Πέμπτη, Μαΐου 30, 2013

To βαθύτερο νόημα των πράξεών μας

Τον Μάιο του 1960, ο Άντολφ Άιχμαν, υψηλόβαθμο στέλεχος των SS και υπεύθυνος μεταφοράς των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, εντοπίζεται από την Μοσάντ στην Αργεντινή και απαγάγεται προκειμένου να δικαστεί στην Ιερουσαλήμ. Η δίκη του διήρκεσε από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο του 1961 και ο Άιχμαν, αφού κρίθηκε ένοχος, κρεμάστηκε τον Μάιο του 1962. Η Γερμανοεβραία φιλόσοφος και πολιτική επιστήμονας Χάνα Άρεντ (μεγάλωσε και σπούδασε στη Γερμανία, από την οποία και έφυγε το 1929 λόγω του ήδη προχιτλερικά υφιστάμενου αντισημιτισμού για τη Γαλλία. Εκεί το 1940 κλείστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γαλλία από το οποίο και δραπέτευσε μετά από λίγες εβδομάδες για την Αμερική) ζητά από το Νew Yorker να καλύψει τη δίκη και να γράψει σχετικά άρθρα για λογαριασμό του. Ο ναζισμός της έχει αλλάξει τη ζωή, την έχει απασχολήσει και φιλοσοφικά, αλλά ποτέ δεν έχει δει από κοντά ένα κορυφαίο στέλεχος των ναζί. Προς μεγάλη της έκπληξη όμως δεν βλέπει το τέρας εκείνο που φανταζόταν. Βλέπει έναν ανθρωπάκο που αδυνατούσε να καταλάβει το βαθύτερο νόημα των πράξεών του. Έναν άνθρωπο που λέει πως τον όρκο του τιμούσε και το καθήκον του έκανε και πως εκείνου η δουλειά του ήταν απλώς να μεταφέρει ανθρώπους από το σημείο άλφα στο σημείο βήτα. Η Άρεντ καταπατώντας κάθε έννοια ντεντλάιν παραδίδει τα άρθρα της πολύ μετά τη δίκη. Αρχίζουν να δημοσιεύονται στο περιοδικό μόλις τον Φεβρουάριο του 1963 και αμέσως μετά βγαίνουν και σε βιβλίο με τίτλο «Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ: η κοινοτοπία του κακού». Η καθυστέρηση όσο να 'ναι άξιζε τον κόπο, καθώς οι θέσεις της υπήρξαν εξαιρετικά επιδραστικές και εισήγαγαν και καθιέρωσαν τον όρο «κοινοτοπία του κακού».

---

Η ταινία «Χάνα Άρεντ» της βετεράνου σκηνοθέτιδος Μάργκαρετ Φον Τρότα εστιάζει ακριβώς σε αυτό το σκέλος της ζωής της που αφορά τη δίκη του Άιχμαν, τα άρθρα της και την μεγάλη αναταραχή που προκάλεσαν εκείνη την εποχή οι απόψεις της. Η Άρεντ υποστήριξε πως οι ηγέτες των εβραϊκών κοινοτήτων, τα εβραϊκά συμβούλια στην Γερμανία και την Πολωνία, υπακούοντας στις εντολές των ναζί βοήθησαν με τον τρόπο τους στην μεγιστοποίηση του αριθμού των θυμάτων. Πως αν δεν είχαν συνεργαστεί ο αριθμός θα ήταν πολύ μικρότερος. Πως το γεγονός αυτό αποτελεί το πιο μαύρο κεφάλαιο σε αυτή την κατάμαυρη ιστορία. Πως ναι μεν η αντίσταση ήταν αδύνατη σε εκείνες τις συνθήκες, αλλά πως ίσως ανάμεσα στην αντίσταση και την πλήρη υπακοή και συνεργασία υπάρχει ένα ενδιάμεσο στάδιο. Η Άρεντ κατηγορήθηκε πως κατηγορεί τα θύματα και αθωώνει τους θύτες. Η ταινία επίσης κάνει αναφορές στη σχέση (ερωτική αλλά και δέους) που είχε μικρότερη η Άρεντ με τον Χάιντεγκερ, ο οποίος όμως έγινε στη συνέχεια μέλος του ναζιστικού κόμματος, γεγονός που τη σοκάρισε βαθιά.

