Δευτέρα, Νοεμβρίου 20, 2006

Θυμάσαι;

Μια φορά κι ένα καιρό που εξελλήνιζαν τα ξένα ονόματα, ο Φέρεντς Πούσκας θα γινόταν κάτι σαν Φερέντιος Πούσκας. Το Σαββατοκύριακο κρατήθηκε εις μνήμην του Φέρεντς, που πέθανε την Παρασκευή, ενός λεπτού σιγή σε γήπεδα της Ουγγαρίας, σε γήπεδα της Ισπανίας, σε γήπεδα της Ελλάδας, ίσως και σε γήπεδα άλλων χωρών. Ο Φέρεντς γεννήθηκε το 1927 και μεσουράνησε ως ποδοσφαιριστής πριν τον ερχομό της τηλεόρασης. Ο θρύλος του μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά με το στόμα, απ' όσους τον είδαν με τα μάτια τους μέσα στα γήπεδα. Μάρτυρας του μεγαλείου του δεν είναι ο φακός (αν και έχουν διασωθεί κινηματογραφημένα στιγμιότυπα αγώνων του), αλλά η προφορική παράδοση. Κάπως σαν έπος δηλαδή. 79 χρόνια μετά τη γέννησή του και μισό αιώνα μετά την ακμή του, εξήντα δευτερόλεπτα διεθνικής σιωπής πάνω απ' την Ευρώπη.
Ελπίζοντας να μην γίνομαι μακάβριος, όταν μετά από πολλές - πολλές δεκαετίες αποδημήσει εις Κύριον ο Χρήστος Φερεντίνος, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα τύχει ανάλογων τιμών.

