Σάββατο, Ιανουαρίου 03, 2009

Βαλς με την Χαμάς

To «Βαλς με τον Μπασίρ» όσο αβαντάρεται -τραγικά κι ειρωνικά μαζί- από την επικαιρότητα της Γάζας, άλλο τόσο αδικείται, γιατί είναι μια ταινία που θα μπορούσε να αφορά οποιονδήποτε άλλο πόλεμο και τελικά αφορά οποιονδήποτε άλλο πόλεμο.
Το να βλέπεις όμως στην Ελλάδα το «Βαλς με τον Μπασίρ» και να φρίττεις και κινηματογραφικά με τα εγκλήματα των Ισραηλινών για να συμπληρώσεις την τηλεοπτική και έντυπη σου φρίκη, δεν απέχει ιδιαίτερα από το να είσαι στις ΗΠΑ και να προασπίζεσαι το νόμιμο δικαίωμα του Ισραήλ στην άμυνά του κατά των τρομοκρατών: και στις δύο περιπτώσεις συγχρονίζεσαι με το ρεύμα και την τρόπο τινά επίσημη ιδεολογία. Αυτό δεν σημαίνει πώς όλα είναι σχετικά, το δίκαιο είναι σχετικό, η αλήθεια είναι σχετική· αλλά σημαίνει πώς αν υποθέσουμε πώς υπάρχει μια αντικειμενική αλήθεια αυτό λίγο σε αφορά, αφού αν είσαι στην Ελλάδα άλλο επικρατεί ως αντικειμενική αλήθεια κι αν είσαι στις ΗΠΑ άλλο. Πόσο μάλλον αν είσαι όσο πιο άμεσα ενδιαφερόμενος γίνεται, πόσο μάλλον αν είσαι Ισραηλινός ή Παλαιστίνιος, όπου εκεί πια η αντικειμενική αλήθεια είναι η εθνική αλήθεια και πρέπει να είσαι ξεχωριστή πάστα ανθρώπου για να ξεφύγεις από την εθνική αλήθεια προσπαθώντας να εντοπίσεις την «αντικειμενική».
Τέτοια ξεχωριστή πάστα είναι ο Άρι Φόλμαν, στην περίπτωση του οποίου η «αντικειμενική» αλήθεια αναμιγνύεται όχι μόνο με την εθνική αλλά και με την προσωπική του, με την προσωπική αλήθεια που το μυαλό του την κρύβει υπό την μορφή μπλοκαρίσματος της μνήμης κι εκείνος πασχίζει να την ξεμπλοκάρει, να θυμηθεί, να μετατρέψει την απωθημένη ενοχή σε επανεγγεγραμμένη και ομολογημένη ενοχή, ενοχή προσωπική κι εθνική μαζί.
Κι επειδή είναι ξεχωριστή πάστα όχι μόνο ηθικά αλλά και καλλιτεχνικά, φτιάχνει μια ταινία που εκτός από πολέμους κι ενοχές μιλά και για τον τρόπο που παίρνει στρατηγικές αποφάσεις η μνήμη όλων μας, για το πόσο απατηλά και προστατευτικά λειτουργεί κι αναπτύσσεται, για το πόσο σχετική τελικά είναι, σχετικότερη κι απ' την αλήθεια. Φτιάχνει επίσης μια ταινία στην οποία χωράνε και αναπνέουν ιστορίες για φαλάφελ που σε κάνουν πλούσιο, για πατσουλί αρώματα που σε κρατούν ζωντανό, για δέκα έξι φονευθέντες σκύλους, για τον πόλεμο ως αποστασιοποιημένη και εικαστικά παντοδύναμη εμπειρία όσο τον φωτογραφίζεις με την κάμερά σου, μέχρι που αυτή σπάει και μαζί της η συναισθηματική σου αποσύνδεση με τις σφαγές, καθώς αναγκάζεσαι να κοιτάξεις γύρω σου με το γυμνό σου βλέμμα.

Κι όλα αυτά μόνο σε επίπεδο περιεχομένου. Γιατί σε επίπεδο φόρμας η ανάμιξη των ειδών είναι ξανά αποτελεσματικότατη, αφού όσο τα είδη του σινεμά κουράζονται το σινεμά θα βρίσκει τρόπους να ξεπερνά την κούρασή τους.
Αλλά το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ στην Τέχνη των ανθρώπων και στον τρόπο που βρίσκουν οι άνθρωποι για να ξεπερνούν τα αδιέξοδά της, το πρόβλημα ήταν πάντα στην Πραγματικότητα των ανθρώπων και στον τρόπο που βρίσκουν οι άνθρωποι και οι εξουσίες τους για να επανέρχονται συνεχώς στα ίδια αδιέξοδα.
Ίσως τις μελλοντικές Γάζες τις αποτρέψουν τα «Βαλς με τον Μπασίρ», ίσως πάλι όχι, ίσως αυτό είναι ουτοπία, ίσως η Τέχνη δεν έχει τη δύναμη να αποτρέπει Γάζες, αλλά μόνο να μας προσφέρει ένα εφάμιλλο Βαλς λίγες δεκαετίες αργότερα.
Όπως και να ΄χει, εκείνο που έχει αξία είναι να μην κοιτάμε μόνο των άλλων τη Σατίλα, αλλά να έχουμε τη δύναμη να επαναφέρουμε από τη λήθη και να κατονομάζουμε και τη δική μας τη σκατίλα.

