερεις μήνες περνούν, ώσπου ένα πρωϊ ανοίγεις το μέιλ σου και διαπιστώνεις ότι βρίσκεσαι στη mailing list του Μιχάλη Καρχιμάκη.
Aυτό ναι, ξεπερνά και τα πιο τρελλά σου όνειρα.
Ανοίγεις ενθουσιασμένος το πρώτο συνημμένο έγγραφο, για να μάθεις πως «ένας εκ των συλληφθέντων εγκληματικής σπείρας, στην οποία αποδίδονται πληρωμένα συμβόλαια θανάτου, βομβιστικές επιθέσεις, αλλά και η απαγωγή του επιχειρηματία κ. Παναγόπουλου φέρεται να: (α) Ήταν υποψήφιος με τη δημοτική παράταξη της Νέας Δημοκρατίας στην Αμφιλοχία».
Πουτάνα Δεξιά, ποτέ δεν αλλάζεις.
---
Όλο αυτό σε βρίσκει σε μια ούτως ή άλλως περίεργη ψυχολογική φάση, γιατί αλληλοτρώγονται ο Μάκης με τον Γκιόλια. Αρνείσαι να πάρεις το μέρος κάποιου. Πιστεύεις ακράδαντα στο ήθος και την ακεραιότητα και των δύο. Κατά βάθος ευελπιστείς πως θα τα ξαναβρούν, αφού τους ενώνουν κοινοί αγώνες.
Ως τότε κλείνεις τα μάτια και αναπολείς τις ευτυχισμένες μέρες.
---
To κοριτσάκι του Μάικλ Τζάκσον πάει να βάλει τα κλάμματα λέγοντας ότι είχε τον καλύτερο πατέρα στον κόσμο.
Μια κυρία δίπλα του -προφανώς συγγενής- πιάνει το μικρόφωνο. Νομίζεις πως πάει να της το απομακρύνει.
Λάθος· της το προσάρμοζε καλύτερα στο στόμα, γιατί το κοριτσάκι στην ταραχή του δεν το είχε κεντράρει καλά.
Μικρό είναι ακόμα, ας του συγχωρεθεί η διατήρηση ανθρωπίνων ιδιοτήτων.
Είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο, ότι στο πολιτιστικό περιβάλλον στο οποίο θα μεγαλώσει, ο οργανισμός της θα τις αποβάλλει πάρα πολύ σύντομα.

Δευτέρα, Ιούλιος 06, 2009

Προσοχή: Έλλειψη Πόθου

Μολονότι θα ταίριαζε γάντι με τις ηλεκτρικές καταιγίδες αυτού του Ιουλίου, ο συνήθης ηλεκτρισμός του Μάικλ Μαν δεν προέκυψε στον «Δημόσιο Κίνδυνο» και η στέρησή του οδήγησε στην περαιτέρω στέρηση του κύριου κινήτρου της γραφής: του πόθου.
Κι αν η έλλειψη πόθου συνιστά αμαρτία, είναι μια αμαρτία εξομολογούμενη στο ελculture, συνοδευόμενη πάντως με αποσιώπηση της ύπαρξης επικουρικών κινήτρων γραφής.

Κυριακή, Ιούλιος 05, 2009

Α whiter shade of pale

«Η ποίηση είναι αγοράκι ημίγυμνο στο Λούνα Παρκ του Τζάκσον»
Tζίμης Πανούσης
---
Στο περιβόητο ντοκιμαντέρ του Μάρτιν Μπασίρ «Living with Michael Jackson» (αξίζει τον κόπο να το ψάξει κανείς στο διαδίκτυο, μολονότι ο τύπος δίνει την αίσθηση ότι είναι η βρετανική εκδοχή της γλίτσας και των μεθόδων του Τριανταφυλλόπουλου, εμποτισμένη πάντως με ειρωνικό φλέγμα) η κάμερα μπαίνoντας μέσα στην «Neverland» καταγράφει διάφορα σοκαριστικά στιγμιότυπα και αποστροφές του λόγου του Τζάκσον. Στιγμιότυπα, όπως αυτό στο οποίο τα δύο μεγαλύτερα παιδιά του κυκλοφορούν με βενετσιάνικες μάσκες, σαν σε ταινία του Ντέιβιντ Λιντς (με την άκρως εφιαλτική υπόμνηση πως δεν πρόκειται για ταινία αλλά για την πραγματικότητα). Αποστροφές, όπως η επιμονή του ότι δεν έχει κάνει τίποτα στο δέρμα του, απλώς ο ίδιος αλλάζει από μόνος του και δεν υπάρχει τίποτα παράξενο σε αυτό, όπως δεν υπάρχει τίποτα παράξενο στο να μοιράζεσαι το κρεβάτι σου με παιδιά, αφού δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από το να μοιράζεσαι την αθώα αγάπη σου με το ομορφότερο πράγμα που υπάρχει στον κόσμο – τα παιδιά· κι αν μια μέρα όλα τα παιδιά εξαφανίζονταν από προσώπου γης, θα πηδούσε από το μπαλκόνι την επόμενη στιγμή· τόσο σημαντικά ήταν για αυτόν.
Ίσως όμως τίποτα δεν είναι τόσο σοκαριστικό, όσο η στιγμή που πάει σε μια πανάκριβη γκαλερί στο Λας Βέγκας και αρχίζει ένα επαναληπτικό «Ι want this and this and this and this» σηκώνοντας σε χρόνο dt όλο το μαγαζί και ξοδεύοντας ένα μυθικό ποσό, σαν να έχει πάθει αμόκ, ένα αμόκ oλοφάνερα άσχετο με τα ίδια τα αντικείμενα που αγοράζει, αλλά απόλυτα σχετικό με την την επιθυμία του να μπορεί να κατέχει ό,τι θέλει.
Στην περίπτωσή του το «θέλω» είναι το κλειδί και το «μπορώ» το αντικλείδι. Ο Μάικλ Τζάκσον ήταν ο συνδυασμός της στερημένης παιδικής ηλικίας (ως γνωστόν ο πατέρας του τον έβαλε στην σόου μπιζ από τα πέντε του και τον σημάδεψε πολλαπλώς, όχι μόνο μην αφήνοντάς τον να ζήσει ως παιδί, αλλά και κοροϊδεύοντάς τον για την μύτη του και την πολύ σκούρα απόχρωση του δέρματός του) με την απεριόριστη αγοραστική δύναμη. Ήταν μαζί το παιδί που δεν πρόλαβε να είναι παιδί και ο ενήλικος που είχε την μοναδική οικονομική άνεση να ικανοποιεί κάθε επιθυμία του σαν να ‘ταν παιδί. Αν καταρχήν τα παιδιά γνωρίζουν μόνο το νόμο των επιθυμιών τους, το ίδιο και ο καταναλωτής μαθαίνει να ζει επιθυμώντας διαρκώς προϊόντα που του παρουσιάζονται μέσω της διαφήμισης ως πόθοι, πόθοι που πληρώνοντας δικαιούται να αποκτήσει.
Το θέμα με τον Τζάκσον ήταν ότι όντας τόσο πλούσιος, τίποτα δεν υπήρξε εκτός συναλλαγής για αυτόν. Όλα ήταν προς πώληση. Θέλω το αποκλειστικό μου λούνα παρκ – το έχω. Θέλω εντελώς άλλο πρόσωπο – το έχω. Θέλω από μαύρος να γίνω άσπρος – το έχω. Θέλω να έχω αποκλειστικά δικά μου παιδιά – τα έχω (οι μητέρες πληρώνονται κι αποχωρούν, αγόρασα την μήτρα τους και την κυοφορία τους). Θέλω να αγοράσω την τυχόν ενοχή μου για τα παιδιά που φέρνω στο κρεβάτι – το κάνω με εξωδικαστικό συμβιβασμό.
Θέλω – έχω. Κοστίζει, κοστίζει πολύ, κοστίζει τόσο πολύ, που χρεοκοπώ ακόμα κι εγώ – αλλά τελικά τα έχω. Αγόρασε τα παιδιά του, το δέρμα του, την αθωότητά του, την μεταμόρφωσή του, δεν μπόρεσε να αγοράσει τον θάνατό του.
Αλλά μπορώ κάλλιστα να τον φανταστώ τον να τον αγοράζει κι αυτόν (κι αν δεν τον έκανε, ήταν μάλλον επειδή είχε ήδη ξοδέψει τα λεφτά του αλλού). Δυσκολεύομαι όμως να τον φανταστώ να χέζει. Δεν έχω περιέργεια να μάθω τι γινόταν στην κρεβατοκάμαρά του και αν απλά κοιμόταν με τα παιδιά ή έπαιζε σαν παιδί τον γιατρό (μόνο που των παιδιών το σώμα είναι παιδικό και δεν υπάρχει κίνδυνος να διασπαστεί το ενήλικο σώμα από το παιδικό μυαλό). Έχω περιέργεια να μάθω τι γινόταν στην τουαλέτα του. Ήταν αρωματισμένη με αρώματα πολλαπλά ισχυρότερα κάθε σκατίλας; Είχε ειδικούς υπαλλήλους που του σκούπιζαν τον κώλο;
Όπως και να ναι, τώρα η μεταμόρφωσή του είναι αμετάκλητη και η στιγμή που ξεψυχούσε δεν μπορεί παρά να ήταν μια ευτυχισμένη στιγμή, γιατί θα ήξερε ότι εκείνη την στιγμή έφευγε και το τελευταίο ίχνος μαυρίλας από το δέρμα του.
(Κείμενο γραμμένο για το «SMS» της «SportDay»)