Αν το βασίλειο του Φέρεντς ήταν προτηλεοπτικό, το βασίλειο του Φερεντίνου είναι τηλεοπτικό. Με μια σημαντική διαφορά όμως: ο Φέρεντς θα μεσουρανούσε ακόμη και αν υπήρχε τηλεόραση (γιατί ακριβώς η τηλεόραση αφομοιώνει και φέρνει στα μέτρα της τα πάντα πλην του αθλητισμού, γιατί στον αθλητισμό η τηλεοπτική κάμερα παραμένει το μέσο καταγραφής και δεν παίρνει τα αισθητικά ηνία), ενώ ο Φερεντίνος θα μπορούσε να μεσουρανήσει οπουδήποτε αλλού εκτός από την τηλεόραση; Ποιό είναι το job description για έναν παρουσιαστή τηλεπαιχνιδιών, ποιά τα απαιτούμενα προσόντα; Να είναι επικοινωνιακός, ευχάριστος, χιουμορίστας, ετοιμόλογος, μονίμως ευδιάθετος, φιλγκουντικός και θετικενεργίτης; Τι σόι παράξενη εξειδίκευση είναι αυτή; Υπάρχει επάγγελμα πιο κοντά στον όρο αεριτζής; Κι αν ναι, ποιό; Τι θα έκανε ο Χρήστος Φερεντίνος αν δεν υπήρχε τηλεόραση; Τι θα μείνει στη μνήμη από τον Χρήστο Φερεντίνο όταν πάψει να εμφανίζεται στην τηλεόραση; Τι απομένει από την Μαρία Αλιφέρη ή τον Γιώργο Πολυχρονίου όταν τα τηλεπαιχνίδια σταματούν; Υπάρχει μια εμφανής αναλογία ανάμεσα στην ποσότητα του τηλεοπτικού φωτός που πέφτει πάνω στον τηλεπαιχνιδιάρη τα χρόνια της επιτυχίας του και στην ποσότητα του αμνησιακού σκότους που τον καλύπτει μετά. Αν ο τηλεπαιχνιδιάρης ξεχνιέται είναι γιατί δεν υπάρχει οτιδήποτε να θυμηθείς από αυτόν. Όσα καπρίτσια κι αν κάνει, η μνήμη είναι πολυτελής λειτουργία του εγκεφάλου, χωρίς χώρο για ανθρώπους που γίνονται ένα με το πλατό, για ανθρώπους που είναι λειτουργικοί και τίποτε άλλο, για ανθρώπους που η λειτουργικότητά τους συνίσταται στο ότι επιτρέπουν στο εκάστοτε τηλεπαιχνίδι να εξελίσσεται χωρίς πραγματική ανθρώπινη παρουσία, όσο κι αν αυτή η ανθρώπινη διάσταση υποτίθεται ότι αποτελεί την δική τους πινελιά, το σήμα κατατεθέν τους. Υποδύονται τον ανθρώπινο παράγοντα στην εξίσωση ακριβώς για να διασφαλισθεί ότι τέτοιος παράγοντας δεν θα μεσολαβήσει, ακριβώς για να διασφαλισθεί ότι τον ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα θα τον παίξει ένας τηλεοπτικός παράγοντας. Ο τηλεπαιχνιδιάρης προσκομίζει ενώπιον του φακού το κορμί του, την επιφάνεια του κορμιού του, την επιφάνεια του εαυτού του, προσκομίζει την απουσία εαυτού προκειμένου να μην υπάρξει με την μεσολάβηση βάθους οποιαδήποτε εμπλοκή και βραχυκυκλώσουν οι κάμερες. Κι αν ο τηλεπαιχνιδιάρης είναι επιφάνεια, αδυνατώ να καταλάβω πώς ένας ηθοποιός, που εξ ορισμού υποτίθεται ότι είναι βάθος, μπορεί να συνδυάζει και τις δύο ιδιότητες. Δεν είμαι πουρίστας, δεν πιστεύω στα στεγανά στη ζωή, κατανοώ τις πάσης λογής νοθείες και αναμίξεις, δεν είμαι πουρίστας, αλλά ειδικά σ' αυτό το θέμα είμαι. Κι όσο κι αν μου άρεσε πολύ στο σινεμά το «FESTEN» κι όσο κι αν διαβάζω εξαιρετικές κριτικές για το θεατρικό, δεν θα πάω να το δω, γιατί αν ο Μαρκουλάκης θέλει να κονομάει και να λούζεται με τηλεοπτικό φως, προτιμώ να κρατήσω στο μυαλό μου το «FESTEN» με το ανόθευτο σκοτάδι που το γνώρισα.

Η προσωπική μνήμη για το Φέστεν, η παραδομένη συλλογική μνήμη για τον Φέρεντς, η μεγάλη φετινή τηλεοπτική επιτυχία του Φερεντίνου, αυτά που θυμόμαστε κι αυτά που θα ξεχάσουμε.

15 Comments:

At 11/20/2006 10:04:00 μ.μ., Blogger Τζιτζίκος said...

η μνημη της Του Βου λειτουργεί στα παρακάτω βήματα (που τα πρωτάκουσα για τον Μπονάτσο και γι αυτό τον χρησιμοποιώ

- Ποιός είναι ο Μπονάτσος;
- Φέρτε μου τον Μπονάτσο!
- Φέρτε μου τον νέο Μπονάτσο!
- Ποιός είναι ο Μπονάτσος;

(ένα πράγμα σαν τα μπλόγκς...)

Μπορεί να την βαράμε την Του Βου άγρια, όμως τελικά ματαιότης ματαιοτήτων... Το ζήτημα είναι πως όλοι θα ξεχαστούνε, άλλοι πιο νωρίς, άλλοι πιο αργά. Ti σημασία έχει τελικά το πότε;

 
At 11/20/2006 11:14:00 μ.μ., Anonymous Novalis said...

Τηλεόραση, τηλεπαιχνίδι, επικοινωνιακός, μονίμως ευδιάθετος, αφομοιώνει, φακός, πλατώ, επιφάνεια: χρησιμοποιείς αναγκαστικά άσχημες λέξεις για ένα όμορφο ποστ.