---

Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα το τεράστιας κλίμακας κακό δεν χρειάζεται διαβολικούς ανθρώπους για να το συντελέσουν. Ένα μηδενικό είναι κατά την Άρεντ ο Άιχμαν, ένας άνθρωπος που μπήκε στο ναζιστικό κόμμα γιατί ήθελε κάπου να ανήκει κι όχι επειδή ήταν πορωμένος αντισημίτης (Το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σήμαινε πως ο Άιχμαν δεν θα άνηκε ξανά κάπου. «Ένιωσα ότι θα πρέπει από εδώ και πέρα να ζήσω μια δύσκολη προσωπική ζωή, χωρίς να έχω μια ηγεσία να ακολουθώ. Δεν θα λάμβανα εντολές από κανέναν, δεν θα υπήρχαν οδηγίες να συμβουλευθώ). Το κακό στον Άιχμαν έγκειται στο ότι έχασε το βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό, έπαψε να σκέφτεται το τι σήμαινε αυτό που έκανε, λειτουργούσε μηχανικά. Στον γραφειοκρατικό τρόπο οργάνωσης των σύγχρονων κοινωνιών όμως, το να μη σκέφτεσαι το βαθύτερο νόημα των πράξεων σου, το να μην έχει άμεση επαφή με τις επιπτώσεις αυτού που κάνεις, το να είσαι γρανάζι ενός μηχανισμού, είναι γενικότερο φαινόμενο. Ανεξάρτητα από το πόσο βάσιμη ή όχι υπήρξε η θεωρία της για τον συγκεκριμένο Άιχμαν, ακόμη δηλαδή κι αν έχουν βάση οι ενστάσεις πως όσα έλεγε ο Άιχμαν ήταν μέρος της υπερασπιστικής του γραμμής («εγώ απλώς εντολές εκτελούσα»), ακόμη κι αν υποτεθεί πως διάβασε λάθος τον Άιχμαν («Ήμουν ιδεολόγος και όχι ηλίθιος», αποκαλύφθηκε πρόσφατα ότι έλεγε ο ίδιος), η θεωρία της δεν παύει να είναι τουλάχιστον εντυπωσιακή και να διαβάζει σωστά ευρύτερα κοινωνικά φαινόμενα.

---

Η Άρεντ μιλά για την αντιστροφή των ηθικών νόμων υπό το ναζιστικό καθεστώς. Πως εκεί παραβατικό του καθήκοντός σου θα ήταν να κάνεις το καλό. Όταν κάτι κανονικοποιείται, όταν κάτι περνάει στην κοινωνία ως η νόρμα, η ατομική συνείδηση έχει την τάση να γίνεται πάρα πολύ πιο ελαστική. Ο άνθρωπος είναι μιμητικό ον και ον που προσαρμόζεται σε όλα. Κοιτάει πώς φέρονται οι γύρω του και φέρεται παρόμοια. Όταν οι περισσότεροι δρουν με έναν τρόπο, τείνεις να δράσεις έτσι κι εσύ, αποκτώντας νομιμοποίηση απλώς και μόνο από τον τρόπο των πολλών. Η κρισιμότερη περίοδος στη Γερμανία ήταν πριν επικρατήσει ο ναζισμός. Τηρουμένων εννοείται όλων των αναλογιών, θα λέγαμε πως η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αυτή την περίοδο σε μια παρόμοια μεταβατική και κρίσιμη περίοδο. Αυτό που ως χθες δεν τολμούσε να βγει στο φως, τώρα αρχίζει και συζητείται ολοένα και πιο απενοχοποιημένα. Ο μεγαλύτερος σύμμαχος της σταδιακής κανονικοποίησης του φασισμού είναι η αδράνεια, η σιωπή, η μη καταδίκη. Η ατομική συνείδηση του καθενός είναι ακόμη πιο κρίσιμο να εξεγείρεται εγκαίρως, προκειμένου να μην έρθει η ώρα που θα την καταπιεί μια νέα κοινωνική συνείδηση, προκειμένου να μην έρθει η ώρα που οι ηθικοί νόμοι θα έχουν αντιστραφεί και πλέον δεν θα μπορείς να αντιδράσεις παρά μόνο αν είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις το πιο ακραίο τίμημα.

