Old Boy

Σώματα

2012-01-30T00:46:00.000+02:00

Πόσα σώματα μεταναστών χωράνε στοιβαγμένα στην καρότσα ενός βαν;

Πόσα σώματα μεταναστών καταπλακώνονται και πεθαίνουν όταν το βαν εκτρέπεται και πέφτει;

Πέντε.

Τι θα μπορούσε να συμβολίζει το γεγονός Τρίτη βράδυ να πεθαίνει στο δρόμο ένας καλλιτέχνης προσπαθώντας να "δει" μια σκηνή που αφορούσε μετανάστες και Παρασκευή βράδυ να πεθαίνουν στο δρόμο μερικοί τέτοιου είδους μετανάστες;

Ίσως και τίποτα. Αλλά καμιά φορά οι συμπτώσεις αποτελούν από μόνες τους συμβολισμούς.

Τι είδους αποσιώπηση είναι αυτή που κάνει την είδηση του θανάτου των πέντε στοιβαγμένων μεταναστών να μην μεταδίδεται και τόσο ως είδηση, συνεπώς να μην θεωρείται και τόσο είδηση;
Η πιο αθώα, η λιγότερο δόλια. Γιατί εδώ, σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες αποσιωπήσεις, μπορεί να μας καθησυχάσει το γεγονός πως κανένα συνειδητό φίλτρο δεν μπήκε, πως καμία αντιδεοντολογική αξιολόγηση της είδησης ως πολιτικά επικίνδυνης δεν έγινε και πως άρα δεν μπήκε για αυτό το λόγο στο περιθώριο. Παρέμεινε στο περιθώριο όπου εξαρχής ανήκε. Εδώ, σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες αποσιωπήσεις, μπορούμε να είμαστε ήσυχοι ότι η δεοντολογία τηρήθηκε. Απλά τα δικά τους σώματα αόρατα ήρθαν από έναν άλλο κόσμο, αόρατα στοιβάχθηκαν μέσα στην καρότσα του βαν, αόρατα καταπλακώθηκαν μέσα στην καρότσα του βαν και αόρατα θα πάνε σε έναν άλλο κόσμο, εκτός κι αν -σε κραυγαλέα αντιδιαστολή με τον υπαρκτότατο άλλο κόσμο στον οποίο γεννήθηκαν- αυτός ο δεύτερος άλλος κόσμος δεν υπάρχει καν, οπότε το μόνο που συνέβη είναι ότι ήρθαν από πάρα πολύ μακριά για να δοθεί το αμετάκλητο τέλος της σκούρας ύπαρξής τους στην καρότσα ενός λευκού βαν, όπως ακριβώς τους πρέπει, πάνω και κάτω από σώματα ακριβώς σαν τα δικά τους, σώματα που ακόμα κι αν δεν μπορούν να ειδωθούν μπορούν να αναποδογυρίσουν, μπορούν να πλακώσουν, μπορούν να προκαλέσουν ασφυξία, μπορούν να γίνουν ο αόρατος θάνατος ομοειδών σωμάτων.

Βrokeback Hoover

2012-01-28T13:46:00.004+02:00

Η λατρεία για ένα άλλο πρόσωπο ως ένοχο μυστικό, ως όπλο εκβιασμών και πιέσεων, σε αντιδιαστολή με την ανεπίδοτη, τη βαθιά καταπιεσμένη λατρεία, στο ελculture.

Αγαπητέ Ρομάνο

2012-01-26T19:51:00.000+02:00

Κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στις συνθήκες που επικρατούσαν το 1957, όταν οι πρωτεργάτες της Ε.Ε. απάντησαν στο δίλημμα «ειρήνη ή πόλεμος» με τη δημιουργία της Ευρώπης, η κ. Διαμαντοπούλου κάνει λόγο για αληθινούς πατριώτες και συνειδητοποιημένους Ευρωπαίους που πρέπει να απαντήσουν στο ίδιο δίλημμα.

«Γιατί πόλεμος είναι να χάνει μια χώρα το 20% του ΑΕΠ σε 18 μήνες. Πόλεμος είναι να αρχίζουν συσσίτια στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Πόλεμος είναι να φεύγουν εκατομμύρια νέοι, κατά κανόνα τα πιο λαμπρά μυαλά, από τις χώρες τους».

Κι έτσι μετά τις εκατοντάδες αναφορές του πρώην πρωθυπουργού, του τότε και τώρα αντιπροέδρου της κυβέρνησης, υπουργών, βουλευτών, δημοσιογράφων και λοιπών διανοητών, βάσει των οποίων η χώρα βρισκόταν σε πόλεμο,