γιατί ακριβώς η τηλεόραση αφομοιώνει και φέρνει στα μέτρα της τα πάντα πλην του αθλητισμού

Το πιστεύεις αυτό; Αλήθεια το πιστεύεις; Μακάρι

 
At 11/20/2006 11:15:00 μ.μ., Anonymous Novalis said...

Μακάρι να 'ναι έτσι

 
At 11/20/2006 11:21:00 μ.μ., Blogger Filboid Studge said...

old boy,
τα τηλεοπτικά παιχνίδια θα μπορούσαν να έχουν και ενδιαφέρουσες ανατροπές, αν το σύστημα το επέτρεπε, και άν βέβαια οι παρουσιαστές είχαν κάποια υπόσταση.
Για παράδειγμα στην ερώτηση (που τέθηκε όντως σε κάποιο παιχνίδι προ 10-ετίας) "Η Καλπουρνία ήταν σύζυγος του Νέρωνος, του Καίσαρος, του Κλαυδίου ή του Αδριανού;", ο ερωτώμενος θα μπορούσε να δόσει την ορθή απάντηση (του Καίσαρος), και εν συνεχεία να κάνει relance, ζητώντας τα ονόματα των συζύγων των υπολοίπων τριών.
Απάντηση: Σύζυγος του Νέρωνος ήταν η Ποππαία, του Κλαυδίου η Αγριππίνα, και του Αδριανού ο Αντίνοος.

 
At 11/20/2006 11:31:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Είχα σκοπό να γράψω κάτι άλλο, αλλά διάβασα το σχόλιο του Τζιζίκου με την εξαιρετικά εύστοχη ατάκα του Μπονάτσου και σκέφτηκα ότι το σχόλιο μου περιττεύει.

 
At 11/21/2006 01:14:00 π.μ., Anonymous nadoros said...

α)Ο εξελληνισμός των ονομάτων ανάγεται στην εποχή που οι ελληνόφωνοι ραγιάδες είχαν τη γλωσσική αυτοπεποίθηση -τη γλωσσική ξιππασιά- να οικειώνονται τάχα τα ξένα ονόματα. Βαφτίζοντας Νεύτωνα τον Newton και Βολταίρο τον Voltaire, υποκλίνονταν την πρωτοπορία της Δύσης, χωρίς να μετακινούνται από την αρχαιολατρική τους καθήλωση. Μετά, ήρθαν τα νεοκλασικά της βαυαροκρατίας...

β) Τα επιτεύγματα του ποδοτέχνη είναι ανεπανάληπτα -όπως του ηθοποιού στο θέατρο. (Ως ποδοτέχνης νοείται εκείνος που υπηρετεί την τέχνη του κάτω σώματος: όχι της ζωγραφικής/γλυπτικής/γραφής που εξασκείται με τα άνω άκρα, αλλά της ποίησης των κάτω άκρων που καλείται ποδόσφαιρα). Άρα αν δεν έχεις δει παράσταση του Πούσκας ιδίοις όμμασι, δεν μπορείς να επικαλείσαι την αισθητηριακή μνήμη, που απαιτεί η μπάλα. Γιατί η μνήμη...

γ)... δεν μπορεί να είναι τηλεοπτική. Οπτική μόνο. Τίποτε δεν μπορεί να βιωθεί τηλεοπτικά. Η τηλεθέαση προϋποθέτει την αποστασιοποίηση. Η τηλεοπτική εικόνα είναι στην καλύτερη περίπτωση κάτι σαν screen saver των αισθήσεων. Ποτέ δεν κατσταλάζει ως παρελθόν. Ποτέ δεν βαραίνει ως εμπειρία.

υ.γ. Νόμιζα πως μόνο εμείς οι Ενωσίτες είχαμε τέτοιες ευαισθησίες...

 
At 11/21/2006 02:02:00 π.μ., Blogger Old Boy said...