13 Comments:

At 1/03/2009 03:21:00 μ.μ., Blogger Ερατώ said...

Καλημέρα!
Ωραίες σκέψεις...

 
At 1/03/2009 07:04:00 μ.μ., Anonymous μπαγλαμάς said...

συναρπαστικό περιεχόμενο, εξαντρίκ συλλογισμός, ραφιναρισμένη και σφιχτοδεμένη με τις εικόνες σύνταξη. Χρόνια πολλά & καλύτερη χρονιά στον/στους συντάκτες του ιστολογίου. Πάντα έτσι.

 
At 1/03/2009 08:03:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Απομένουν πολύ λίγες ώρες για τη χερσαία εισβολή, σύμφωνα με πολύ έγκυρες δημοσιογραφικές πληροφορίες.

Συνεισφέρω την οπτική του Παύλου Τσίμα, στα σημερινά ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artID=4494950

Για να έχουμε μια σφαιρική άποψη...

Ένας φίλος

 
At 1/03/2009 08:23:00 μ.μ., Blogger Γνωμοδότης said...

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

 
At 1/03/2009 08:28:00 μ.μ., Blogger ώς τ’ αστέρια ο άγγελος έχει το θάνατο πλημμυρίσει said...

εννοεί ως μέσο κάφρο έλληνα το Γιάννη Μαρίνο ο... Γνωμοδότης. έτσι δεν είναι;

 
At 1/03/2009 08:30:00 μ.μ., Blogger Γνωμοδότης said...

Το να βλέπεις όμως στην Ελλάδα το «Βαλς με τον Μπασίρ» και να φρίττεις και κινηματογραφικά με τα εγκλήματα των Ισραηλινών για να συμπληρώσεις την τηλεοπτική και έντυπη σου φρίκη, δεν απέχει ιδιαίτερα από το να είσαι στις ΗΠΑ και να προασπίζεσαι το νόμιμο δικαίωμα του Ισραήλ στην άμυνά του κατά των τρομοκρατών: και στις δύο περιπτώσεις συγχρονίζεσαι με το ρεύμα και την τρόπο τινά επίσημη ιδεολογία.

Το ίδιο; Γιατί, είπε κανείς ότι ο αντικομφορμισμός είναι ουσιαστικότερος από το δίκαιο —και ότι αυτός αποτελεί κριτήριο;

Είχα την εντύπωση ότι όσοι προκρίνουν τον αντικομφορμισμό το κάνουν επειδή θεωρούν την καθιερωμένη στάση λάθος ή άδικη. Όχι ως αυτοσκοπό.

(Και ότι αν θεωρούσαν τη γενυκευμένη στάση ως σωστή δεν θα είχαν πρόβλημα να την ακολουθήσουν).

Αυτό δεν σημαίνει πώς όλα είναι σχετικά, το δίκαιο είναι σχετικό, η αλήθεια είναι σχετική· αλλά σημαίνει πώς αν υποθέσουμε πώς υπάρχει μια αντικειμενική αλήθεια αυτό λίγο σε αφορά, αφού αν είσαι στην Ελλάδα άλλο επικρατεί ως αντικειμενική αλήθεια κι αν είσαι στις ΗΠΑ άλλο.

Άλλο ναι —αλλά όχι τυχαία άλλο. Το τι επικρατεί στην Ελλάδα ως αντικειμενική αλήθεια στο θέμα και το τι στις ΗΠΑ έχει να κάνει με ιστορικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες. Και οι παράγοντες που διαφοροποιούν από το τι θεωρείται εδώ και εκεί αντικειμενική αλήθεια, δεν είναι ουδέτεροι —ούτε "λίγο μας αφορούν". Είναι στοιχεία π.χ. πολιτικής συνείδησης, ικανότητας στοιχειώδους ανάλυσης γεωπολιτικών παιχνιδιών, κλπ.

Όχι συμφερόντων —ως κράτος δεν έχουμε καμμία κοινότητα συμφερόντων με τους παλαιστίνιους άλλωστε.

Αυτοί επιτρέπουν π.χ. στους Έλληνες να ψάχνουν λίγο παραπάνω ένα θέμα, να μην στέκονται σε συγκεκριμένα δημοφιλή ιδεολογήματα της Δύσης (Δημοκρατία στο Ιρακ, τρομοκρατία, κλπ). Ο μέσος κάφρος έλληνας που διαβάζει π.χ. Αυριανή ή Αδέσμευτο Τύπο και στηρίζει Κώστα ή Γιώργο είναι παραταύτα πολύ πιο ενημερωμένος και ικανός σε αυτό από το μέσο κάφρο Αμερικάνο. Και σίγουρα: ενδιαφέρεται περισσότερο για αυτά —έστω και σε επίπεδο καφενειακής συζήτησης.