ο εις βάρος μας πόλεμος ξαφνικά συνίσταται στην απώλεια του 20% του ΑΕΠ σε 18 μήνες,
ο εις βάρος μας πόλεμος ξαφνικά συνίσταται στα συσσίτια που άρχισαν,
ο πόλεμος ξαφνικά συνίσταται στην μαζική μετανάστευση των νέων.
Κι όμως αυτούς ακριβώς τους μήνες ήταν που προσπαθούσαν να μας πείσουν -με το πιστόλι στον κρόταφο, όπως θα έλεγε κι ο Μιχάλης ο Χρυσοχοϊδης, ένας από τους ελάχιστους αυθεντικούς και συνεπείς αντιμνημονιακούς αγωνιστές- ότι ο πόλεμος ήταν άλλος, ότι ο πόλεμος γινόταν για την σωτηρία της χώρας και στόχευε στην λήψη της κάθε επόμενης δόσης που την εξασφάλιζε.
Κι όμως αυτούς ακριβώς τους μήνες ακούσαμε εκατοντάδες φορές από το στόμα του πρώην πρωθυπουργού ότι έσωσαν τη χώρα, ότι αυτός, η Άννα, ο Μιχάλης, ο Ανδρέας, ο Ευάγγελος, κι όλοι οι υπόλοιποι μαχητές του ποταμού Χάντσον, έσωσαν τη χώρα.
Κι όμως αυτούς ακριβώς τους μήνες όλες μαζί οι δυνάμεις της απάλαβης μη αριστεράς έδωσαν και κέρδισαν τον πόλεμο κατά των σειρήνων της καταστροφής, διασφαλίζοντας την μία μετά την άλλη τις δόσεις του μνημονίου, διασφαλίζοντας το ένα μετά το άλλο τα κουρέματα, διασφαλίζοντας διαρκώς και αταλάντευτα την συμμόρφωση με τους όρους και τις υποδείξεις των συμμάχων μας, των φίλων και εταίρων μας.
Κι όμως σήμερα συνεχίζει και η Άννα και ο Μιχάλης και ο Ευάγγελος και ο Ανδρέας, να πολεμούν για να εξασφαλίσουν τη συνέχιση της πορείας της χώρας στην ίδια κατεύθυνση, ώστε να παρθούν τα νέα δάνεια, με όρους και υποδείξεις ολοένα και σκληρότερες, ώστε ο πόλεμος να κερδηθεί και η απώλεια του 20% του ΑΕΠ να γίνει 50%, ώστε ο πόλεμος να κερδηθεί και τα συσσίτια να γίνουν συνθήκη που θα φαντάζει αυτονόητη και διόλου περίεργη, ώστε ο πόλεμος να κερδηθεί και η μετανάστευση να είναι η βασική λύση σε μια χώρα που η Άννα τους προηγούμενους μήνες ήταν απασχολημένη να διασώζει κερδίζοντας τον πόλεμό της, σε μια χώρα που και τους επόμενους μήνες φιλοδοξεί να συνεχίσει να διασώζει, ζητώντας άλλωστε παράταση της κυβέρνησης Παπαδήμου ως τον Οκτώβριο του 13 κι ακόμη παραπέρα, όσο χρειαστεί για να κερδηθεί οριστικά ο πόλεμος.

Στο δρόμο σου

2012-01-26T00:05:00.001+02:00

Ίσως όμως αυτός είναι ο ιδανικός τρόπος να πεθαίνεις,

όχι ήσυχα στο κρεβάτι σου,

αλλά ανήσυχα στο δρόμο σου,

όχι πλήρης ημερών

αλλά με τις μέρες σου να διακόπτονται,

βίαια,

πριν την τελική τους πληρότητα.
Ίσως αυτός είναι ο ιδανικός τρόπος να πεθαίνεις:
όσο ακόμη κάτι ποθείς.

Ίσως αυτός είναι ο ιδανικός τρόπος να πεθαίνεις,

όχι βέβαια για τους δικούς σου

ούτε για εκείνους που ένιωθαν δικοί σου,

αλλά για σένα, ναι,

γιατί για σένα τι καλύτερο

από το να πεθαίνεις ακριβώς μέσα

σε αυτό που σε ορίζει και σε εξηγεί,
τι καλύτερο
από το να πεθαίνεις ακριβώς μέσα
στην ευφορία αυτού που φτιάχνεις,
τη στιγμή που το φτιάχνεις,
τη στιγμή δηλαδή που βρίσκεσαι
όχι στον κόσμο που βρίσκονται οι άλλοι,
αλλά στον κόσμο που έχεις στο μυαλό σου,
στο κόσμο που θες να βγει από το μυαλό σου
και να αποκτήσει υπόσταση εξωτερική,
υπόσταση σε όλους προσιτή,
μόνο που για να την αποκτήσει,
πρέπει πρώτος εσύ να την αποκρυσταλλώσεις,
και για αυτό χρειάζεται
-χρειάζεσαι-
να δεις αυτό που θέλεις, όπως το θέλεις,
χρειάζεται
-χρειάζεσαι-
να καταλάβεις από πού ακριβώς πρέπει να δεις
τον κόσμο που θα μεταμορφώσεις,
ώστε να έρθει να συμμορφωθεί με την
εικόνα που έχεις ήδη μισοδεί,
πολύ καιρό πριν,
-ποιός ξέρει πόσο καιρό πριν-
κι από τότε όλο σε κεντρίζει,
όλο σε τσινάει μέχρι να την ολοκληρώσεις.
Κι έχοντας το όραμα αυτής της εικόνας
να σε κατακλύζει,
την ώρα που περνάς το δρόμο
σαν ζαβολιάρικο παιδί,
παρασύρεσαι και πεθαίνεις
τον ευτυχέστερο, ίσως, όλων των θανάτων.

Unfollow #2

2012-01-24T01:49:00.004+02:00

What if?