Παραδέχομαι ότι είναι «κάπως» να παραπέμπω σε παλαιότερα ποστ μου, αλλά το έχω ξανακάνει στο παρελθόν, οπότε ας το κάνω και τώρα. Novalis και Nadoros, ναι, πιστεύω ότι όταν βλέπεις ποδόσφαιρο στην τηλεόραση, βλέπεις ποδόσφαιρο και όχι τηλεόραση: http://old-boy.blogspot.com/2005/05/euro-urovision.html

 
At 11/21/2006 03:14:00 π.μ., Anonymous Novalis said...

Φανατικοί γίναμε (και) για τα ποστ του Euro2004.

πιστεύω ότι όταν βλέπεις ποδόσφαιρο στην τηλεόραση, βλέπεις ποδόσφαιρο και όχι τηλεόραση

Κι εγώ θέλω να το πιστεύω. Γιατί γίνεται όμως αυτό; Και γιατί δεν γίνεται με άλλα πιο σημαντικά ή «σημαντικά» πράγματα; Κι επίσης γιατί υπάρχει αυτή η αίσθηση συμμετοχής στη μπάλλα και όχι σε κάτι άλλο;

 
At 11/21/2006 11:41:00 π.μ., Blogger ;ςερτ said...

Old boy, πρώτη φορά σε διαβάζω πρώτη φορά σου γράφω.

Ήθελα να δεις λίγο τη δική μου οπτική σχετικά με το επάγγελμα του ηθοποιού. Νομίζω (τουλάχιστον στην Ελλάδα που κατοικώ) έχουμε μπλέξει το επάγγελμα του ηθοποιού με την ιδιότητα του παπά, του δασκάλου, του γκουρού, του πνευματικού ηγέτη, του διανοούμενου κλπ. Γιατί βλέπετε τον ηθοποιό σαν κάτι μεγαλειώδες, σχεδόν μεταφυσικό, σαν μαγικό ποιητή των λέξεων που εκφωνεί; Ο ηθοποιός είναι απλά ένας αγγελιαφόρος, ένας ταχυδρόμος που μεταφέρει το γράμμα. Το γράμμα είναι που φέρει όλη την αξία και το νόημα. Ο ηθοποιός μπορεί μέσα στο σπίτι του και μετά την παράσταση να είναι ματαιόδοξος, να είναι κλέφτης, να γαμάει το γιό του, να ξεκοιλιάζει γάτες. Εγώ θα τον κρίνω από το εάν μιμείται/βιώνει καλά αυτόν που παίζει. Δεν πιστεύω σε αυτό που λένε «έχει μπει μέσα στο ρόλο», μου φαίνεται αστείο. Ο ηθοποιός πληρώνεται για να κάνει τον κόπο να μπει μέσα στην παραμύθα του και να την δει για 2 ώρες «είμαι ο τάδε». Το αν θα το κάνει αυτό καλά ή πειστικά δεν έχει καμία σχέση με το πόσο χυδαίος είναι σαν άτομο ή πόσο ηθικός ή αν γουστάρει το χρήμα ή αν έχει ιδεοληψίες ή οτιδήποτε άλλο. Και τέλοσπάντων είμαι σίγουρος ότι εάν ψάξετε τα βιογραφικά των δανών που έπαιξαν στην κινηματογραφική Εορτή θα βρείτε πολλούς που το χρήμα λάτρεψαν και τη δόξα. Μα τι σχέση μπορούν να έχουν όμως όλα αυτά με την ποιότητα και την ουσία ενός καλλιτεχνικού έργου;