 
At 1/03/2009 08:31:00 μ.μ., Blogger Γνωμοδότης said...

εννοεί ως μέσο κάφρο έλληνα το Γιάννη Μαρίνο ο... Γνωμοδότης. έτσι δεν είναι;

Όχι, εννοώ αυτό που είπα.

 
At 1/03/2009 09:09:00 μ.μ., Blogger ώς τ’ αστέρια ο άγγελος έχει το θάνατο πλημμυρίσει said...

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

 
At 1/03/2009 11:05:00 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Ρε κακόμοιρο, αφού τσιτώνεσαι δω μέσα, γιατί βασανίζεσαι και δεν πας κατευθείαν να πνιγείς; Ξέρεις τι χαρά θα δώσεις στη μανούλα σου;

 
At 1/04/2009 01:25:00 π.μ., Blogger Old Boy said...

Mπαγλαμά κι Ερατώ, ευχαριστώ πολύ.
Φίλε, ακριβέστατες αποδείχθηκαν οι πληροφορίες. Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο του Τσίμα.
Γνωμοδότη, όχι, ασφαλώς δεν υπονοώ ότι οι αιρετικές απόψεις και το να μην πας με το ρεύμα είναι αυτοσκοπός ή αυταξία.

 
At 1/04/2009 01:48:00 π.μ., Anonymous κακόμοιρο said...

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Ρε κακόμοιρο, αφού τσιτώνεσαι δω μέσα, γιατί βασανίζεσαι και δεν πας κατευθείαν να πνιγείς; Ξέρεις τι χαρά θα δώσεις στη μανούλα σου;
1/03/2009 11:05:00 μμ

όλοι θα πεθάνουμε κάποια μέρα ανώνυμε, κάμποσοι διαβάζουμε και ράδιο "Ε" καθώς βασανιζόμενοι νάρκισσοι. Τι χολοσκάτε; Σάμπως και σεις λιγότερο κατευθείαν θα πάτε από τους άμαχους ή τους πνιγμένους; So violently happy are you..

 
At 1/04/2009 05:22:00 μ.μ., Blogger 11-12-008 said...

ουτε ενα διαβημα στην αιγυπτιακη κυβερνηση να επιτρεψει να περασουν στη γαζα οι γιατροι της ειρηνης δεν εκανε η κυρια μπακογιαννη!!!


κατ' τ' αλλα ξερει να εξισωνει τους θυτες ισραηλινους ναζι με τα θυματα του παλαιστινιακου λαου που δεχονται μια γενοκτονια τυπου νταχαου και αουσβιτς γιατι διεκδικουν τα αυτονοητα. πατριδα κι ελευθερια.!!!


τα δε γουρουνια που κυβερνουν την αμερικη εθεσαν βετο στο ψηφισμα που προωθουσαι η αιγυπτος για τη λωριδα της γαζας.!!!


επαναλαμβανω λοιπον το αιμα που χυνεται στη γαζα θα πνιξει αυτα τα φασιστοειδη που φορωντας τη μασκα του ειρηνοποιου δολοφονουν αθωους ποτε στη γιουγκοσλαβια ποτε στο ιρακ στο αφγανισταν και τωρα ξανα στη γαζα....


οι λαοι ξυπνουν και ξεσηκωνονται γιατι δεν παει αλλο!!!


και τοτε να δουμε που θα κρυφτουν ολα αυτα τα πολιτικα λαμογια που ρουφουν το αιμα των λαων μεσα απο τη φτωχεια τους πολεμους και το πλιατσικο που εχουν επιβαλει κατ' εντολη των αφεντικων τους στους λαους ολου του πλανιτη...


ο δικος μας μπουλης εδω βλεπει μεν πολυ τηλεοραση αλλα τη σφαγη στη γαζα τη βλεπει σαν νεα βερσιον του play station...


Αναρτήθηκε από 11-12-008 στις 6:56 πμ 0 σχόλια

 
At 1/04/2009 09:18:00 μ.μ., Anonymous μπούλης said...

κατ' αρχήν, ημερομηνία, με υποτιμάτε δίχως άλλο, αφ'ενός διότι αναμένω την εξιστόρηση μνήμης από εσάς που έχετε βιώσει παρόμοια εμπόλεμα τεκταινόμενα άνευ εικονικής πραγματικότητας μπρος σε μια οθόνη, αφ' ετέρου διότι είναι προφανές πως πόλεμος σημαίνει ειρήνη. Άρα περί τίνος η οργή των λαών; Κι ας μην ξεχνούμε πως όσοι περισσότεροι στοχαστές, σκεπτόμενοι και ξεσηκωμένοι, τόση περισσότερη και η ειρήνη όπως διαπιστώνουμε και στην πρώτη δεκαετία του 21ου. Δεν είναι καταπληκτικά τα ευεργετικά ειρηνοποιά αποτελέσματα;Συνετό είναι να αφιερώσουμε όλοι μας χρόνο στην μελέτη της ιστορίας ώστε να μην ξεφύγει καμιά σύρραξη στην επανάληψη..

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home