Παρασκευή, Ιούλιος 03, 2009

Το εκ του πατρός και του υιού

1054: στις τάξεις του Χριστιανισμού τα πράγματα έχουν φτάσει στο αμήν και το σχίσμα έρχεται ως αναπόφευκτη συνέπεια. Η κατάσταση δεν μπορούσε πλέον να ελεγχθεί όσο κι αν το ιερατείο προσπαθούσε να την εκτονώσει. Αλλά πώς να ηρεμήσουν τα πνεύματα των απλών πιστών, όταν αυτά συγκλονίζονταν από το ερώτημα αν το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα ή και από τον Υιό; Δευτερεύον ζήτημα είναι η ακριβής φύση της τριαδικής θεότητας και η διαμόρφωση των εσωτερικών σχέσεων ανάμεσα στις τρεις υποστάσεις του ενός Θεού ή ο βασικός λόγος για τον οποίο ο άλλος θα γίνει ή δεν θα γίνει Χριστιανός;
2009: σχεδόν μια χιλιετία αργότερα η μη κομμουνιστική Αριστερά στην Ελλάδα βρίσκεται κι αυτή ενώπιον του κινδύνου σχίσματος. Η κατάσταση φαίνεται δύσκολο πλέον να ελεγχθεί όσο κι αν τα κομματικά ιερατεία προσπαθούν να την εκτονώσουν. Αλλά πώς να ηρεμήσουν τα πνεύματα των απλών ψηφοφόρων, όταν αυτά συγκλονίζονται από το ερώτημα αν πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να είναι συμμαχικό ή ενιαίο σχήμα, αν πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να απορροφήσει ή όχι τον ΣΥΝ; Δευτερεύον ζήτημα είναι η ακριβής φύση της συνεργασίας ΣΥΝ - ΣΥΡΙΖΑ και η διαμόρφωση των εσωτερικών της σχέσεων ή ο βασικός λόγος για τον οποίο ο άλλος θα σε ψηφίσει ή δεν θα σε ψηφίσει;
«Και εις το Πνεύμα το Άγιον, το κύριον, το Αριστερόν, το εκ του ΣΥΝ (και του ΣΥΡΙΖΑ) εκπορευόμενον, το συν ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον, το λαλήσαν δια των προφητών».
(Κείμενο γραμμένο για το «Exodos»)