Αυτό γουστάρω στα καλλιτεχνικά έργα, ότι από τη στιγμή που τα γεννάει ο δημιουργός είναι αυτόνομες υπάρξεις, τα καλλιτεχνικά έργα σαν οντότητες είναι τέλειες και ολοκληρωμένες. Ο Γκοντάρ είναι γερομπαμπαλής και κοιτάει παιδεραστικά σάιτ στο ίντερνετ, το «Με Κομμένη Την Ανάσα» όμως είναι και θα είναι μία θεϊκή ύπαρξη. Αντίστοιχα, το έργο του ηθοποιού είναι η φωνή του, η κίνησή του, η αύρα του (για τους παραφυσικούς), η στιγμιαία ικανότητά του να ξεγελάει το θεατή, είναι όλα αυτά μαζί και μερικά άλλα. Και ευτυχώς που αυτό όλο είναι ο ηθοποιός και τίποτε άλλο, γιατί διαφορετικά για να επιλέξω παράσταση να δω θα έπρεπε να ψάχνω ποινικά μητρώα συντελεστών, εάν έχουν παίξει στο παρελθόν σε κανα σήριαλ του κώλου, εάν είναι φίλοι κάποιου ανθρώπου που εκτιμώ.

Τι λες, μήπως είναι λίγο ρομαντική η προσέγγισή σου στο συγκεκριμένο θέμα;

 
At 11/21/2006 02:16:00 μ.μ., Anonymous comisbliah said...

Δες το festen βρε old boy. Αλήθεια είναι καλός ο ριαλιτζής. Πολύ ακριβό ήταν το εισητήριο.23Ε!
Δεν βλέπεις ούτε ποδόσφαιρο ούτε τηλεόραση. Βλέπεις μπάλα.Καλή τύχη στην ΑΕΚ σήμερα.

 
At 11/21/2006 05:13:00 μ.μ., Blogger Old Boy said...

Tζιτζίκο, πολύ καλό αυτό με τον Μπονάτσο :)
«πιστεύω ότι όταν βλέπεις ποδόσφαιρο στην τηλεόραση, βλέπεις ποδόσφαιρο και όχι τηλεόραση
Κι εγώ θέλω να το πιστεύω. Γιατί γίνεται όμως αυτό; Και γιατί δεν γίνεται με άλλα πιο σημαντικά ή «σημαντικά» πράγματα; Κι επίσης γιατί υπάρχει αυτή η αίσθηση συμμετοχής στη μπάλλα και όχι σε κάτι άλλο;»
Νοvalis, νομίζω ότι ένας σημαντικός λόγος είναι ότι η τηλεόραση έχει υποταχθεί στους κανόνες του ποδοσφαίρου και όχι το ποδόσφαιρο στους κανόνες της τηλεόρασης. Ο τηλεοπτικός Θεός, η διαφήμιση, δεν έχει επιφέρει αλλαγές στο άθλημα. Δεν υπάρχουν τεχνικά τάιμ άουτ, όσο κρατούσαν τα παιχνίδια κρατούν και μετά την εισαγωγή της τηλεόρασης, ενώ το παιχνίδι δεν διακόπτεται ποτέ για διαφημίσεις. Επίσης, ακόμη και η κάλυψη των αγώνων παραμένει στα μάτια μου λίγο στον καιρό του χαλκού. Δεν έχει τόση σημαντική διαφορά ο τρόπος που καλυπτόταν ένας αγώνας πριν δεκαπέντε χρόνια με τον τρόπο που καλύπτεται τώρα. Δεν υπάρχουν μικρόφωνα, μικροκάμερες στους παίχτες, ο ποδοσφαιριστής νιώθει ότι παίζει ποδόσφαιρο όχι ότι βγαίνει στην τηλεόραση. Το παιχνίδι εξακολουθεί και παίζεται στο γήπεδο και όχι σε ειδικά διαμορφωμένα πλατό. Επίσης κάθε ματς είναι ένας αγώνας, όπου άνθρωποι τρέχουν στ' αλήθεια, λαχανιάζουν στ' αλήθεια, κλωτσάνε στ' αλήθεια, πονάνε στ' αλήθεια. Ο Ψινάκης με τον Μικρούτσικο είναι λίαν αμφίβολο αν τσακώνονται στ' αλήθεια, όπως ο Βενιζέλος με την Μπακογιάννη. Όταν πέφτουν οι διαφημίσεις στις εκπομπές μιλάνε διαφορετικά off camera απ΄ότι on camera. H λογική του θεάματος, του τηλεοπτικού προϊόντος, του τώρα μας δείχνουν τώρα όχι είναι κυρίαρχη. Στο ποδόσφαιρο εξακολουθεί να έχει το πάνω χέρι η λογική του αγώνα. Στα αποδυτήρια μπορεί μερικοί παίχτες να ανταλλάξουν δυο καλές κουβέντες, κατά βάση όμως παραμένουν αντίπαλοι τους δείχνει δεν τους δείχνει η κάμερα. Αυτά σκέφτομαι σε πρώτη φάση.