---

Καθαρά κινηματογραφικά η ταινία δεν έχει να προτείνει κάτι. Το να την πεις ακαδημαϊκή είναι η πιο ευνοϊκή κριτική που μπορείς να της κάνεις. Παρά ταυτα είναι τόσο ενδιαφέρον το θέμα που πραγματεύεται, που ενώ παρακολουθείς μέτριο και ανέμπνευστο σινεμά, από ένα σημείο και ύστερα παύει να σε ενοχλεί, και ασχολείσαι κι εσύ μόνο με τα ζητήματα που θίγει. Και πάντως για να είμαστε δίκαιοι κάνει μια απόλυτα εύστοχη επιλογή, δείχνοντάς μας σκηνές από την αυθεντική δίκη και τον αληθινό Άιχμαν, αντί να βάλει έναν ηθοποιό να τον υποδυθεί.

---

Μπόνους τρακ, τρεις σκέψεις που είχα γράψει παλιότερα 
πάνω στο θέμα της κοινοτοπίας του κακού:

- Στη σειρά «Ιn Treatment» ένας από τους ασθενείς του ψυχοθεραπευτή είναι πιλότος που σκότωσε στη Βαγδάτη 16 παιδιά. Κατά λάθος. Λάθος όχι δικό του, αφού υποτίθεται πως βομβάρδιζε στρατιωτικό στόχο. Εξηγεί στον ψυχοθεραπευτή ότι ενοχές θα ένιωθε αν είχε αποτύχει στην αποστολή του. Αντίθετα εκείνος αυτό που έπρεπε να κάνει το έκανε καλά. Οι ανώτεροί του δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους, δίνοντάς του πληροφορίες που αποδείχθηκαν εσφαλμένες. Παρά τις διακηρύξεις του νιώθει βέβαια ενοχές, ενοχές όμως που είναι τελικά δυσανάλογες σε σχέση με τη δική του συμμετοχή. Φρικαλεότητα θα ήταν να είχε σκοτώσει 16 παιδιά με τα χέρια του. Εκείνος πάτησε ένα κουμπί. Πόσο φρικτό μπορεί να είναι να πατάς ένα κουμπί; Δεν έχεις καν την οπτική επαφή που θα είχες πυροβολώντας τα θύματά σου. Η απόσταση του αποτελέσματος από την πράξη σου δεν μπορεί παρά να προκαλεί σε ένα βαθμό και την αποστασιοποίησή σου. Η βία καταμερίζεται σε κομματάκια, γραφειοκρατικοποιείται και είναι σε κάθε της στάδιο τόσο μα τόσο μακρινή κι αφηρημένη. Δεν την ασκεί άμεσα και ολοκληρωτικά ούτε ο ψηφοφόρος που ψηφίζει Μπους, ούτε οι επιτελείς του Πενταγώνου, ούτε ο πιλότος του βομβαρδιστικού.

- «Είδα κάποτε κάποια φωτογραφία από εκτελέσεις Εβραίων στη Ρωσία: οι Εβραίοι περιμένουν γυμνοί στη σειρά, μερικοί στην άκρη μιας τάφρου και πίσω τους στέκονται στρατιώτες και τους πυροβολούν στον τράχηλο. Αυτό γίνεται σε κάποιο λατομείο και πάνω από τους Εβραίους και τους στρατιώτες σε κάποιο περβάζι του τοίχου κάθεται ένας αξιωματικός που κουνάει τα πόδια και καπνίζει. Δείχνει λίγο χολωμένος. Ίσως επειδή η διαδικασία δεν είναι αρκετά γρήγορη. Αλλά το πρόσωπό του δείχνει επίσης κάτι σαν ευχαρίστηση, σαν ικανοποίηση, ίσως επειδή βγαίνει η δουλειά της μέρας και σε λίγο σχολάει» (Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Μπέρνχαρντ Σλινκ, «Γράμματα στη Χάννα», πάνω στο οποίο βασίστηκαν τα «Σφραγισμένα Χείλη» του Στίβεν Ντάλντρι).