Eυτυχώς αυτό δεν συνέβη ποτέ (παρά μόνο στην πλαστογραφία που κατασκεύασε σε χρόνο dt από τη λήψη της σχετικής οδηγίας ο μάγος του φωτοσόπ Τσαλαπετεινός), ευτυχώς όλα πήγαν καλά και το κοινό ευρωπαϊκό μας σπίτι απέκτησε το κοινό ευρωπαϊκό του νόμισμα. Δέκα χρόνια αργότερα το σπίτι ακόμα αντέχει, το νόμισμα ακόμα αντέχει, το Καλό -όπως σήμερα αυτό αρμοδίως εκπροσωπείται από το Συντεταγμένο- ακόμα αντέχει. Αντέχει παρά τις λυσσαλέες αντιδράσεις όλων των νοσταλγών της δραχμής και της ψωροκώσταινας, όλων των δυνάμεων της αντιμεταρρύθμισης, του αντιευρωπαϊσμού, της συντήρησης των πελατειακών δομών, με άλλα λόγια όλων όσων βρίσκουν προνομιακό πεδίο έκφρασης στις 128 σελίδες του περιοδικού.
Δυο ποστ πιο πριν έγραφα ότι δεν θέλω να ξεμπερδέψω με μια απλή αναφορά αλλά να παρουσιάσω την ύλη του τεύχους όπως της αξίζει. Θα φανώ ασυνεπής επειδή ξεκίνησα να το κάνω επιλέγοντας χαρακτηριστικά αποσπάσματα από κάθε θέμα του, μέχρι που συνειδητοποίησα ότι κάτι που περιέχει τόσο πολύ και τόσο πυκνό περιεχόμενο, απαιτεί κι από την πλευρά σου δυσανάλογα μεγάλο κόπο και δυσανάλογα πολύ χρόνο, ώστε να το παρουσιάσεις όπως όντως του αξίζει. Πόσο μάλλον όταν η πλευρά σου τυγχάνει να είναι αυτή του τεμπέλη.
Οπότε αντί για αυτό θα προσπαθήσω να απαντήσω σε τρεις ενστάσεις που φοριούνται αρκετά:
Η πρώτη έχει να κάνει και με την προηγούμενη παράγραφο αυτού του ποστ και με το ποστ στο σύνολο του: το έχετε παραχέσει, τόσο με την υπερδιαφήμιση όσο και με το αυτολιβάνισμα, άστε μας ήσυχους πια, άμα θέλουμε να το πάρουμε θα το πάρουμε, ινάφ ιζ ινάφ. Δεκτόν, αλλά από την άλλη, πώς ακριβώς θα γίνει γνωστό ένα περιοδικό που δεν έχει συμβατική διαφήμιση; Γνωστοποιώντας μια φορά την ύπαρξή του και μετά αποσυρόμενο διακριτικά στη γωνία, περιμένοντας ο κόσμος όχι μόνο να πάει να το αγοράσει αυθόρμητα, αλλά και να σπεύδει κάθε μήνα ζητώντας το; Είναι αρχή ακόμη και αν το περιοδικό δεν γίνει γνωστό από εμάς τους ίδιους, κινδυνεύει να μη γίνει ποτέ γνωστό. Από την άλλη αν κινδυνεύουμε και εμείς να το μετατρέψουμε από την πολλή διαφήμιση σε Jumbo των σόσιαλ μίντια, ας το προσέξουμε.
Η δεύτερη έχει να κάνει με την τιμή του: μα 5 ευρώ ρε παιδιά, μα στη σημερινή εποχή 5 ευρώ; Δεκτή και αυτή η ένσταση, αλλά δεκτή μονάχα στο σκέλος της τυχόν αδυναμίας που έχει ο άλλος να το αγοράσει. Στο σκέλος του πόσο ακριβό είναι αντικειμενικά, γνώμη μου είναι πως τα λεφτά πάρα πολύ δύσκολα τα λες κακοξοδεμένα και ακόμη πιο δύσκολα μπορεί διαβάζοντάς το να νιώσεις εξαπατημένος και να πεις, μα τι έχει εδώ μέσα που να δικαιολογεί τέτοια τιμή; Συναφώς, όχι, ούτε αυτά που έχει εκεί μέσα, μπορείς να τα βρίσκεις δωρεάν στο ίντερνετ. Από άλλου είδους ύλη αποτελείται. Και αυτό μπορεί να το διαπιστώσει κανείς εύκολα. Θα προσέθετα ότι όταν μιλάμε για ένα μηνιαίο έντυπο, το ποσό των 5 ευρώ, όντας προορισμένο να καλύψει το διάστημα ενός μηνός, χάνει τη δραματικότητα που ίσως έχει σε πρώτη εκτίμηση. Θα κατέληγα λέγοντας ότι κάθε πληρωμή σε ευρώ παίζει να είναι άλλωστε προσωρινή, αλλά αρκετά με τη σπέκουλα κατά του κοινού μας νομίσματος και του κοινού μας σπιτιού
Η τρίτη έχει να κάνει με το ότι στο περιοδικό γράφει το pet hate 29 κατασκευαστών μυθιστορημάτων, αλλά και του μισού ελληνικού διαδικτύου: o κατά τον Πέτρο Τατσόπουλο "σιχαμερός" αλλά και "κατουρημένος" "αρουραίος", Πιτσιρίκος. Αν οι πρώτες δύο ενστάσεις έχουν βάση, η τρίτη είναι κατά τη γνώμη μου αβάσιμη. Όποιος θεωρεί τον Πιτσιρίκο την όγδοη πληγή του Φαραώ, τον άνθρωπο που χάλκεψε τα στοιχεία του ελλείμματος προς τα κάτω επί ΝΔ και προς τα πάνω επί ΠΑΣΟΚ, τον άνθρωπο που σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς, τον άνθρωπο που απήγαγε το παιδί της Ντόροθι Βάλενς, τον άνθρωπο που ήρθε για να φέρει τη ντροπή και την καταισχύνη στα ελληνικά ίντερνετς, μπορεί να παίρνει το περιοδικό και να σκίζει τις δικές του σελίδες. Αν μαζευτούν πολλοί με παρόμοια επιθυμία, μπορεί να διοργανωθεί και πυρά των σελίδων του σε κεντρικές πλατείες της χώρας. Ακόμα - ακόμα μπορεί να εξετασθεί η ιδέα έκδοσης του Unfollow χωρίς τις δικές του σελίδες, σε μειωμένη μάλιστα τιμή, για να πιάσουμε με ένα σμπάρο πολλά τρυγόνια. Αλλά για όνομα του Θεού, μην αφήσετε τον αρουραίο να λερώσει την πχιοτική συλλογική μας προσπάθεια. Δεν κολλάει. Αγοράστε το για όλους εμάς τους υπόλοιπους, τους ακατούρητους.