 
At 11/21/2006 05:24:00 μ.μ., Blogger Old Boy said...

;ςερτ, ναι, όντως είναι ρομαντική η προσέγγισή μου στο θέμα. Συμφωνώ και συνυπογράφω τα όσα λες για το ότι άλλο πράγμα το καλλιτεχνικό έργο και άλλο το ποιόν των συντελεστών - δημιουργών του. Διαφωνώ ωστόσο στον τρόπο που προσεγγίζεις τους ηθοποιούς. Πράγματι ο ηθοποιός δεν είναι απαραίτητα κάτι μεγαλειώδες, αλλά όταν λες «Ο ηθοποιός είναι απλά ένας αγγελιαφόρος, ένας ταχυδρόμος που μεταφέρει το γράμμα. Το γράμμα είναι που φέρει όλη την αξία και το νόημα», είναι σαν να παραγνωρίζεις ότι το γράμμα έχει μεν μια αυτοτελή αξία και νόημα, αν όμως κακοπέσει σε ατάλαντο ταχυδρόμο θα χάσει το μισό στο δρόμο ή θα το μουτζουρώσει και δεν θα διαβάζεται. Αλλιώς θα μεταφέρει το γράμμα ο μεγάλος ηθοποιός, αλλιώς ο μέτριος, αλλιώς ο κακός. Και σίγουρα πάντα θα βάζουν κάτι από τον εαυτό τους στην μεταφορά, με αποτέλεσμα να συνδιαμορρφώνουν σε έναν βαθμό το γράμμα. Η ένστασή μου ως προς τον Μαρκουλάκη δεν έχει να κάνει με το ποινικό του μητρώο ούτε με το αν είναι το καλύτερο ή το χειρότερο παιδί. Η ένστασή μου έχει να κάνει ότι πηγαίνοντας να δω το Festen θα βλέπω να πρωταγωνιστεί μια φάτσα, μια φυσική παρουσία που τρέχει σε ερημονήσια και δίνει οδηγίες σε ριαλιτζίδες. Δηλαδή βλέποντας το έργο θα πρέπει να προσπαθήσω να ξεχάσω τον Μαρκουλάκη Survivor. Mπορεί να κάνω λάθος πάντως, όπως λέω άλλωστε και στο ποστ, παίρνω απόλυτη θέση σε αυτό ειδικά το θέμα και επί της αρχής συμφωνώ με όσα λες.

 
At 11/22/2006 03:03:00 π.μ., Anonymous Novalis said...

Νοσταλγός καλύτερα, όχι ρομαντικός
(αν έχει κάποια σημασία)

 
At 11/22/2006 02:14:00 μ.μ., Blogger fuzzy burlesque said...

συμφωνω απολυτα για το σχολιο που αφορα τους υποτιθεμενους ηθοποιους που λουζονται στην τιβι
δεν με πειθουν επ ουδενι
η εχεις επαφη με τη ψυχη σου η οχι
οι τιλεβιζιονιστες εχουν ταλεντο μονο στο να ειναι φεικ

 
At 11/22/2006 03:45:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Ferenc, σε ευχαριστώ για αυτά που μου χάρισες... ακόμη κι αν ήμουν μόνο 4 ετών τότε και δεν καταλάβαινα απόλυτα...


Sniper

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home