Δευτέρα, Μαρτίου 14, 2011

Το εύφλεκτο σώμα της Ιστορίας

Κι όμως. Όλη αυτή η φωτιά που καίει πανίσχυρα καθεστώτα (και άγνωστο τι είδους γενικότερες ανακατατάξεις θα προκαλέσει τελικά στο πέρασμά της) πυροδοτήθηκε από έναν κανένα: πρωτοξέσπασε πάνω στο ταπεινότατο σώμα του εικοσιεξάχρονου μικροπωλητή Μοχάμεντ Μπουαζίζι. 17 Δεκεμβρίου 2010, στο παγκοσμίως άγνωστο Σίντι Μπουζίντ της Τυνησίας, ένας άνθρωπος που νιώθει αδικημένος και εξευτελισμένος, αποφασίζει, όχι προμελετημένα, αλλά πάνω στην απελπισία της στιγμής, να αυτοπυρποληθεί. Η κατάσχεση των εμπορευμάτων του και της ζυγαριάς του, ένα χαστούκι από την δημοτική αστυνόμο όταν προσπαθεί να αντιδράσει, και η άρνηση στη συνέχεια των τοπικών αρχών να δεχθούν να ακούσουν την διαμαρτυρία του, φαίνεται πως είναι αρκετά. Τίποτα πιο εμπρηστικό από την αδικία και μάλιστα την αδικία που συμβαίνει από εκπροσώπους της εξουσίας, την αδικία την οπλισμένη με τη δύναμη της έννομης τάξης. Λούζεται με εύφλεκτο υγρό και καίγεται μπροστά στο κτίριο που δεν δέχτηκαν να τον ακούσουν. Μέρες αργότερα θα υποκύψει στα τραύματά του. Η φωτιά παίρνει απρόβλεπτες διαστάσεις.
Η Ιστορία αρχίζει να γράφεται όχι με αφορμή έναν ηρωισμό, αλλά με αφορμή μια συντριβή. Δεν είναι μάρτυρας συνειδητός. Δεν το κάνει για να αλλάξει τον κόσμο. Το κάνει γιατί δεν αντέχει τον κόσμο που ζει. Δεν είναι ένας επαναστάτης πολιτικός. Αν είναι κάτι, είναι υπαρξιακός επαναστάτης. Δεν αντιστέκομαι σε σας που με αδικείτε. Αντιστέκομαι στο άδικό σας. Αυτό δεν αντέχω. Αυτό δεν μπορώ. Και για αυτό καίγομαι. Δεν καίγομαι κοιτάζοντας την Ιστορία. Κοιτάζω με απόγνωση την προσωπική μου ιστορία. Καίγεται για να δείξει σε αυτούς που τον αδίκησαν πόσο τον αδίκησαν. Και το δικό του διάβημα θυμίζει ξαφνικά σε λαούς ολόκληρους πόσο τους αδικούν. Πόσο τους καταπιέζουν. Κι έτσι, η έσχατη αδυναμία του ενός μετατρέπεται σε υπέρτατη δύναμη των πολλών, η οποία ανατρέπει εξουσιαστές δεκαετιών. Ο ανήμπορος φλεγόμενος ένας μετατρέπεται σε γεμάτους δύναμη φλεγόμενους λαούς. Το επί δεκαετίες αδιανόητο, φαντάζει ακαριαία επιτακτικό. Και σύντομα -τόσο σύντομα- νομοτελειακό. Ακριβώς επειδή έπαψε να είναι αδιανόητο. Ακριβώς επειδή οι πολλοί τόλμησαν να διανοηθούν πως αυτό που ποθούν να γίνει, μπορεί να γίνει. Η κανονικότητα του φόβου, της αδράνειας, της αποδοχής της καθεστηκυίας τάξης πραγμάτων μετατρέπεται σε χρόνο διαφορετικής υφής, σε χρόνο ανατρεπτικό, σε χρόνο επαναστατημένο, σε χρόνο που γράφει την Ιστορία.
Το κάθε καθεστώς μπορεί να σταθεί μόνο εφόσον το επιτρέπουν οι πολίτες του. Και αυτοί το επιτρέπουν είτε επειδή το νομιμοποιούν είτε επειδή το τρέμουν. Στην ευρύτερη περιοχή, η νομιμοποίηση είχε εξαφανιστεί και το μόνο που έμενε να συντηρεί τα καθεστώτα ήταν ο φόβος. Αλλά έτσι και φύγει ο φόβος, έφυγε. Γι΄αυτό το παιχνίδι παίζεται πάντα στην πρόληψη του ξεσπάσματος και της εξάπλωσης της φωτιάς. Άπαξ και εξαπλωθεί, ο γυρισμός φαίνεται αδύνατος.
Και κάπως έτσι συνεχίζει να γράφεται η ανθρώπινη Ιστορία: έτοιμη να μπει σε καινούρια της κεφάλαια κάθε φορά που έχουν ωριμάσει οι συνθήκες, εξαρτώντας όμως την εκκίνηση του κάθε κεφαλαίου από γεγονότα τυχαία, απρόβλεπτα, εν τέλει χαώδη, χαώδη όσο ο ψυχισμός ενός μικροπωλητή που ένα πρωί τον κέρδισε η απόγνωση.
(«Καθημερινή», 13.3.11)

11 Comments:

At 3/14/2011 11:48:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Πολύ καλό.
Ένεση ρευστότητας 15 τρισ. γεν στην Ιαπωνία εν μέσω ισχυρών πιέσεων στις αγορές.
Περιμένω το επόμενό σου για τον εγκέλαδο των αγορών.

