Κυριακή, Νοεμβρίου 16, 2008

Το παιδί του Σόμερσετ

Ενώ το «Seven» είναι μια ταινία που μιλάει για έναν κόσμο, όπου το αν αξίζει να ζεις παρουσιάζεται ως ζητούμενο και καθόλου ως δεδομένο, είναι ταυτόχρονα και ένα από εκείνα τα έργα που σε κάνουν να νιώθεις ότι άξιζε να ζήσεις και να τα δεις. Αυτό το παράδοξο του μετασχηματισμού της ασχήμιας σε ομορφιά και του πόνου σε ανακούφιση ονομάζεται ως γνωστόν «Τέχνη», αλλά αντί για τέχνη ας μιλήσουμε για τον Γουίλιαμ Σόμερσετ, τον ντετέκτιβ -που υποδύεται ο Μόργκαν Φρίμαν- ο οποίος ετοιμάζεται να βγει στη σύνταξη και τα μάτια του έχουν δει πάρα πολλά.
Σε μια σκηνή της ταινίας η Γκουίνεθ Πάλτροου -που παίζει τη γυναίκα του συνεργάτη του Σόμερσετ- του ζητά να βγουν να μιλήσουν κρυφά από τον άντρα της. Ο Σόμερσετ παραξενεύεται αλλά δέχεται. Πίνοντας καφέ του εκμυστηρεύεται ότι είναι έγκυος και ότι δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει. Ο Σόμερσετ της απαντά ότι πριν πολλά χρόνια έπεισε τη δική του σύντροφό να διακόψουν την εγκυμοσύνη της. Δεν έχει αμφιβολία ότι πήρε τη σωστή απόφαση, αλλά έκτοτε δεν έχει περάσει ούτε μια μέρα που να μην έχει μετανιώσει για αυτή του την απόφαση. Σε άλλο σημείο της ταινίας ο Σόμερσετ λέει ότι μόλις βγει στη σύνταξη θα φύγει μακριά, επειδή δεν θέλει να ζει σε ένα μέρος που έχει καταστήσει την απάθεια αρετή (κι επειδή έχω βίτσιο με τις ατάκες των ταινιών, λέει κατά λέξη: «Ι just don't think I can continue to live in a place that embraces and nurtures apathy as if it was virtue»).
Έχοντας αυτό το βίτσιο, η λέξη «apathy» είχε σφηνωθεί για χρόνια στο κεφάλι μου, μέχρι που άκουσα τον Μπαράκ Ομπάμα στον λόγο του στο Σικάγο το βράδυ της εκλογής του να μιλά για τους νέους που διέψευσαν τον μύθο περί απάθειας της γενιάς τους («the young people who rejected the myth of their generation's apathy»). Έτσι είναι όλα στη ζωή, δανεικά: δανείστηκαν κάποτε τις λέξεις μας, κάνοντας το απάθεια - apathy, δανείστηκαμε κάποτε από την κουλτούρα τους ως τον τρόπο ζωής τους, με εξίσου ανεπαίσθητες διαφοροποιήσεις.
Ο ελληνικός λαός υποστήριζε σύμφωνα με τις μετρήσεις τον Ομπάμα με δικτατορικά ποσοστά, με τα ποσοστά με τα οποία τον ψήφισαν όντως οι αφροαμερικάνοι. Φυσικά το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό αλλά παγκόσμιο. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν ενώθηκαν ταυτόχρονα τόσα πολλά χείλη στον σχηματισμό τριών απλούστατων συλλαβών: Ο – μπά – μα. Την ημέρα της εκλογής του αυτός ο ήχος πρέπει να σχημάτιζε ένα παγκόσμιο βουητό, σαν ο πλανήτης να μπαμπάλιζε τους πρώτους του φθόγγους. Οι φθόγγοι αυτοί είναι αναμφίβολα φθόγγοι ελπίδας.
Διατυπώνονται, βέβαια, ενστάσεις που λένε ότι η ελπίδα αυτή συνιστά αφέλεια και ότι η πολιτική της Αμερικής δεν μπορεί να αλλάξει. Κατά τη γνώμη μου όμως, αφέλεια είναι να ισοπεδώνεις ό,τι συνέβη κρίνοντας τα πράγματα απ' έξω, κρίνοντας δηλαδή το πακέτο «ΗΠΑ» ως σύνολο και μην κρίνοντας τι είναι προτιμότερο να συμβεί εντός του πακέτου αυτού. Αφέλεια είναι να κρίνεις τις εξελίξεις στην βάση του ρόλου που θα επιθυμούσες εσύ να έχουν οι ΗΠΑ, αντί να τις κρίνεις στην βάση του δεδομένου τους ρόλου. Αφέλεια είναι η υπενθύμιση των ακραίων ορίων των ΗΠΑ ως αρχή και τέλος της κουβέντας. Αφέλεια είναι να μην προτιμάς την κίνηση προς το ένα άκρο από την κίνηση προς το άλλο. Και όχι, δεν είναι αφέλεια να νιώθεις ευχαριστημένος με την εκλογή Ομπάμα, γνωρίζοντας ότι δεν είχε αντίπαλο τον νεκραναστημένο Τσε Γκεβάρα, αλλά τον Μακέιν και την Σάρα Πέιλιν.
Επιστροφή στον Σόμερσετ. Στο τέλος της ταινίας ο Σόμερσετ αναφέρει μια φράση του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, σύμφωνα την οποία ο κόσμος είναι ένα όμορφο μέρος, για το οποίο αξίζει κανείς να αγωνίζεται. Ο Σόμερσετ μας πληροφορεί ότι συμφωνεί με το δεύτερο σκέλος της φράσης.
Είναι δεν είναι όμορφο μέρος, είναι δεν είναι αυταπάτη ότι ο κόσμος θα γίνει λιγότερο σκατά με τον Ομπάμα, είναι δεν είναι αυταπάτη ότι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει, αξίζει να αγωνίζεσαι για αυτόν, αξίζει να ξεφύγει κανείς από την απάθεια και την παραίτηση.
Μην νομίζεις, τα γράφω μπας και ψήσω εμένα πρώτα. Γιατί, όχι, η απάθεια δεν ήταν μύθος των τελευταίων γενιών, αλλά πραγματικότητα και ψυχικό καθεστώς.
(Κείμενο γραμμένο για το «SMS» της «SportDay»)