Τετάρτη, Ιούλιος 01, 2009

H μετάλλαξη ως σωτηρία

"Γνωρίζουν οι πάντες άριστα -δήλωσε- πως καμία μεγάλη χορηγία, άνω των 10.000.000 δρχ. τότε, δεν αναγραφόταν στα επίσημα βιβλία. Εάν συνέβαινε, θα απορρίπτονταν. Αλλωστε οι μεγάλοι χρηματοδότες έθεταν ως προϋπόθεση την ανωνυμία και τη διακριτικότητα, για προφανείς λόγους, αλλά και γιατί σχεδόν όλοι χρηματοδοτούσαν ταυτόχρονα και τα δύο μεγάλα κόμματα. Όποιος λοιπόν επικαλείται τα βιβλία και τα επίσημα στοιχεία, το πράττει όλως προσχηματικά, σταθμίζοντας πως η ομολογία της αλήθειας θα έχει μεγαλύτερο πολιτικό κόστος από τη συντήρηση ενός κατά συνθήκη ψεύδους".
---
---
---
Αντί το ΠΑΣΟΚ να ζητά έκτακτη σύνοδο της Bουλής, σύσταση εξεταστικής επιτροπής, σύγκληση της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ και του Jedi Council, θα μπορούσε ενδεχομένως να εξετάσει το θέμα μόνο του, μιας και το ίδιο αφορά. Θα μπορούσε ας πούμε να καλέσει τον Τσουκάτο να αποκαλύψει δημόσια τα «ανεπίσημα στοιχεία» τα οποία επικαλείται και αν δεν τα αποκάλυπτε να του τραβούσε μήνυση και αγωγή για συκοφαντική δυσφήμιση, επιδιώκοντας την παραδειγματική τιμωρία του.
---
Αλλά το θέμα προφανώς και δεν είναι ότι κοροϊδευόμαστε όλοι αναμεταξύ μας. Το θέμα ίσως δεν είναι καν τόσο o βαθμός της κοροϊδίας όσο η αισθητική της.
Και το ερώτημα τελικά από το «Γιατί έκλεισε ο "Ελεύθερος Τύπος";» θα έπρεπε να αντιστραφεί στο «Γιατί δεν κλείνουν όλα ανεξαιρέτως τα ΜΜΕ;». Αύριο κιόλας. Την ποιού είδους δημοκρατία υπηρετούν; Την ποιού είδους εξουσία ελέγχουν; Τι ακριβώς μας λένε οι ελέγχοντες το κομματικό σύστημα δημοσιογράφοι;
Ότι είναι κοινό μυστικό πως έτσι γίνονται αυτές οι δουλειές;
Ωραία, αν είναι κοινό μυστικό, να το υπενθυμίζουν για τα επόμενα πέντε χρόνια σε κάθε μα κάθε συνέντευξη πολιτικού· κάτι σαν et praeterea censeo Carthago delenda est.
Kαι κάθε φορά που θα μιλάει ο Παπανδρέου κι ο Καραμανλής για διαφάνεια ας βάζουν για υπόκρουση τζιγκλάκια με χάχανα.
Αλλά όχι, αυτά που γράφω είναι λαϊκισμοί, μηδενισμοί, ισοπεδωτισμοί.
Και τα ΜΜΕ μας σοβαρά.
---
Μιλώντας πάντως για υποκρισία και για κοινά μυστικά, το μεγάλο βραβείο το παίρνει ο Πύρρος μας που βαθιά πικραμένος λέει: «Το παράπονό μου είναι πως μπήκα εδώ να καθαρίσω το άθλημα και αντί να τους έχω δίπλα μου τους έχω απέναντι».
Πύρρο, ας το το άθλημα βρώμικο, ας το στην εποχή που το παρέλαβες -την εποχή των Ιακώβου και Νομάρχη Σγουρού- και κοίτα μην σε λερώσουν και σένα, αγόρι μου.
---
Σκέφτομαι τις φορές που έχω δακρύσει για τον Πύρρο Δήμα.
Σκέφτομαι το μεγαλείο που μου έχει χαρίσει αυτός ο άνθρωπος.
Και σκέφτομαι και πόσο ξεφτιλισμένα μικρός αποδεικνύεται.
Ο Τσουκάτος δεν είχε δύναμη επάνω μου, τον Τσουκάτο δεν τον αγάπησα, ο Τσουκάτος δεν θα μπορούσε να με κάνει κυνικό.
Ο Τσουκάτος επιβεβαιώνει όσα ήξερα - ο Πύρρος διαψεύδει όσα ένιωσα αληθινά.
Tα οποία -επειδή και για εκείνον ήξερα- δεν είχαν να κάνουν με τις ντόπες του αλλά με το ποιόν του.
Ο Πύρρος ερχόμενος να καθαρίσει το άθλημά του βρωμίζει την δική μου ψυχή.
---
Η οποία δηλαδή ήταν καθαρή, η οποία δηλαδή κρίνει αφ' υψηλού;
Όχι· οργανικό τμήμα του βόθρου είμαι κι εγώ, σκατό εκ σκατών.
---
Είδα προχθές τον Αntony όμως.
Kι ήταν ωραία.

Εδώ είναι ο παράδεισος κι η κόλαση εδώ

Αν είναι να φτάσουμε στο σημείο ώστε το διαδίκτυο (Internet) να γίνει ο παράδεισος του ηλεκτρονικού εγκλήματος, θα μιλάμε για πραγματική διαστροφή.
Mάθανε οι ηλεκτρονικοί εγκληματίες ότι ανακαλύφθηκε το διαδίκτυο (Internet) και είπαν να μεταφέρουν την ηλεκτρονική εγκληματική τους δραστηριότητα σε αυτό.
Ε, όχι κύριοι. Να μείνετε στα παλιά σας μετερίζια.
Γιατί, ως γνωστόν, το Σύνταγμα δεν προστατεύει ατομικά αλλά κειμενικά δικαιώματα. Η προστασία του απορρήτου δεν είναι προστασία εκείνων που επικοινωνούν, αλλά του περιεχομένου της επικοινωνίας τους· αυτοτελώς και όχι υπέρ τους. Όταν το Σύνταγμα ορίζει πως «το απόρρητο των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας με οποιονδήποτε άλλο τρόπο είναι απόλυτα απαραβίαστο», φυσικά και δεν το ορίζει αποσκοπώντας στην προστασία των πολιτών που επικοινωνούν. Εκείνοι που επικοινωνούν είναι συνταγματικά αδιάφοροι.
Το Σύνταγμα κείμενο είναι κι αυτό και άρα για κείμενα ενδιαφέρεται και κείμενα προστατεύει· όχι πολίτες, όχι τον αποστολέα ή τον αποδέκτη, που μπορούν άνετα να διωχθούν.