- Σε μια σκηνή από τα «Σφραγισμένα Χείλη», η δεσμοφύλακας των SS, Κέιτ Γουίνσλετ, δικάζεται ως εγκληματίας πολέμου. Μετέφερε κρατούμενες από ένα στρατόπεδο σε ένα άλλο και ένα βράδυ τις φυλούσε σε μια αποθήκη. Η αποθήκη έπιασε φωτιά, αλλά δεν τους άνοιξε. Και ο δικαστής τη ρωτά γιατί. Κι εκείνη απαντά «Μα δεν μπορούσα να τις αφήσω να το σκάσουν. Αυτή ήταν η δουλειά μου. Ήμουν υπεύθυνη για αυτές τις γυναίκες».

(Kείμενο γραμμένο για το ελculture)

16 Comments:

At 5/31/2013 12:00:00 π.μ., Anonymous Βασίλης said...

Οι “ψωνάρες της καλοσύνης”, εκείνοι δηλαδή που επιλέγουν το αν θα αποδεχθούν ή θα απορρίψουν ορισμένα κοινωνικά δεδομένα καίριας σημασίας ζυγίζοντάς τα πρωτίστως με όρους αισθητικής, δημιουργούν με την στάση τους ένα πεδίο με ισχυρότατες στρεβλώσεις εντός του οποίου είναι αναπόφευκτη η ανάδυση και το ξέσπασμα του ακραίας αντίδρασης ονόματι Κακό.

 
At 5/31/2013 03:51:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

ενδιαφερον κειμενο, αλλα δε σε προλαβαινουμε.. παρε μια ανασα

 
At 5/31/2013 08:32:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Ο μεγαλύτερος σύμμαχος της σταδιακής κανονικοποίησης του φασισμού είναι η αδράνεια, η σιωπή, η μη καταδίκη. Η ατομική συνείδηση του καθενός είναι ακόμη πιο κρίσιμο να εξεγείρεται εγκαίρως, προκειμένου να μην έρθει η ώρα που θα την καταπιεί μια νέα κοινωνική συνείδηση, προκειμένου να μην έρθει η ώρα που οι ηθικοί νόμοι θα έχουν αντιστραφεί και πλέον δεν θα μπορείς να αντιδράσεις παρά μόνο αν είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις το πιο ακραίο τίμημα.
Το κακό στον Άιχμαν έγκειται στο ότι έχασε το βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό, έπαψε να σκέφτεται το τι σήμαινε αυτό που έκανε, λειτουργούσε μηχανικά. Στον γραφειοκρατικό τρόπο οργάνωσης των σύγχρονων κοινωνιών όμως, το να μη σκέφτεσαι το βαθύτερο νόημα των πράξεων σου, το να μην έχει άμεση επαφή με τις επιπτώσεις αυτού που κάνεις, το να είσαι γρανάζι ενός μηχανισμού, είναι γενικότερο φαινόμενο.


Με συγχωρείς αλλά μου φαίνεται ότι κρύβεσαι πίσω από τα λόγια της Χ. Άρεντ για να αποφύγεις την όποια κριτική. Η Γερμανία ήταν και παραμένει μια καλοδουλεμένη μηχανή, η Ελλάδα είναι ξέφραγο αμπέλι με κράτος μπάχαλο. Αντιλαμβάνεσαι την αντίφαση στη θεωρία της; Με αυτό το σκεπτικό η Ελλάδα δε θα έπρεπε ποτέ να εκδηλώνει τέτοια φαινόμενα. Κάτι δεν πάει καλά με αυτήν την ανάλυση. Αν δεν αναιρεθούν οι αιτίες εκδήλωσης της σταδιακής κανονικοποίησης του φασισμού, οποιαδήποτε δράση είναι επί των συμπτωμάτων. Τι κάναμε τόσα χρόνια όταν επιτελούνταν η αποβλάκωση, ο εκμαυλισμός και το ξεπούλημα, γράφαμε στη μπλογκόσφαιρα; Αν υπάρχει κάποιος κοινωνιολόγος στην παρέα ας μας διαφωτίσει, αλλιώς κουβέντα να γίνεται περί ανέμων και υδάτων.