Kατηγορηματικά

2012-01-22T22:21:00.001+02:00

«Όποιος επιχειρήσει να πειράξει τον κ. Παπανδρέου, θα μετατρέψει τη χώρα σε μία χώρα στην οποία υπάρχει μακελειό. Όποιος επιχειρήσει πολιτικά να τον προσβάλει με διάφορα θέματα που αφορούν την πολιτική του, τις επιλογές του, τα ποινικά, η χώρα θα αλλάξει πορεία: Από εκεί που πηγαίνει προς το να μην γονατίσει, θα γίνει -σας το δηλώνω αυτό κατηγορηματικά- θα γίνει μακελειό....»

Δεν έχουν σημασία ούτε τα πιθανά κίνητρα (επίδειξη κομματικού υπερπατριωτισμού και προσπάθεια προσεταιρισμού του εναπομείναντος παπανδρεϊκού κομματιού των ψηφοφόρων ενόψει των επικείμενων εσωκομματικών εκλογών), όπως δεν έχει σημασία και το ανεπανάληπτα φαιδρό αντίκρυσμα που έχει στην πραγματικότητα η κουβέντα περί μακελειού το οποίο θα γίνει επειδή ο λαός θα βγει στους δρόμους να σφαχτεί υπερασπιζόμενος την αδικία εις βάρος του πολυαγαπημένου του Ηγέτη.

Εκείνο που έχει σημασία είναι η άνεση με την οποία τα ίδια γαμημένα πρόσωπα χωρίς ίχνος αιδούς και χωρίς ίχνος φόβου αλλάζουν διαρκώς ρόλους, μιλώντας άλλοτε εξ ονόματος του σοσιαλισμού και της κοινωνικής ευαισθησίας κι άλλοτε εξ ονόματος του τροϊκανισμού και της συλλογικής ενοχής, μιλώντας άλλοτε εξ ονόματος του νόμου και της τάξης και άλλοτε απειλώντας με μακελειό (προσέξτε στο λινκ ότι του επισημαίνουν πως αυτό που λέει ακούγεται σαν απειλή κι εκείνος δεν απαντάει).

Μέσα Οκτωβρίου και ο Ανδρέας Λοβέρδος μαζί με τους Διαμαντοπούλου - Ραγκούση μας βγάζουν διάγγελμα κατά της ανομίας. Πρωτοσυναντάμε εκεί την αγαπημένη του λέξη: «Πάρα πολλές φορές, αλλά και σήμερα, αντιλαμβανόμαστε πως ορισμένοι σπρώχνουν τα πράγματα πέραν των ορίων, για να γίνει μακελειό. Πιστεύοντας, πως η Δημοκρατία δεν θα τολμήσει και, συνεπώς, θα κάνουν και πάλι το δικό τους». Αναφέρεται φυσικά στο κακό μακελειό, το μακελειό των κομμουνιστοσυμμοριτών, των αναρχομπαχαλάκηδων και των συριζεϊκών συνιστωσών, ένα μακελειό κατά της δημοκρατίας όπως την ξέρουμε.

Αντίθετα ένα μακελειό που θα αποτρέψει έρευνα αν όντως τα στατιστικά στοιχεία για το έλλειμμα φουσκώθηκαν με δόλο, συνιστά ένα μακελειό υπέρ της δημοκρατίας όπως την ξέρουμε.

Της δημοκρατίας στην οποία Λοβέρδοι έπαιζαν ως τώρα πρωταγωνιστικό ρόλο, της δημοκρατίας στην οποία μερικά κόμματα και μερικές οικογένειες είναι υπεράνω ελέγχου, ειδάλλως -και μας το δηλώνουν αυτό κατηγορηματικά- θα γίνει μακελειό.