Δευτέρα, Ιούνιος 29, 2009

Away we go

Οδηγίες Σπαραγμού
---
Δεν ξέρω αν η πειρατεία σκοτώνει την μουσική, ξέρω πως η πληροφορία σκοτώνει το σινεμά. Όσα περισσότερα ξέρεις για την ταινία που θα δεις, τόσο λιγοστεύουν οι πιθανότητες να σε πιάσει απροετοίμαστο και να σε εκπλήξει. Τρέιλερ - συνόψεις, κριτικές - περιλήψεις, ακόμα και η ίδια η κατηγοριοποίηση του σινεμά των ειδών είναι από μόνη της μια πληροφορία που σε προετοιμάζει για το τι περίπου θα δεις. Υπάρχει όμως και ένα άλλο είδος πληροφορίας που όχι μόνο δεν εμποδίζει τη γέννηση της κινηματογραφικής συγκίνησης, αλλά αντίθετα την προξενεί. Παράδειγμα: ο Μπερτ και η Βερόνα του «Πάμε Όπου Θες».
Αν τους δεις μόνους τους είναι ένα ζευγάρι τριαντατεσσάρηδων που ετοιμάζεται να κάνει παιδί και γυρνά Αμερική και λίγο Καναδά για να δει που θα το μεγαλώσει. Ε και; Όπως αν δεις την ταινία μόνη της, μπορεί να τη συμπαθήσεις, αλλά το «ε και;» σου πάλι θα το πεις. Αν όμως την δεις σε αντιδιαστολή με το υπόλοιπο έργο του σκηνοθέτη της, Σαμ Μέντες, κάτι αρχίζει να σε παραξενεύει. Αυτός ως τώρα γυρνούσε ταινίες ανά τριετία («Αmerican Beauty» 1999, «Δρόμος της Απώλειας» 2002, «Jarhead» 2005, «Δρόμος της Επανάστασης» 2008). Γιατί αυτήν την γυρνά καπάκι; Αυτός ως τώρα γυρνούσε ταινίες στουντιακές με την καλύτερη έννοια του όρου, φροντισμένες στην εντέλειά τους. Πώς τώρα γυρνά μια ταινία σαν ανεξάρτητου σινεμά, πήχτρα μάλιστα στην ατέλεια;
Στα έξτρας του dvd του «Δρόμου της Επανάστασης» o Mέντες εξηγεί πόσο παράξενο του ήταν να σκηνοθετεί τη δική του σύζυγο, την Κέιτ Γουίνσλετ, σε αυτή τη ζοφερή ιστορία της σχέσης ενός παντρεμένου ζευγαριού, που καταρρέει νικημένη από τον κομφορμισμό. Όποιος είδε την ταινία (κι αν δεν την είδε να σπεύσει, μα πάνω απ' όλα να διαβάσει το εκπληκτικό ομώνυμο μυθιστόρημα του Ρίτσαρντ Γέιτς) μπορεί να φέρει στο μυαλό του την Γουίνσλετ να σπαράζει. Μετά ας φανταστεί τον άντρα της να της δίνει οδηγίες σπαραγμού.
Κι αν σκεφτεί μετά, πως στην εμβληματική πρώτη του ταινία, το «Αmerican Beauty», o Mέντες σκηνοθέτησε ένα παντρεμένο ζευγάρι που η σχέση του καταρρέει νικημένη από τον υλισμό, δεν θα δυσκολευθεί να σχηματίσει στο μυαλό του μια εικόνα από τρια ζευγάρια που γεννούν το τέταρτο: τον Κέβιν Σπέισι και την Ανετ Μπένινγκ να τσακώνονται πάνω από τον 4.000 δολαρίων καναπέ τους από ιταλικό μετάξι, τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο να τσακώνεται με την Κέιτ Γουίνσλετ στο πανέμορφο σπίτι της Revolutionary Road, τον Σαμ Μέντες και την Κέιτ Γουίνσλετ επιστρέφοντας σπίτι τους έχοντας μόλις τελειώσει τα γυρίσματα, και την επιτακτική ανάγκη στην καρδιά του Μέντες να γυρίσει μια ταινία όσο πιο γρήγορα μπορεί μακριά από περφεξιονισμούς και στυλιζαρίσματα, να τη γυρίσει να υπάρχει.
Και κάπως έτσι ο Μπερτ και η Βερόνα βρίσκουν επιτέλους το σπίτι που έψαχναν.
Είτε οι αλήθειες έγιναν εξαιρετικά επώδυνες και ο Μέντες ένιωσε την ανάγκη να κλειστεί σε μια αγάπη άσπιλη, φεύγοντας από την τέχνη νυστέρι και βρίσκοντας καταφύγιο στο σινεμά παραμύθι, είτε αντίθετα ζει μια παρόμοια αγάπη και δεν άντεχε να έχει φιλμάρει μόνο σχέσεις που καταλήγουν στην καταστροφή.
Ο Μπερτ βρίζεται με την Βερόνα μόνο για πλάκα, ο Μπερτ και η Βερόνα ξαπλωμένοι σε ένα τραμπολίνο υπόσχονται ο ένας στον άλλο πως το μόνο που μπορούν να ελέγξουν είναι η δική τους σχέση.
Όχι αυτή του Ντι Κάπριο και της Γουίνσλετ, όχι αυτή του Σπέισι και της Μπένινγκ.
Ο Σαμ Μέντες απαρνήθηκε το κινηματογραφικό του στυλ, γιατί έπρεπε στο κινηματογραφικό του κόσμο να υπάρχει κι ένα ζευγάρι που αγαπιέται.
Ακόμα.
(Kείμενο γραμμένο για το ελculture).