Σε παρακαλώ μη με αγνοείς, δε σχολιάζω συχνά. Την Καλημέρα μου.

 
At 5/31/2013 10:23:00 π.μ., Blogger ego esi said...

Οι γερμανοί γενοκτόνησαν και τους έλληνες και αυτό είναι το πρώτο που με ενδιαφέρει.
Όπως έχουν υπάρξει και πολλές γενοκτονίες άλλων λαών.
'Ομως, όλος ο δυτικός κόσμος είναι υποχρεωμένος να "κλαίει" για τους εβραίους. Και αν τολμήσεις να μην κλάψεις (όχι να γελάσεις, απλά να μην κλάψεις) μπορεί να πας και φυλακή.
Οι γερμανοί ΟΝΤΩΣ γενοκτόνησαν τους εβραίους, την ίδια ώρα που η ελίτ των εβραίων ήταν καλά κρυμμένη ή και συνεργαζόταν με τον χίτλερ. Με το τέλος του πολέμου ο θάνατος των απλών εβραίων έχει γίνει εργαλείο προπαγάνδας αυτής της ελίτ, έτσι ώστε να προωθηθούν έλλες επιδιώξεις...
'Οποιος κατάλαβε, κατάλαβε...

 
At 5/31/2013 01:05:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

http://www.youtube.com/watch?v=KUcmU6az7vs

 
At 5/31/2013 01:59:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Το κείμενό σου είναι επίκαιρο και εύστοχο:
Η πλειοψηφία της κοινωνίας κοιτάζει αυτά που γίνονται περιμένοντας ένα θαύμα .Δικαιολογεί την στάση της με την αιτιολογία ότι δεν υπάρχει άλλη πρόταση που να την πείθει.
Δείχνει να θέλει να απενεχοποιηθεί παριστάνοντας το θύμα που ψήφισε με βάση τη γνωστή έκφραση ,αν πας με το σταυρό στο χέρι χάθηκες και είμαστε μικροί και αδύνατη χώρα ,δεν μας αφήνουν οι μεγάλοι.
Η ατομική συνείδηση έχει σκεπαστεί με την κρυφή ελπίδα ότι θα είναι στους ευνοημένους.
Παγιδευμένη [πλειοψηφία] στην λογική ότι είμαστε ξέφραγο αμπέλι και συνυπεύθυνοι[όλοι λίγο πολύ φταίμε] για την τραγική κατάσταση.
Αλληλεγγύη σχεδόν ανύπαρκτη με εξαιρέσεις συνειδητοποιημένων εξειδικευμένων ομάδων. Ας ελπίσουμε ότι οι υποψήφιοι στις δημοτικές εκλογές δεν θα εξευτελίσουν εντελώς την εκλογική διαδικασία , τσαλαπατώντας αυτούς που βοηθούν!
Είναι περιεκτικό και καλά δομημένο αυτό που γράφεις Old :
zaxos

 
At 5/31/2013 05:39:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

μη το κουραζετε ο ολντ δεν απανταει ποτε, δε νοιαζεται για την αποψη σας μονο σχολια θελει να βλεπει

 
At 5/31/2013 10:22:00 μ.μ., Blogger Old Boy said...

Aνώνυμε των 8:32, το ζήτημα δεν είναι πόσο καλοδουλεμένη ή κακοδουλεμένη είναι μια μηχανή, αλλά αν είναι μηχανή. Από τη στιγμή που είναι μηχανή κι εσύ έχεις ένα συγκεκριμένο τομέα δραστηριότητας μέσα σε αυτήν τείνεις να θεωρείς ότι δεν σε αφορά και τόσο πολύ η γενικότερη εικόνα και να μην είσαι εσύ υπεύθυνος για αυτήν. Από εκεί και πέρα δεν έγραψα πως το πρόβλημα με την εξάπλωση (ή την ανοχή) του φασισμού στην Ελλάδα συνίσταται στη γραφειοκρατική δομή της. Τη σύνδεση με την Ελλάδα την κάνω στο σκέλος του πότε είναι πιο επιτακτική η ανάγκη αντίδρασης, ήτοι πριν τα πράγματα έρθουν στο σημείο όπου πια δεν θα μπορεί κανείς να αντιδράσει.