Oμερτά

2012-01-20T19:30:00.000+02:00

Θέλω από προχθές να γράψω για το δεύτερο τεύχος του Unfollow που ήδη κυκλοφορεί, κι όλο προκύπτουν πράγματα τα οποία μου μοιάζουν πιο επείγοντα προς ποστάρισμα. Επειδή λοιπόν αφενός δεν θέλω να ξεμπερδέψω με μια απλή αναφορά αλλά να παρουσιάσω την ύλη του τεύχους όπως της αξίζει κι αφετέρου θέλω να ξαναποστάρω κάτι "επείγον", επιφυλάσσομαι για την παρουσίαση τις αμέσως επόμενες μέρες και προχωράω στα επείγοντα.
Γράφω και στο περιοδικό για την δημοσιογραφική αντιμετώπιση που ειχε στην ιστοσελίδα των Νέων μια από τις πτυχές της υπόθεσης των δύο οικονομικών εισαγγελέων. Μπορεί κανείς να μπει αυτή τη στιγμή, όχι μόνο στα Νέα, αλλά και στα σάιτ των υπόλοιπων σοβαρών, έγκυρων κλπ ΜΜΕ, για να δει την αντιμετώπιση που έχει λάβει η τελευταία πτυχή της.
Ο Πεπόνης ζητά να παραπεμφθεί στη Βουλή το ζήτημα του τεχνητού φουσκώματος του ελλείμματος του 2009, επειδή η έρευνα οδήγησε σε ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες του Γιώργου Παπανδρέου και του Γιώργου Παπακωνσταντίνου.
Ας μπει λοιπόν κανείς στα διάφορα σάιτ των σοβαρών, έγκυρων κλπ ΜΜΕ να δει πόσο προβάλλεται η είδηση, αλλά και υπό ποιά σκοπιά.
Κι ας τοποθετήσει αυτόν τον τρόπο της κάλυψης χέρι χέρι με τις διαρροές του Υπουργού Δικαιοσύνης Μιλτιάδη Παπαϊωάννου ότι α) σκέφτεται να ζητήσει να διωχθούν πειθαρχικά για το συνολικό θέμα των καταγγελιών τους αφού «έπληξαν το κύρος της Δικαιοσύνης με τις συγκεκριμένες πράξεις και συμπεριφορές τους» αλλά και β) σκέφτεται να τους αντικαταστήσει, χέρι χέρι με την ανακοίνωση του εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ Πάνου Μπεγλίτη, σύμφωνα με την οποία: Εάν δεν πρόκειται για μια ακόμη επίδειξη επικίνδυνης αφέλειας, από τον κ. Πεπόνη, τότε έχουμε να κάνουμε με μια καλά οργανωμένη παρέμβαση στην πολιτική και οικονομική ζωή, που θέτει σε άμεσο κίνδυνο τα εθνικά συμφέροντα, σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τη χώρα και το λαό μας. Η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου θα πρέπει να προχωρήσει, άμεσα, σε όλες τις εκ του νόμου προβλεπόμενες, ενέργειές της. Δεν έχει κανένας το δικαίωμα να παίζει με τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, το πολιτικό σύστημα και την ομαλή λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Να τη και η απειλή για χούντα στο τέλος, για να μην ξεχνιόμαστε. Ωστόσο το πώς ονομάζεται το πολίτευμα που υπηρετείται από τέτοια ΜΜΕ, τέτοιους Υπουργούς Δικαιοσύνης και γενικότερα τέτοια απόλυτη εξουσιαστική διαπλοκή, η οποία δεν έχει καμία μα καμία αναστολή να πετάει τα προσχήματα στην άκρη όταν νοιώθει πως απειλείται στον πυρήνα της, καθίσταται ολοένα και πιο θολό.

Γνωστά και έγκριτα δημόσια πρόσωπα

2012-01-19T20:12:00.001+02:00

1) Η εποχή των αδιανόητων είναι εδώ.

Σοβαρό εμπόδιο στην ομαλή λειτουργία της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα αποτελεί η ύπαρξη νομοθετημένου κατώτατου μισθού, επισημαίνει σε ανάλυσή της η ALPHA BANK και χαρακτηρίζει «αδιανόητη» τη στάση της πολιτείας να συνεχίζει να επιβάλει με νόμο τους κατώτατους μισθούς.

Με αυτόν τον ξέφρενο ρυθμό που έχουν πάρει τα πράγματα, το επόμενο αδιανόητο θα είναι η στάση της πολιτείας να συνεχίζει να απαγορεύει με νόμο την παιδική εργασία και το μεθεπόμενο αδιανόητο η στάση της πολιτείας να συνεχίζει να απαγορεύει με νόμο το δουλεμπόριο.

Πρόσεξε ότι από όλα τα υπόλοιπα επίθετα του λεξιλογίου επιλέγεται το «αδιανόητη». Αδιανόητο είναι πλέον ό,τι δεν θυμίζει ντικενσιανή κοινωνία. Μόνο εντός του Ντίκενς μπορεί να κινηθεί η σχολή σκέψης τους. Ο Ντίκενς είναι το μόνο πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης στο οποίο ευθέως και απερίφραστα πλέον αναφέρονται, αφού αυτό μας πρέπει βάσει της χαμηλής μας ανταγωνιστικότητας, των χρεών και των ελλειμμάτων μας.

Με αυτόν τον ξέφρενο ρυθμό που έχουν πάρει τα πράγματα, το αληθινά αδιανόητο θα είναι να συνεχίσουμε να ελπίζουμε ότι τα επόμενα χρόνια θα φέρουν κάτι διαφορετικό από τελειωτική κατάλυση της δημοκρατίας και μεγαδόσεις αίματος χυμένου σε εξεγέρσεις.

2) Όπως άλλωστε και η εποχή των αρχείων.

Ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Φώτης Μακρής, σαν τον ταχυδρόμο που χτυπάει πάντα δύο φορές, αρχειοθετεί δύο φορές. Όταν αμέσως μετά την Πρωτοχρονιά οι Πεπόνης και Μουζακίτης μουλάρωσαν και επέμειναν στις καταγγελίες τους, τι έκανε ο Τύπος; Βγήκε να τους επαινέσει; Όχι, βγήκε να τους εγκαλέσει για ανακολουθία, χαρακτηρίζοντάς τους περίπου ασόβαρους. Αφού είχατε σωπάσει στην αρχή, τι ακριβώς θέλετε τώρα, μπορούσες να διαβάσεις πίσω από τις λέξεις. Και εν πάση περιπτώσει έχετε ονόματα κύριοι; Πείτε τα. Μιλήστε με ονόματα ή σωπάστε για πάντα. Ε, οι άνθρωποι καταπώς φαίνεται μίλησαν και με ονόματα, αλλά εντάξει, όπως φαίνεται απλά παρεξήγησαν συμπεριφορές που δεν είναι αξιόποινες και δεν συνιστούν "επιχειρησιακά επιλήψιμες παρεμβάσεις στο έργο τους". Τέλος καλό, όλα καλά:

Ο κ. Μακρής αναφέρει επί λέξει στο δεκασέλιδο πόρισμά του: «Ο Γρηγόρης Πεπόνης αναφέρει ότι στις 30 Νοεμβρίου 2011 τον επισκέφθηκε στο γραφείο του γνωστό και έγκριτο δημόσιο πρόσωπο (δημοσιογράφος) και τον πληροφόρησε ότι γνωστός μεγαλοοικονομικός παράγοντας του εξέφρασε απειλές για το πρόσωπό του εξ αιτίας του ότι εκκρεμεί στα χέρια του συγκεκριμένη προκαταρκτική εξέταση…».
Η σύσταση του δημοσιογράφου, σύμφωνα με το πόρισμα Μακρή, προχώρησε ακόμα περισσότερο, αφού ο δημοσιογράφος φέρεται να είπε ότι «ο διοικητικής της υπηρεσίας ηλεκτρονικού εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ ήταν δικός του άνθρωπος (σ.σ. του επιχειρηματία) και παρακολουθούσε τις κινήσεις του κατά πόδας». Το περιστατικό αυτό το θεώρησε σοβαρό. Το ανακοίνωσε στους προϊσταμένους του και στον αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ προς λήψη μέτρων για την προσωπική του ασφάλεια κατά τη διεξαγωγή της υπηρεσιακής του αποστολής. Στις επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων για την ταυτότητα του συναδέλφου τους που φέρεται να μετέφερε τη σύσταση ή τις απειλές ο κ. Μακρής δήλωσε άγνοια, ενώ εκτίμησε ότι ο επιχειρηματίας είναι τραπεζίτης.

Οι άλλες δύο υποθέσεις για τις οποίες οι δύο εισαγγελείς κατήγγειλαν ότι δέχθηκαν πιέσεις είναι η έρευνα που διεξάγουν για τα CDS (τα ασφάλιστρα κινδύνου) που αποδίδονται σε υπεράκτια εταιρεία που σύμφωνα με δημοσιεύματα συνδέθηκε με την οικογένεια Παπανδρέου, αλλά και για τις καταγγελίες Κουσελά, του πρώην υφυπουργού οικονομικών για τη λίστα των φοροφυγάδων.
Επίσης αναφέρει ο κ Πεπόνης ότι το τελευταίο δεκαήμερο του 2011 και ενώ βρισκόταν με τον συνάδελφό του στο γραφείο του αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Ν. Παντελή, επόπτη τους, τους επισκέφθηκε κάποιος συνταξιούχος αρεοπαγίτης και τους ζητούσε πληροφορίες για την πορεία της διεξαγόμενης εξέτασης.

Γνωστό και έγκριτο δημόσιο πρόσωπο (δημοσιογράφος), του οποίου και το όνομα τελικά να μαθευτεί, πάλι δεν θα τρέχει τίποτα. Γιατί;
Επειδή υπάρχουν δύο ειδών σκάνδαλα στο δημόσιο βίο της χώρας:

- Εκείνα για τα οποία υπάρχουν σκοτεινά σημεία και πάνω στα οποία μπορεί να ανθεί ανέξοδα η σκανδαλολογία.

- Κι εκείνα που έχουν βγει σχεδόν ολοκληρωτικά στο φως. Εκεί ο σκανδαλισμός παύει, εκεί η αποκεκαλυμμένη συμπεριφορά περιγράφεται ως κοινό μυστικό, όπου μάλιστα εγκαλείσαι ως υποκριτής αν το παίζεις και σκανδαλισμένος. Έλα μωρέ, δεν ήξερες; Έλα μωρέ, δεν ήξερες ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν τα τηλέφωνα; Έλα μωρέ, δεν ήξερες ότι τα μεγάλα κόμματα δεν ζουν μόνο από τις επιχορηγήσεις αλλά τα παίρνουν και μαύρα; Έλα μωρέ, δεν ήξερες ότι τα πολιτικά γραφεία μπορούν και να παίρνουν τσάμπα τα τηλεφωνικά τους κέντρα από τις μεγάλες εταιρίες;

Έτσι δεν θα είναι αδιανόητο να διαρρεύσει το όνομα του γνωστού και έγκριτου δημοσιογράφου. Αδιανόητο θα είναι να βγει να απολογηθεί για αυτό. Θα μας εξηγήσει ότι τίποτα το μεμπτό δεν υπήρχε στη συζήτηση που έκανε με τους εισαγγελείς.
Aς μην σκανδαλιζόμαστε λοιπόν με αυτά τα πράγματα. Ας σκανδαλιζόμαστε που υπάρχουν ακόμα κατώτατοι μισθοί, ας σκανδαλιζόμαστε που δεν έχουμε γίνει ακόμα πέμπτος κόσμος.