Κυριακή, Ιούνιος 28, 2009

Μιντιακή Σημειολογία

1) Ψεύτικα ναι, δίχως κύρος όχι.
Την περασμένη Κυριακή τρεις τουλάχιστον εφημερίδες (το «Βήμα», το «Έθνος» κι η «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία») κάλυψαν την συνάντηση Καραμανλή – Ερντογάν στην Αθήνα. Ο Ερντογάν βέβαια ματαίωσε την επίσκεψή του αλλά τα ρεπορτάζ είχαν ήδη συνταχθεί. Το «Βήμα» αισθάνθηκε την ανάγκη να ζητήσει, δια του εκδότη – διευθντή του, συγγνώμη. Μαζί με τη συγγνώμη ο Σταύρος Ψυχάρης εξηγεί:
«Δεν είναι παράδοξο να γράφεται προκαταβολικώς ένα κείμενο για τη συνάντηση ηγετών κρατών, καθώς οι ανεπίσημες αλλά έγκυρες πηγές (δηλ. άτομα του επιτελείου των ηγετών) αφήνουν να διαρρέουν προς τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους πληροφορίες για τη συνάντηση και τις εκατέρωθεν θέσεις».
Δεν είναι λοιπόν παράδοξο να γράφονται ρεπορτάζ για γεγονότα που ουδέποτε συνέβησαν. Την αναλυτική κάλυψη ενός μη γεγονότος μπορείς να την χαρακτηρίσεις όπως αλλιώς θέλεις, παράδοξη όμως όχι. Καταλυτική σημασία έχουν οι λέξεις «έγκυρες» και «διαπιστευμένους»: ο Σταύρος Ψυχάρης εξηγεί ότι το οιονεί ρεπορτάζ του «Βήματος» μπορεί να ήταν μια στάλα μυθοπλαστικό, αλλά αυτό σε καμία περίπτωση δεν αναιρεί την εγκυρότητά του. Τόσο οι πηγές από τις οποίες προήλθε ήταν έγκυρες όσο και ο δημοσιογράφος της εφημερίδας που τις αξιοποίησε ήταν διαπιστευμένος. Δηλαδή όχι μόνο στο ειδησεογραφικό και στο αρθρογραφικό, αλλά και στο μυθοπλαστικό επίπεδο, το «Βήμα» παραμένει έγκυρο.
Με άλλα λόγια, ο Ερντογάν μπορεί να μην ήρθε, είναι όμως σαφές ότι αν είχε έρθει έτσι θα είχε εξελιχθεί η συνάντησή του με τον Καραμανλή· έτσι κι όχι αλλιώς
· γεγονός που εμένα ως αναγνώστη του «Βήματος» δεν με καλύπτει απλώς, αλλά αν θες με διαφοροποιεί κιόλας. Μέχρι τώρα βασιζόμουν στο «Βήμα» για να με ενημερώσει για όσα έχουν συμβεί. Τώρα ξέρω πως μπορώ να βασιστώ και για όσα ποτέ δεν συνέβησαν.
2) Η διπλή φύση των προκηρύξεων.
Η ΕΣΗΕΑ αποφασίζει το απόγευμα της Δευτέρας 24ωρη απεργία. Άρα την Τρίτη δεν θα έβγαιναν εφημερίδες. Στο μεταξύ η «Σέχτα Επαναστατών» στέλνει την Δευτέρα την προκήρυξη της στα «Νέα». Το γεγονός καταγράφεται στο σάιτ των «Νέων». Η απεργία λήγει την Τρίτη, ωστόσο η προκήρυξη εξακολουθεί να μην δημοσιεύεται στο σάιτ, όπου αναφέρεται πως θα δημοσιευθεί στο φύλλο της εφημερίδας την Τετάρτη.
Και η απορία είναι: ως τι ακριβώς αντιμετωπίζουν τα «Νέα» (αλλά και κάθε άλλη εφημερίδα) τις προκήρυξεις; Το θέμα δεν είναι αν πρέπει ή δεν πρέπει να δημοσιεύονται οι προκηρύξεις. Ο καθένας μπορεί να έχει τη γνώμη του. Το θέμα είναι πως η προκήρυξη είτε είναι εντελώς απορριπτέα ύλη, είτε δεν είναι, όντας ύλη ειδησεογραφική: έτσι σκέπτονται αυτοί οι άνθρωποι και με αυτές τις εξηγήσεις αιτιολογούν τη δράση τους. Αν είναι λοιπόν ειδησεογραφική ύλη πρόκειται για ύλη που τα «Νέα» έθεσαν σε διήμερη αναστολή. Με ποιο πειστικό αιτιολογικό;
Αν σε καθεστώς ελευθερίας του λόγου, μια προκήρυξη είναι τελικά μια επιχειρηματολογία που έχει εξ’ αρχής αποδεχθεί την αποτυχία της να της δώσουμε προσοχή με άλλο τρόπο εκτός από το αίμα, σε καθεστώς εμπορικού ανταγωνισμού εφημερίδων, η προκήρυξη μπορεί να μετατρέπεται σε εξ αντικειμένου υποκατάστατο προσφορών σιντί και ντιβιντί. Αλλά αν δεν ήταν παράδοξο το ρεπορτάζ Ερντογάν, γιατί να είναι αυτό παράδοξο;
3α) Λειτούργημα, όχι μαλακίες.
Απόσπασμα από την ανακοίνωση των εργαζομένων στο συγκρότημα Αγγελόπουλου: «Είναι ξεκάθαρο ότι δεν αγόρασαν αυτά τα ΜΜΕ ελπίζοντας ότι θα κερδίσουν χρήματα όπως αυτά που τους αποδίδουν τα καράβια. Η συμμετοχή τους στα media ήταν πολιτική υπόθεση, όπως πολιτική είναι και η αιφνιδιαστική αποχώρηση τους …».
Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι ο επιχειρηματίας των ΜΜΕ δεν στοχεύει στο κέρδος, αλλά σε παράπλευρα οφέλη. Αν είναι ξεκάθαρο αυτό, είναι επίσης ξεκάθαρο πως, σίγουρα όχι και οι 450 εργαζόμενοι, αλλά πάντως το τμήμα των δημοσιογράφων εκείνων που ασχολούνταν με το πολιτικό ρεπορτάζ, είχε αποδεχθεί να εργάζεται σε μέσα που λειτουργούσαν ως πολιτικά σκεύη της Γιάννας Αγγελοπούλου.
3β) Υοu belong to me.
Απόσπασμα από την ανακοίνωση της ιδιοκτησίας: «…η συνεχιζόμενη συσσώρευση ζημιών σε συνδυασμό με τις αρνητικές προοπτικές του κλάδου, μαζί με την πεποίθηση ότι ένα Μέσο Ενημέρωσης δεν νοείται να λειτουργεί με μεγάλες ζημίες και αυτό να συνεχίζεται επί μακρόν, χωρίς να οδηγεί σε παρανοήσεις, συνετέλεσαν στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας των παραπάνω αποφάσεων».
Υπάρχουν λοιπόν και επιχειρηματίες που κλείνουν ΜΜΕ για να μη δημιουργηθούν παρανοήσεις. Γουάου. Γιατί όμως το κρίσιμο χρονικό σημείο μετά από το οποίο θα δημιουργούνταν οι παρανοήσεις ήταν τα τρία χρόνια κι όχι το ένα ή τα δυο, κι όχι τα πέντε ή τα δέκα;
Γιατί έτσι. Δικό μου είναι το μαγαζί κι ό,τι ώρα θέλω το κλείνω. Σιγά μην σε ρωτήσω κιόλας. Σήμερα στραβοξύπνησα, σήμερα το κλείνω.
Στον πυρήνα κάθε έννοιας ιδιοκτησίας βρίσκεται η έννοια αυθαιρεσία κι όχι η έννοια λογοδοσία: οτιδήποτε ανήκει αποκλειστικά σε μένα, το πετάω οποιαδήποτε ώρα μου καπνίσει, χωρίς να χρειάζεται να ζητήσω πρώτα τη σύμφωνη γνώμη αυτού που μου ανήκει.
(Κείμενο γραμμένο για το «SMS» της «SportDay»)

Παρασκευή, Ιούνιος 26, 2009

Η απόσταση

Αν δεν γίνεται αλλιώς,
παρά αυτή η φωτογραφία που τώρα βλέπεις
να έχει απείρως μεγαλύτερη επίδραση επάνω μου
απ΄ό,τι θα μπορούσε ποτέ να έχει επάνω σου,
μήπως θα μπορούσαν αυτές οι λέξεις που τώρα διαβάζεις
(και που προσπαθούν να ερμηνεύσουν την επίδρασή της)
να εκμηδενίσουν την συγκινησιακή απόσταση
που εξ ορισμού εκείνη δημιουργεί μεταξύ μας;
Όχι.
Να την μειώσουν;
Ίσως - κάπως.
Το σημείο της απόστασης που δεν μπορεί να καλυφθεί,
αφορά τον τρόπο προσλήψης μιας εικόνας που εκπέμπει
ένας συγκεκριμένος πομπός προς έναν συγκεκριμένο δέκτη,
και λέγεται πατρότητα.
Το σημείο της απόστασης που θα μπορούσε ίσως να καλυφθεί,
αφορά τον τρόπο αναμετάδοσης της εικόνας
από τον συγκεκριμένο δέκτη
προς τον μεγαλύτερο πιθανό αριθμό περαιτέρω δεκτών,
και λέγεται τέχνη.
Θα μπορούσε, αλλά δεν καλύπτεται.
Στεναχωριέμαι, αλλά λίγο,
γιατί με απορροφά και πάλι η εικόνα.
Με απορροφά μέσα της και βρίσκομαι
σε κάτι αμετάκλητα ονειρικό,
σε κάτι τετελεσμένα αληθινό,
σε κάτι πρόσκαιρα αιώνιο,
σε κάτι αδύνατο να καταστραφεί,
αφού για μια και μοναδική στιγμή
υπήρξε.