12 Comments:

At 11/17/2008 12:09:00 π.μ., Blogger GASIREU said...

και μετά ήρθαν οι μέλισσες old boy...φυσικά και δεν είναι δεδομένο...
''αν αξίζει να ζεις παρουσιάζεται ως ζητούμενο και καθόλου ως δεδομένο''

 
At 11/17/2008 12:52:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

1. νυχτώθηκες χωρίς φεγγάρι, αν πιστεύεις ότι ο κόσμος θα γίνει λιγότερο σκατά με τον ομπάμα. δεν έχεις πάρει χαμπάρι, που χέζουν οι γλάροι και οι εκπρόσωποί τους.
στις φωλιές των άλλων.

2. δικτατορικά ποσοστά, τι σημαίνει. γιατί το υοθετείς σαν όρο. ξέρεις ότι αν βγεί δημοκρατικά ένας ηγέτης και είναι κατά της ασύδοτης αγοράς, θα τον κατηγορήσουν για δικτάτορα για το ξυλό ποσοστό του.

 
At 11/17/2008 01:27:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Συμφωνώ απολύτως μαζί σου Old Boy για τον Ομπάμα - και μ'αρέσει που "έδεσες" με το εξαιρετικό Seven (και να σκεφτεί κανείς οτι δεν μ' αρέσουν τα θρίλερ αυτού του είδους, αλλά αυτό ήταν αριστούργημα).

Αντιθέτως διαφωνώ απολύτως με τον από πάνω μου ανώνυμο. Ο μεγάλος καυγάς όλη την προηγούμενη εβδομάδα στον τύπο ήταν αυτός. Αμέσως μετά την εκλογή Ομπάμα έσπευσαν λάβροι οι διάφοροι Μπογιόπουλοι, Στάθηδες και Τριάντηδες (λίγο πιο διαλλακτικά αυτός ο τελευταίος - είναι νομίζω εμφανές πόσο δεν τους έχω σε εκτίμηση) να μας πείσουν πόσο ο "δικομματισμός" φταίει για όλα και στην Αμερική, πώς το σύστημα άλλαξε απλώς "βιτρίνα" - για να απαντήσουν στον Πρετεντέρη κυρίως (άλλος καθόλου εκτιμητέος αυτός, για να το πω κομψά) που πανηγύριζε, για λάθος λόγους όμως.

Νομίζω οτι οι μόνοι (από αυτούς που διάβασα εγώ), που έθεσαν το θέμα στις σωστές τους διαστάσεις, είναι ως συνήθως ο Παύλος Τσίμας, το Σάββατο 8/11 στα ΝΕΑ και ο Φώτης Γεωργελές στην Athens Voice. Αναζητήστε τους..

http://www.athensvoice.gr/editorial/

Ένας φίλος

 
At 11/17/2008 11:29:00 π.μ., Blogger ΑΠΕΙΡΩΤΑς said...

Το αν ο Ομπάμα θα είναι καλός ή κακός θα το κρίνουν αυτοί που τον ψήφισαν για τους δικούς τους λόγους και για να εξυπηρετήσει τα δικά τους συμφέροντα. Τον ψήφισαν-όπως έδειξαν όλες οι έρευνες από τα αμερικανικά ΜΜΕ- κυρίως για να βελτιώσει την οικονομική τους κατάσταση. Ιστορικά όμως η οικονομία των ΗΠΑ βελτιώνεται μετά από πολέμους. Ίδωμεν.