Σαν βγω απ' αυτήν τη Ντάουνινγκ Στριτ

2012-01-18T23:27:00.001+02:00

Δεν υπάρχει κοινωνία, το φάρμακο είναι επώδυνο αλλά αναγκαίο, δεν θα υπολογίσουμε το πολιτικό κόστος, τα όρια της υποκριτικής τέχνης και τι βρίσκεται πέραν αυτών, Θάτσερ, Στριπ, Βεστερβέλε, ένα ακόμη άρθρο προπαγάνδας μεταμφιεσμένο σε κείμενο για το σινεμά, στο ελculture.

Οnce upon a time in the east

2012-01-18T01:13:00.000+02:00

Ακολουθεί αρχαίο ανατολίτικο γνωμικό:

"Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής

μέσα από ένα ποίημα, ένα τραγούδι, μια ζωγραφιά.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής

μέσα από μια δυσκολία, έναν αγώνα, μια πρόοδο.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής

μέσα από μιαν ευκολία, μιαν απόλαυση, μιαν ηδονή.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής

άλλοτε γελώντας στα μούτρα του

κι άλλοτε χαμογελώντας στην αμφιλεγόμενη ύπαρξή του με στοργή.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής

ερωτευόμενοι ξανά και ξανά, διαρκώς και διαρκώς,

αν και όχι απαραίτητα με διαρκώς διαφορετικά πρόσωπα.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής,

κρατώντας σφιχτά μια αφηρημένη ιδέα δικαιοσύνης.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής,

κρατώντας σφιχτά μια συγκεκριμένη ιδέα επικράτησης.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής,

αρνούμενοι τη δυνατότητα ύπαρξης άλλης.

Υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής,

τρέμοντας να δεχθούν το ενδεχόμενο μη ύπαρξης άλλης.

Υπάρχουν κι εκείνοι,
που δεν προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής,

που ζουν χωρίς ποτέ να τους έχει απασχολήσει το θέμα.

Αλλά δεν είναι αυτοί το θέμα μας.

Το θέμα μας είναι εκείνοι που το θέμα τους απασχολεί.

Και ανάμεσά τους,

ξεχωρίζουν εκείνοι που προσπαθούν να συλλάβουν το νόημα της ζωής,

πέφτοντας και πέφτοντας και πέφτοντας για ύπνο.

Κανείς άλλος δεν έχει μπορέσει να βρεθεί πιο κοντά στο νόημά της".

Έτσι τουλάχιστον λέει το γνωμικό,

χωρίς να διευκρινίζει αν αναφέρεται

στον πηχτά αδιαπέραστο κόσμο των ονείρων,

ή στην προσομοίωση θανάτου

στην οποία επιδίδεται κάθε κοιμισμένο σώμα.

To κουπόνι

2012-01-17T00:01:00.002+02:00

Πώςαντιδρά η κυβέρνηση Παπαδήμου:

1)Με καλή πίστη

(στιςδιαπραγματεύσεις δανειστών - τρόικας
για το κούρεμα του χρέους)

(Οκ. Νταλάρα σημειώνει ότι οι έλληνεςαξιωματούχοι διαπραγματεύονται καλή τηπίστει αλλά ασκεί κριτική στους ευρωπαίουςδιαπραγματευτές υποστηρίζοντας ότιδεν κινούνται μέσα στο περίγραμμα τηςσυμφωνίας της 26ης και 27ης Οκτωβρίου.Αναφερόμενος στη συμφωνία και στουςευρωπαίους ηγέτες (Μέρκελ και Σαρκοζί) σημειώνει ότι «κάποιοι από τουςσυνεργάτες τους δεν ακολουθούν αυτή τησυμφωνία». Προσθέτει ότι «αυτοίπου περιμένουν από τους ιδιώτες επενδυτέςνα δεχθούν παράλογες απώλειες από τοκουπόνι δεν αντιλαμβάνονται τονχαρακτήρα μιας εθελοντικής συμφωνίας»)

(Καιστο πρωτότυπο: Thosewho would expect private investors to take unreasonable losses on thecoupon don’t understand the nature of a voluntary deal).

2)Με πυγμή

(στιςδιαπραγματεύσεις εργοδοτών - εργαζομένων
για τον κατώτατο μισθό)

Η κυβέρνηση δεν δεσμεύεται ότι θα υιοθετήσει στο απόλυτο μια ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για τα θέματα του κατώτατου, του 13ου και του 14ου μισθoύ. Όπωςανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωποςΠαντελής Καψής «εφ’ όσον υπάρξεισυμφωνία των κοινωνικών εταίρων, θα τηδούμε και θα αποτελέσει βασική παράμετρογια την θέση που θα λάβει στη συνέχειαη κυβέρνηση».