Τετάρτη, Ιούνιος 24, 2009

Αποπροσανατολισμοί

Μια βασική ένσταση όσων αντιμετωπίζουν δύσθυμα την αναζωπύρωση του αιτήματος της επιστροφής των μαρμάρων και την τοποθέτηση του πλέον σε νέα βάση μετά τα εγκαίνια του Μουσείου της Ακρόπολης, είναι αυτή του αποπροσανατολισμού. Πρόκειται για τη γνωστή θεωρία σύμφωνα με την οποία τέτοιου είδους εθνικά οράματα εφευρίσκονται ώστε να μας κάνουν να ξεχνάμε τα σοβαρά προβλήματα της καθημερινότητάς μας, προβλήματα στα οποία θα έπρεπε να έχουμε και αποκλειστικά στραμμένη την προσοχή μας, χωρίς να ξεχνιόμαστε με Άρλεκιν, μάρμαρα και πάσης φύσης μεγαλοϊδεατισμούς: «Ας κοιτάξουμε τα χάλια μας κι ας τα αφήσουμε αυτά».
Ο αποπροσανατολισμός όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση πιστεύω πως λειτουργεί προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Προσανατολιζόμενοι δηλαδή στα τρέχοντα -κρατικά, κοινωνικά, αξιακά- χάλια μας, παύουμε να εξετάζουμε το δίκαιο και το στέρεο αυτού καθαυτού του αιτήματος επιστροφής. Πρόκειται για αποπροσανατολισμό διττό: αφενός απέναντι στην έλλειψη ηθικών ερεισμάτων για την περαιτέρω παραμονή τους στο Λονδίνο (στα ηθικά χάλια των Βρετανών δηλαδή) και αφετέρου απέναντι στο ίδιο το λεηλατημένο μνημείο: έστω δηλαδή ότι είμαστε κακές γενιές· δεν δικαιούται ο κάθε άνθρωπος που θέλει να τα δει να τα βλέπει όλα μαζί κάτω από την Ακρόπολη, επειδή έτυχε εμείς να έχουμε τα χάλια μας;
Όσο και αν σε σχέσεις με διακρατική εμπλοκή νόμος είναι το δίκιο του ισχυρού, ο ισχυρός δεν μπορεί να κλείνει εσαεί τα αυτιά του σε αυτό που ζητούν οι πολίτες. Αν στοχεύσουμε στο μυαλό της παγκόσμιας κοινής γνώμης και ιδιαίτερα της βρετανικής, αν πειστούν οι πολίτες, αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να πειστεί και το Βρετανικό Μουσείο.
(Κείμενο γραμμένο για το «Exodos»)

Τρίτη, Ιούνιος 23, 2009

Η ποιότητα ως αιτία της πτώσης

Ουφ, έληξε η απεργία και ξανάνοιξαν οι κρουνοί της ενημέρωσης.
Πάντως πηγαίνοντας λίγο κόντρα στο ρεύμα των καιρών, μπορώ να πω ότι γνώμη μου είναι πως οι εφημερίδες σήμερα δεν είναι χειρότερες από παλιά, αλλά ότι οι εφημερίδες σήμερα είναι καλύτερες από ποτέ· ή μάλλον επειδή λόγω ηλικίας δεν ήμουν αναγνώστης τους όταν πρωτοκυκλοφόρησαν, από τότε που άρχισα να τις διαβάζω.
Δηλαδή δεν είναι και τόσο αυτονόητο ότι για την πτώση τους ευθύνονται οι ίδιες.
Είναι μάλλον ψιλοσαφές ότι κόσμος που δεν πάει να ψηφίσει πολύ δύσκολα θα αγοράσει κι εφημερίδα.
Οκ, υπάρχουν και όσοι απέχουν «συνειδητά» και προβληματισμένα· αυτούς ας τους εξαιρέσω.
Από την άλλη και όσοι ψηφίζουν, ψηφίζουν πολύ λιγότερο φανατισμένα από παλιά, ψηφίζουν σχεδόν απαθώς.
Παλιά την εφημερίδα την έπαιρνες με ιερό δέος αφού οι δεξιές και οι πασοκικές εφημερίδες παρουσίαζαν δυο εντελώς διαφορετικά σύμπαντα, δυο εντελώς διαφορετικές αφηγήσεις (είδες μοδάτες λέξεις που χρησιμοποιώ) του κόσμου.
Σήμερα που ο φανατισμός έχει εκλείψει έχει εκλείψει κι ένας βασικός λόγος αγοράς τους.
Μένουν ας πούμε κάτι πασοκοκύρηκες τύπου Παπαχρήστου στα Νέα και νουδουκήρυκες τύπου Ρίζου στον Αδέσμευτο, γραφικά κατάλοιπα μιας παλιότερης εποχής.
Εκτός από αυτά υπάρχει φυσικά και το ίντερνετ, που μεταβάλλει ριζικά συνήθειες και απαιτεί αναπροσαρμογές, ανασχεδιασμούς, αλλαγή αντιμετώπισης.
To ίντερνετ που δεν τις απειλεί μόνο στα νεανικά κοινά, αλλά και στα μεγαλύτερα: ξέρω δυο ανθρώπους από πενήντα κάτι έως εξήντα κάτι, ανθρώπους σοβαρούς, ανθρώπους που εκτιμώ, που διαβάζουν μανιωδώς Τρωκτικό και λοιπούς εμετούς.
Η αληθινή μάχη ποτέ δεν ήταν ανάμεσα στο διαδίκτυο και τις εφημερίδες, η αληθινή μάχη ήταν πάντα ανάμεσα στον τρόπο και τη νοοτροπία.
Δεν είχα διαβάσει ούτε ένα φύλλο του Ελεύθερου Τύπου της Γιάννας, αλλά τα εξώφυλλά του ήταν σούπερ και είμαι απόλυτα σίγουρος ότι το περιεχόμενό του θα ήταν πολύ πιο κοντά στα γούστα μου από τα μπλογκ του κάθε Γκιόλια και του κάθε Παπαγιάννη.
Γράφτηκαν διάφορα για τα συγκλονιστικά ρεπορτάζ που κάλυψαν την συνάντηση Ερντογάν - Καραμανλή· και δικαίως.
Αλλά: α) ο κόσμος δεν σταμάτησε να διαβάζει εφημερίδες επειδή έπαψαν να έχουν κύρος, σταμάτησε να διαβάζει εφημερίδες επειδή έπαψε να είναι κομματικά φανατισμένος
και β) όσο πράγματι ωραίο παράδειγμα κι αν είναι η μυθοπλασία Ερντογάν, θεωρώ πολύ περισσότερο ενδεικτικά παραδείγματα της έκπτωσης από το κύρος την Όλγα Τρέμη να παρουσιάζει στο δελτίο ειδήσεων την προσφορά του Πρώτου Θέματος με τα σιντί του Γιάννη Πλούταρχου, όταν ένα χρόνο πριν η Τρέμη και το Mega προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι συστατικό στοιχείο της ταυτότητάς τους είναι πως αυτοί κάνουν άλλου τύπου δημοσιογραφία από το Πρώτο Θέμα· αλλά στο μεταξύ το αφεντικό της έγινε και αφεντικό του Πρώτου Θέματος κι έτσι ο Πλούταρχος παρουσιάστηκε λίγο πριν ή λίγο μετά από το ρεπορτάζ Μεγάρου του άλλου αφεντικού, στο οποίο όλο και για κάτι θα βραβεύθηκε η γυναίκα του άλλου αφεντικού, ενώ ο μέχρι πέρσι αρχιύποπτος για την προέλευση της περιουσίας του Θέμος έχει ξανανομιμοποιηθεί εντελώς από το μιντιακοπολιτικό σύμπλεγμα, αφού μπόρα ήταν και πέρασε, ο Θέμος νίκησε, ο Μάκης του ξεθύμωσε και σταμάτησε να τον κυνηγά, ο αγωνιστής της δημοκρατίας Δημήτρης Τσοβόλας πέτυχε έναν ακόμη ηθικό θρίαμβο, ο Ρουσόπουλος κατετροπώθη κι η Δικαιοσύνη ήταν, είναι και θα είναι ανεξάρτητη, ακομμάτιστη, τυφλή και κουφή σε αλλότριες υποδείξεις, επιθυμίες, πιέσεις.
Αλλά Θέμο βλέπει ο κόσμος, όπως διαβάζει και τα Τρωκτικά, οπότε το πρόβλημα μάλλουν δεν πρέπει να εντοπιστεί στην απαξίωση των εφημερίδων που πέφτουν και κλείνουν, έτσι δεν είναι; Ούτε στην ποιότητά τους.
Ή ίσως αυτό ακριβώς να είναι το πρόβλημά τους: πως έχουν ποιότητα (λέξη που ακούγοντας τον Παντερμαλή να την λέει το Σάββατο το βράδυ, ο Κώστας Σημίτης βραχυκύκλωσε και φόρεσε επειγόντως ακουστικά, ώστε να ακούει μεταφρασμένη την ξενάγηση σε μια άλλη γλώσσα, που δεν σε μπερδεύει με αυτά τα ποιό και τα πχιό).