 
At 6/01/2013 07:14:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Την Καλημέρα μου και σε ευχαριστώ για την απάντηση.

Εντάξει ότι είπες είπες, μη το τραβάμε, αλλά νομίζω ότι τα απλοποιείς. Κοίτα βασικά δε θέλω να γράψω σεντόνι όπως οι άλλοι και ποτέ δε διαβάζω τους αργόσχολους που πιάνουν κουβεντούλα στα σχόλια για το κυπριακό τους. Η αφορμή ήταν τα λόγια της Άρεντ και νομίζω ότι δε λέει κάτι για την Ελλάδα η ανάλυση που έκανε. Και εντάξει μεταφορικά μιλάμε για μηχανές, ένα κοινωνικό σύνολο που οργανώνεται με αυστηρό σύστημα και πειθαρχία καταλύει την ατομικότητα, αλλά εγώ δε τα βλέπω αυτά στην Ελλάδα. Δε μπορούμε να συγκρίνουμε τη Β.Κορέα ή τη χιτλερική Γερμανία με την Ελλάδα. Εδώ είμαστε μπάχαλο και όλοι είμαστε υπεύθυνοι για τα δικά μας, το σπίτι μας, την οικογένειά μας. Ίσως να μη νιώθουμε υπεύθυνοι για κάποιον ταλαίπωρο που ήρθε από μακριά. Δε ξέρω. Δε ξέρω τι φταίει για το φασισμό που ξεφύτρωσε μόνο στην Ελλάδα στα κεφάλια μερικών, δεν είμαι κοινωνιολόγος. Ούτε καταλαβαίνω τι σημαίνει το σημείο που δε μπορεί κανείς να αντιδράσει. Εγώ νομίζω πάντα έχουμε επιλογές, ακόμα και τη τελευταία στιγμή. Και εντάξει δεν νομίζω ότι όλα μπορούν να εξηγηθούν με μια πρόταση και με γενικούρες καφενείου που λέει ο Ζάχος από πάνω.

Χτες πήγα στο νοσοκομείο να δω τη γιαγιά μου. Της κόψαν το πόδι απ'το ζάχαρο. Ο γιατρός μας είπε ότι της δίνει λίγους μήνες. Δεν είχα τι να πω. Με ρώτησε αν έχω δουλειά. Κάποια στιγμή τη ρώτησα πως της φαίνονται αυτά που γίνονται και μου απάντησε ότι στην ηλικία που είναι δε τη νοιάζουν. Είναι 86. Στο αυτοκίνητο ρώτησα τον πατέρα μου που διαολόστελνε επειδή του κουτσουρέψαν πάλι τη σύνταξη γιατί τους ψήφισε; Και τι να ψήφιζα μου απάντησε, για πες μου εσύ; Άραγε θα λέω και εγώ τα ίδια στην ηλικία τους;

 
At 6/01/2013 03:00:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Αυτή η κοινωνία σκέφτεται και λειτουργεί απλοποιημένα, με βάση τα συγκεκριμένα που ζούμε. Για φαντάσου μια ψυχιατρική ανάλυση αυτού του φαινομένου τι αποτέλεσμα θα έβγαζε ;
Όταν κάνεις κάτι ευτελές και κοιτάζεις τον καθρέπτη, η θα το παραδεχθείς. η θα βρεις μια γελοία δικαιολογία που είναι χρησιμοποιημένη από πολλούς[καφενείου ] για να το προσπεράσεις.
Η Χ Άρεντ στο βιβλίο της στέκεται στο αδιέξοδο της βίας σε απλά παραδείγματα με συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Τα πράγματα μπορεί να είναι απλά όχι απλοποιημένα .
zaxos

 
At 6/01/2013 03:48:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Ο/Η zaxos είπε...
Μακάρι αυτή τη στιγμή να μπορούσαμε να ελπίζουμε ότι η πολιτική της συγκεκριμένης κυβέρνησης θα ξυπνήσει τα κοιμισμένα αντανακλαστικά των εργαζομένων. Θα δημιουργήσει ένα νέο συνδικαλιστικό κίνημα, ανεξάρτητο από κομματικές εξαρτήσεις.
5/12/2013 04:05:00 μ.μ.