 
At 11/17/2008 12:01:00 μ.μ., Blogger Lady V said...

Πολύ πολύ ωραίο ποστ old boy. Ο εμπνευσμένος συνδυασμός φαινομενικά άσχετων θεμάτων είναι το φόρτε σου. Μου θύμισε γιατί μ'αρέσει να σε διαβάζω.

 
At 11/17/2008 12:35:00 μ.μ., Anonymous netizen said...

συντάκτη του post (και όχι "old-boy", ο ηθοποιός είναι εξαιρετικός στην συγκεκριμένη αξιόλογη ταινία), εγώ γίνομαι περισσότερο ειλικρινής σχετικά με το post και το συσχετισμό τον οποίο κάνεις κι έχω να σου πως είναι μια αξιόλογη μπούρδα ολκής. Γράφω εδώ και πολύ καιρό σχόλια γιατί θεωρώ - μεταφορικά - πως αυτό το blog είναι ένα ξέφραγο αμπέλι για τους περισσότερους οι οποίοι γράφουν εδώ.

 
At 11/17/2008 10:33:00 μ.μ., Blogger Γνωμοδότης said...

Ο ελληνικός λαός υποστήριζε σύμφωνα με τις μετρήσεις τον Ομπάμα με δικτατορικά ποσοστά, με τα ποσοστά με τα οποία τον ψήφισαν όντως οι αφροαμερικάνοι.

Μούφα.

Myth: A wave of black voters and young people was the key to Obama’s victory.

Exit polling suggests that there was no statistically significant increase in voting among either group. Black voters made up 11 percent of the electorate in 2004 and 13 percent in 2008, while young voters comprised 17 percent of all voters in 2004 and 18 percent four years later.

The surge in young and African American voters is not entirely the stuff of myth, however. Although their percentages as a portion of the electorate didn't increase measurably, Obama did seven points better among black voters than Sen. John F. Kerry did in 2004


The Who, προ σαρακονταετίας:

We don't get fooled again
Don't get fooled again
Meet the new boss
Same as the old boss

 
At 11/17/2008 11:09:00 μ.μ., Blogger Old Boy said...

Moύφα γιατί όμως; Δεν πήρε διδακτορικά ποσοστά στους αφροαμερικάνους;

 
At 11/18/2008 01:00:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

ανώνυμε των 01:27: πμ
καλά κάνεις και προστατεύεσαι από τους τριάντηδες και λοιπούς ενοχλητικούς. φυλάξου γερά μην σε παρασύρουν. βράχος. και σωστά λες για τον τσίμα και τον γεωργελέ που δείχνουν να τα έχουν τετρακόσα και βάλε.

@γνωμοδότη,
Απέφευγε να τα γράφεις μακρινάρια ξενόγλωσσα γιατί είναι βλαχιά.

 
At 11/18/2008 10:36:00 μ.μ., Blogger Γνωμοδότης said...

@Ανώνυμος

Απέφευγε να τα γράφεις μακρινάρια ξενόγλωσσα γιατί είναι βλαχιά.

Ανώνυμε, δεν "τα γράφω": τα παραθέτω.

Επίσης, όταν δεν έχουμε διαβάσει κάποιον (ώστε να δούμε π.χ. ότι δεν γράφει αγγλικά ή ανάμεικτες λέξεις) δεν εγκαλούμε περί βλαχιάς, ούτε τον νουθετούμε τι να αποφεύγει. Είναι κακοί τρόποι.

 
At 11/19/2008 09:26:00 μ.μ., Blogger Γνωμοδότης said...

@Oldboy

Moύφα γιατί όμως; Δεν πήρε διδακτορικά ποσοστά στους αφροαμερικάνους;

Μούφα ως το πρωτοφανές του πράγματος. Αν συνδυάσουμε τις δυο ειδήσεις:

Although their percentages as a portion of the electorate didn't increase measurably, Obama did seven points better among black voters than Sen. John F. Kerry did in 2004

Fully 96 percent of black voters supported Obama and constituted 13 percent of the electorate, a 2-percentage-point rise in their national turnout. As in past years, black women turned out at a higher rate than black men.

σημαίνει ότι ο λεύκακλας Κέρρυ, ο οποίος δεν ενέπνευσε λυρική ποίηση και ενθουσιασμό επιπέδου Ανδρέα το '81, είχε ήδη πάρει το δικτακτορικό 89%.

 
At 11/20/2008 05:45:00 μ.μ., Blogger Old Boy said...

Θα ήταν μούφα ως προς το πρωτοφανές του πράγματος αν στο κείμενο έγραφα ή υπαινισσόμουν ότι ήταν πρωτοφανές.
Χα. Νομίζω ότι επιτέλους κατάφερα να σκοράρω εις βάρος σου σε επίπεδο επιχειρημάτων ;)

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home