Δευτέρα, Ιούνιος 22, 2009

Όπως ακριβώς τη θυμόταν

Νεκροφιλία,
Νοσταλγία,
Νεκροί έρωτες,
Νόβακ γίνε σαν τη Νόβακ,
Να γίνεις όπως ακριβώς τη θυμόμουν,
Να μην μου καταστρέψεις αυτό που θυμόμουν.
Στο ελculture.

Κυριακή, Ιούνιος 21, 2009

Head in Athens, Body in London.




but you would steal the marbles,


Stealing handbags, cars, and movies is against the law.

Stealing the Parthenon isn't.

Παρασκευή, Ιούνιος 19, 2009

Mόνος μου

Γιατί οι τέσσερεις λέξεις που λέει με περισσότερο πάθος κάθε γιος σε κάθε πατέρα είναι «Άσε με» και «Μόνος μου».
Γιατί αυτό είναι το προαιώνιο τελετουργικό: αν δεν σκοτώσεις τον πατέρα σου, σκοτώνεις τον εαυτό σου.
Έχεις να επιλέξεις ανάμεσα στον σεβασμό προς αυτόν και στον αυτοσεβασμό.
Τerminate any father figure in your life with extreme prejudice.
---
Μια κοινωνία που θα μας άφηνε να κάνουμε αυτό ακριβώς που θέλουμε ή μια κοινωνία στην οποία θα είχαμε τη δύναμη να κάνουμε αυτό ακριβώς που θέλουμε, θα ήταν η κοινωνία ακριβώς που θέλουμε.
Κοινές ιδεολογίες, αξίες και αρχές μπορεί να υπάρχουν και υπάρχουν. Αλλά από εκεί και πέρα ο καθένας ήθελε, θέλει και θα θέλει να κάνει το δικό του· κι όταν δεν μπορεί να το κάνει αρχίζει να συσσωρεύει στράβωμα, που κάποια στιγμή θα εκτιναχθεί ως χολή.
Οι συλλογικές αποφάσεις είναι τεχνητή κατασκευή - οι σχέσεις εξουσίας είναι φυσικός νόμος.
Η ατομικότητα αναμφίβολα υπάρχει. Η συλλογικότητα όχι τόσο αναμφίβολα.
Οι ιδεολογίες, οι αξίες κι οι αρχές έχουν δύναμη, αλλά όχι τόση ώστε να αντισταθούν στις ανθρώπινες αντιζηλίες κι αντιπάθειες.
---
Γενικά ο άνθρωπος είναι σκάρτο πράγμα.
---
Αλλά έστω κι έτσι την παλεύει. Κάνοντας γιους που σύντομα θα θέλουν να τον σκοτώσουν, αναζητώντας διαρκώς τα όρια ανάμεσα στην ελευθερία του και τη σχέση του με τους άλλους, τα όρια ανάμεσα στην αξιοπρέπειά του και τη σχέση του με τους άλλους, τα όρια ανάμεσα στα ιδανικά του και την πραγματικότητα.