 
At 3/14/2011 12:29:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Μύρισε το σφαγείο μας θυμάρι,
και το κελί μας κόκκινο ουρανό.

Εξαιρετικό κείμενο.

 
At 3/14/2011 03:45:00 μ.μ., Blogger jomarch said...

ότι πρέπει ήταν αυτό το κείμενο σε μια φάση που η απογοήτευση κερδίζει συνεχώς έδαφος

 
At 3/14/2011 06:38:00 μ.μ., Blogger Auslaender said...

Old Boy και Άνθιμος στην ίδια ιστοσελίδα. Respect :)

 
At 3/14/2011 06:54:00 μ.μ., Blogger celin said...

Kαι εμενα μου αρεσε-οπως ηταν επομενο!-το κειμενο σου και θελω να σχολιασω το εξης:φυσικα κ ο ανθρωπος που αυτοπυρποληθηκε το εκανε για τους λογους που εξηγεις,οχι για να αρχισει την επανασταση.
Αλλα,απο το παραδειγμα του,συνειδητοποιουμε πως,αν δεν υπαρχει διαθεση για αυτοθυσια,καθε εξεγερση-επανασταση,θα ειναι πλαστη,ψευτικη,δηθεν,της πλακας.

Ο εξεγερμενος πρεπει να ειναι προθυμος ανα πασα στιγμη να θυσιαστει για αυτο που πιστευει.Η τουλαχιστον να ειναι προθυμος να χασει πολλα.
Εξεγερση εκ του ασφαλους,δε γινεται.
Οταν δε θα μας εχουν μεινει και πολλα να χασουμε,τοτε θα ειναι αλλιως τα πραγματα.

Ισως τοτε ομως να ειναι αργα.

 
At 3/14/2011 09:27:00 μ.μ., Blogger ΑΦ said...

Δυστυχώς, η απονομιμοποίηση ενός καθεστώτος από το λαό ή η υπερνίκηση του φόβου που αυτό επιβάλλει, είναι αναγκαίες συνθήκες για την ανατροπή του· όχι ικανές. Παράδειγμα είναι τα καθεστώτα του Ιράν, ακόμα και η ασύλληπτη αντοχή του καθεστώτος Καντάφι (και αρκετά άλλα). Καμιά φορά η επιλογή που έχει το καθεστώς, στο να αποτρέψει την αποδυνάμωση του φόβου, είναι να δημιουργήσει ακόμα περισσότερο φόβο σε ασύλληπτα επίπεδα. Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό της Βόρειας Κορέας, όπου το καθεστώς δεν ελέγχει μόνο απόλυτα τη ζωή των ανθρώπων, άλλα μέχρι και τα εγκεφαλικά τους κύτταρα. Από ότι φαίνεται η μόνη περίπτωση να απειληθεί το συγκεκριμένο καθεστώς είναι οι άνθρωποι να αρχίσουν να πεθαίνουν κατά εκατομύρια από την πείνα.

 
At 3/15/2011 01:11:00 π.μ., Blogger Old Boy said...

Auslaender, σκέφτομαι να του προτείνω να γράψουμε ένα κείμενο από κοινού.

 
At 3/15/2011 01:52:00 μ.μ., Blogger Auslaender said...

Old Boy, νομίζω τον έχεις επηρεάσσει ήδη. Εκεί που έγραφε:
"Οι ιερείς... ...είναι η πλέον εύτακτη, ευπειθής, παραδοσιακή και υπομονητική τάξη των Ελλήνων πολιτών.. ...Αυτή την τάξη των Ελλήνων πολιτών θα αφήσωμε αβοήθητη και αδικημένη; Μη γένοιτο." διέκρινα τις αποχρώσεις του υπόγειου σαρκασμού που χαρακτηρίζει το blog σου :)

 
At 3/15/2011 05:12:00 μ.μ., Blogger Кроткая said...

Νομίζω πως ισχυρότερο "κίνητρο" για τον αυτοπυρπολισμό, από την αδικία, ήταν το αδιέξοδο.
Και φυσικά οι πείνα.
Όλες οι μεγάλες επαναστάσεις στη ρίζα τους είχαν την έλλειψη του ξεροκόμματου.

 
At 3/15/2011 05:52:00 μ.μ., Blogger Old Boy said...

Επειδή το έψαξα κάπως πριν το γράψω, μου έμεινε η αίσθηση ότι δεν ήταν ΤΟΣΟ πολύ απεγνωσμένος οικονομικά. Κι ότι τελικά ήταν περισσότερο η αίσθηση της αδικίας και του εξευτελισμού που βίωσε η οποία τον έσπρωξε στην απελπισία.

 
At 3/17/2011 11:57:00 μ.μ., OpenID kokkinopanni said...

Εξαιρετικό κείμενο!

«Το κάθε καθεστώς μπορεί να σταθεί μόνο εφόσον το επιτρέπουν οι πολίτες του.» Αυτό νομίζω ότι ισχύει και για την Χούντα, και όλους όσους την στήριζαν σιωπηρά, για να «αλλάξουν τρένο» την επομένη της Μεταπολίτευσης...

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home