Ο/Η zaxos είπε...
Η πλειοψηφία της κοινωνίας κοιτάζει αυτά που γίνονται περιμένοντας ένα θαύμα.
5/31/2013 01:59:00 μ.μ.


και εσυ στην ουρα για το θαυμα ε?

 
At 6/01/2013 05:40:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Ανώνυμε με τις ενστάσεις για απλοποίηση: γιατί επιμένεις με τις "μηχανές"; Πόσο πιο απλά να στο πει ο άνθρωπος; Η όποια σύνδεση με την Ελλάδα έχει να κάνει με το πριν - όταν δηλαδή μέσα στο 'μπάχαλο' επωάζεται ο φασισμός. Ας πούμε, κι
εδώ μπορείς να διαμαρτυρηθείς για απλοποίηση, όπως στη Γερμανία την περίοδο της Βαϊμάρης. .,
Τώρα, για το αν η σκέψη της Άρεντ είναι επίκαιρη για τη σημερινή Ελλάδα και το φασισμό της, διάβασε αν θες από το βιβλίο της 'Το ολοκληρωτικό σύστημα' το δεύτερο μέρος (Η προσωρινή συμμαχία ανάμεσα στον όχλο και την ελίτ). του πρώτου, κεφαλαίου, όπου εξετάζει την ανησυχητική έλξη που ασκούν αυτά τα κινήματα, όχι μόνο στις μάζες αλλά και στις ελίτ.
(Αυτά γιατί φαίνεται ότι οι ενστάσεις γίνονται καλόπιστα και είναι κρίμα να μην μπορούμε να συνεννοηθούμε.)
ΚΓ

 
At 6/01/2013 08:03:00 μ.μ., Anonymous Thrass said...

Από αυτό:

""Στον γραφειοκρατικό τρόπο οργάνωσης των σύγχρονων κοινωνιών όμως, το να μη σκέφτεσαι το βαθύτερο νόημα των πράξεων σου, το να μην έχει άμεση επαφή με τις επιπτώσεις αυτού που κάνεις, το να είσαι γρανάζι ενός μηχανισμού, είναι γενικότερο φαινόμενο.""

...δεν καταλήγουμε επίσης σε αυτό?:
Τόσα χρόνια κάναμε πλιάτσικο στο χρήμα που (με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο) έμπαινε στη χώρα και τώρα πρέπει να σοβαρευτούμε και να συγυρίσουμε τα οικονομικά μας.

Ίσως είμαι λιγάκι εκτός θέματος όταν το application εδώ είναι ο φασισμός. Αλλά αφού καταλαβαίνεις όλα αυτά που έγραψες, πώς γίνεται να μην καταλήγεις στο italized συμπέρασμα σε άλλα σου κείμενα?

 
At 6/01/2013 10:44:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

paw stoixima o old grafei anonyma , pou vre8ike o stratos twn arentikwn? :/

 
At 6/05/2013 10:27:00 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Δυστυχώς είμαι στη δυσάρεστη θέση να σου επισημάνω πόσο δίκιο έχεις αναφορικά με τη νέα ατομική συνείδηση που ήδη είναι καθοδόν και έτοιμη να καταπιεί την παλιά...

gs

 
At 7/21/2013 02:44:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Πραγματικά υπέροχο αρθρο...αναλύεις το ελάχιστο εύστοχα το τι συμβαίνει σήμερα στην ελληνική κοινωνία..απλά και λιτά χωρίς ιδιαίτερες "φαμφαρες" οπως κάνουν οι περισσότεροι συντάκτες αρθρών...η άκρως έμμεση μύηση της ελληνικής κοινωνίας στον φασισμό είναι αυτό που περιγράφεις παραπάνω..πολλοί από οτι βλέπω μπερδευτηκαν και προσπαθούν να συγκρίνουν την γερμανία προ και επι φασισμού με την Ελλάδα προ και επί Μερκελ..δεν συγκρίνουμε την είκονα ..ούτε το αποτέλεσμα..συκρίνουμε την διαδρομή σε αυτο...συγχαρητήρια...

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home