Πέμπτη, Ιούνιος 18, 2009

Σε ποιόν ανήκει η παιδική χαρά;

Μια παιδική χαρά κοντά στην καρδιά της πόλης. Την κλειδώνουν, την ξεκλειδώνουν, βιαιοπραγούν για αυτήν. Ιδεολογικό και συμβολικό μήλο της έριδας για τους μη άμεσα ενδιαφερόμενους. Πρακτικό πρόβλημα για τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Μέχρι πριν λίγα χρόνια οι διαφορές από συνοικία σε συνοικία ήταν μόνο οικονομικές. Τώρα στη γειτονιά σου έρχονται να ζήσουν άνθρωποι θεμελιακά φτωχοί, σε συνθήκες ζωής που δεν θα διανοούσουν εσύ να ζήσεις. Κι αρχίζουν και την πυκνοκατοικούν, μέχρι που μια μέρα οι διαφορές της με τις άλλες γειτονιές δεν είναι σκέτα οικονομικές.
Αποκλείστε όλες τις παιδικές χαρές. Για τα παιδιά των εχόντων υπάρχουν οι παιδότοποι: εκεί που τα πράγματα δεν είναι χύμα, εκεί που τα πράγματα δεν είναι δωρεάν, εκεί που υπάρχει παροχή υπηρεσιών, παραγωγή πλούτου, κίνηση του χρήματος, εκεί που τα παιδιά μπαίνουν από μικρά στο κλίμα για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η κοινωνία. Για τα παιδιά των μη εχόντων να μην υπάρχουν παιδικές χαρές, να μην υπάρχει καμία χαρά, να μπαίνουν από μικρά στο κλίμα.
Πέραν όμως αυτών οι παιδικές χαρές είναι βαθύτερα επικίνδυνες. Λένε ότι όταν μπαίνεις εκεί με το παιδί σου απενεργοποιείται το ρολόι σου. Ότι ο χρόνος αποκτά την πραγματική του διάσταση και απεκδύεται την ψευδαισθητική. Υπάρχει ο ψεύτικος χρόνος των αγχωμένων ημερησίων προγραμμάτων κι υπάρχει κι ο χρόνος ο αληθινός που σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος. Σε παιδικές χαρές. Ας τους βάλουμε λοιπόν οριστικό λουκέτο κι ας πετάξουμε τα κλειδιά στην άβυσσο, γιατί τίποτα πιο επώδυνο από την υπενθύμιση ότι ζωή είναι αυτό που βρίσκεται εκτός ρολογιών.
(Κείμενο γραμμένο για το «Εxodos»)

Τετάρτη, Ιούνιος 17, 2009

Words that jangle in your head

Βoston Illegal
---
«Μα αφού είσαι ήδη πάμπλουτος, γιατί να ληστέψεις τη τράπεζα;», τον ρωτά εκείνη. Κι εκείνος της απαντά πως το θέμα δεν είναι τα λεφτά, αλλά το σύστημα. To σύστημα με το οποίο τα βάζει δεν είναι οικονομικό και δεν φαίνεται να τον εκφράζει η περίφημη απορία «Τι είναι η ληστεία μιας τράπεζας μπροστά στην ίδρυσή της;». Τα βάζει αφενός με ένα σύστημα αυτοματοποιημένης - γραφειοκρατικής οργάνωσης της κοινωνίας, από το οποίο θέλει να φανεί εξυπνότερος, και αφετέρου με ένα σύστημα αντίληψης της ζωής, που ορίζει ότι πρέπει να ζούμε όσο πιο φρόνιμα, όσο πιο μακριά από τα ρίσκα και με όσο μεγαλύτερη ασφάλεια γίνεται. Γι΄αυτό όταν καταθέτει τα κλεμμένα λεφτά της μιας τράπεζας σε άλλη, παρακινεί σκωπτικά τον τραπεζίτη να τα απολαύσει. Το τραπεζικό σύστημα χτίστηκε πάνω στη φούσκα της απόλαυσης εκείνων που προορίζονταν για ανταλλακτικές αξίες, ενώ εκείνος απολαμβάνει όλα τα υλικά αγαθά που τα λεφτά του μπορούν να αγοράσουν, μα πάνω απ΄ όλα τις συνεχείς προκλήσεις ως τρόπο ζωής.
---
Σχεδόν ταυτόχρονα με την επανέκδοση της «Υπόθεσης Τριπλ Κράουν» του Παναθηναϊκού, επανεκδόθηκε η «Υπόθεση Τόμας Κράουν» του Νόρμαν Τζούισον. Κι αν είναι αυτονόητο ότι η επανέκδοση μιας ταινίας 41 χρόνια μετά την αρχική της κυκλοφορία σημαίνει τη δικαίωσή της στο χρόνο, ψάχνοντας στο ίντερνετ βλέπω ότι ο πολύς Ρότζερ Έμπερτ τελείωνε την κριτική του το 1968 γράφοντας: «This is a movie your kids can tell you about years from now». Το έγραφε ειρωνικά αναφερόμενος στο περιπαθές φιλί των πρωταγωνιστών. Ωστόσο, όπως θα ΄λεγε κι ο Κούντερα, δεν υπάρχει μεγαλύτερο λάθος από το να κρίνουμε με την τωρινή οπτική την τότε, καθώς όλοι μας κινούμαστε με την θέα που μας επιτρέπει η ομίχλη της εποχής μας. Εκτός απ' τους κριτικούς και η ίδια η ταινία αγνοούσε πώς θα της φερθεί το μέλλον, ήθελε όμως να είναι τόσο μοντέρνο το παρόν της. Έτσι, στην αρχή δείχνει και ξαναδείχνει κομπιούτερ που ήταν η τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Καθώς ο χρόνος περνά, τίποτα δεν είναι περισσότερο αστείο από τις τελευταίες λέξεις της τεχνολογίας, αφού η τεχνολογία δεν λέει να σταματήσει να μιλά. Και καθώς ο χρόνος περνά, τίποτα δεν είναι περισσότερο άγριο από την επίπτωσή του στην εξωτερική ομορφιά των ανθρώπων. Κι αν ο Στιβ Μακ Κουίν πρόλαβε και πέθανε νωρίς, βλέπεις -σκηνοθετημένο ηδονικά κι αχόρταγα από τον Τζούισον- αυτό το πλάσμα που ήταν κάποτε η Φέι Ντάναγουέι και λες χίλιες φορές να γερνούσε φυσικά, αντί να προσπαθούσε να μείνει νέα αφύσικα.
----
Αν η σχέση της «Υπόθεσης Τόμας Κράουν» με την υπόθεση «χρόνος» προξενεί μια σειρά από σκέψεις, η σχέση της με την υπόθεση «χώρος» δεν προξενεί σχεδόν καμία, αφού είναι ξεκάθαρο πως τα θερινά της πάνε περισσότερο κι απ' τα απίστευτης κομψότητας φορέματα της Ντάναγουέι: στον κανονικό ουρανό παρά κάτι πανσέληνος και στον ουρανό της οθόνης ο Τόμας Κράουν πετά με ένα κίτρινο ανεμόπλανο παντρεύοντας το στιλ με τον κίνδυνο, καθώς το τραγούδι του Μισέλ Λεγκράν αρχίζει. Λιγότερο περίπλοκες κατασκευές από τις ταινίες, τα τραγούδια άγχονται πολύ λιγότερο για τα σημάδια του χρόνου· πόσο μάλλον αν είναι θεσπέσια. Round, like a circle in a spiral, like a wheel within a wheel, μια αέναη σπείρα που δεν τελειώνει πουθενά ούτε αρχίζει πουθενά, μόνο πάει γύρω γύρω και ξανά ολόγυρα.
(Κείμενο γραμμένο για το ελculture).