------

Τονπολίτη - ψηφοφόρο που κοντά σαράνταχρόνια είχε μάθει να ακούει μόνο πράγματαπου του χαϊδεύουν τα αυτιά, ίσως και νατον ξενίζει αυτή η στάση. Ίσως δηλαδή να μπαίνειξανά στον πειρασμό να πει, όχι, εγώ απότην κυβέρνησή μου θέλω την πυγμή να την έχει στο θέμα του χρέους, θέλω εκεί να έχει ενεργή συμμετοχή θέτοντας όρους και όρια. Ίσως να μπαίνει και στον πειρασμό να πει,όχι, εγώ από την κυβέρνησή μου θέλω την καλή θέληση να την έχει στο θέμα των συλλογικών διαπραγματεύσεων εργοδοσίας - εργαζομένων, θέλω ανμη τι άλλο να δεχτεί τις ρυθμίσεις περίκατώτατου μισθού που δέχονται οι ίδιοιοι εργοδότες, να μην απειλεί να το παίξειβασιλικότερη του βασιλέως, την θέλω ναπιέζει προς την πορεία διασφάλισης ενόςβιώσιμου κατώτατου μισθού, όχι προς τηνπορεία αφαίμαξής του.

Ναι,ο πολίτης - ψηφοφόρος που ήταν(κακο)μαθημένος αλλιώς, θα ήθελε και απότην κυβέρνηση Παπαδήμου - Χαρδούβελη -Καψή να το παίξει τσαμπουκάς με τουςδανειστές της και πατερούλης με τουςεργαζόμενους (που αποτελούν την εκλογική της πρώτηύλη). Ε, η κυβέρνηση Παπαδήμου - Χαρδούβελη- Καψή δεν έχει να φοβηθεί πολιτικόκόστος ή άλλα δημοκρατικά βαρίδια. Δενάγχεται για την επανεκλογή της. Στηνχειρότερη μάς ξανακυβερνάνε μετά τιςεκλογές, επειδή το πασοκονεοδημοκρατικολαοσικό τρίο - ευθύνη θα χρειαστείνα ξαναενώσει τις δυνάμεις του για να φτιάξεικυβέρνηση, γιατί έτσι που πάνε τα πράγματα ούτε δύο - δύο δεν θα μπορούν. Συνήθισε πια το τρίο, πόσονα του κακοφανεί;

Εκείνοπου πάντως πρέπει να αποφευχθεί πάσηθυσία είναι να αποσπαστεί ο Βενιζέλος από τους εσωτερικούς ρυθμούς του ΠΑΣΟΚ.Είναι απασχολημένος τώρα. Το έργο του συνίσταται στο να δείχνει μαζί με τονΠαπαδήμο καλή πίστη σε εντατικούς ρυθμούς, καλή πίστη στο σκυλοφάγωμα μεταξύ εκείνων πουστο κουπόνι έχουν παίξει χρεοκοπία καιεκείνων που στο κουπόνι έχουν παίξειμη χρεοκοπία. Καλή πίστη σε 6% επιτόκιο,καλή πίστη σε 2% επιτόκιο, πόσο να μαςαφορούν εμάς ως χώρα αυτά τα τεχνικά;Ας τα βρουν μεταξύ τους οι κουπονάτοικι εμείς εδώ είμαστε. Να πάρουμε τηνκαλή πίστη στο εξωτερικό και να τηνμετατρέψουμε σε πυγμή στο εσωτερικό.

Όχιστις παράλογες απώλειες των δανειστών.

Ναιστις λελογισμένες απώλειες των μισθωτών.

Ναιστις εθελοντικές συμφωνίες που θααποτρέψουν την χρεοκοπία της χώρας.

Όχιστις εθελοντικές συμφωνίες που καθυστερούντην χρεοκοπία των εργαζομένων.

Νοιάξιμο

2012-01-13T15:36:00.000+02:00

... ενδεικτική των προθέσεων της κυβέρνησης θεωρήθηκε από βουλευτές η εξής φράση του κ. Παπαδήμου: «Οι άνεργοι δεν έχουν ούτε 13ο ούτε 14ο μισθό και πρέπει να νοιαστούμε και γι' αυτούς».

Πρέπει να νοιαστούμε και για τους γείτονές σας που έχει ψοφήσει η κατσίκα τους. Θα σκοτώσουμε και τη δική σας.

Πρέπει να νοιαστούμε και για τους τυφλούς συμπατριώτες σας. Θα βγάλουμε και τα δικά σας μάτια.

Και πάει λέγοντας.

Τόσο καιρό τους σκανδάλιζε ο δημόσιος τομέας και σε κάθε περικοπή έκλαιγαν υπέρ του ιδιωτικού. Τώρα τους σκανδαλίζει και ο ιδιωτικός τομέας και κλαίνε υπέρ των ανέργων.

Ύστερα θα τους σκανδαλίζουν οι σκέτα άνεργοι και θα κλαίνε υπέρ των αστέγων.

«Οι άστεγοι δεν έχουν κεραμίδι να κοιμηθούν και πρέπει να νοιαστούμε και γι΄αυτούς. Θα σας πάρουμε τα σπίτια».

Mετά μπορεί να τους σκανδαλίζει ένα έθνος προνομιούχων αστέγων με 350 μέρες το χρόνο ήλιο.

«Πρέπει να νοιαστούμε για τους άστεγους σε άλλες χώρες που τον δαγκώνουν ασταμάτητα. Θα σας διώξουμε».

Μετά μπορεί να τους σκανδαλίζει η ίδια η έρημη πλέον χώρα, γιατί έζησε τόσο καιρό πάνω από τις δυνάμεις της, καταναλώνοντας περισσότερα από όσα παρήγαγε.

«Πρέπει να νοιαστούμε για τα άλλα κράτη που δεν έκαναν το δικό σας το πάρτι. Θα σας ρίξουμε πυρηνικά».

Μετά την πτώση των πυρηνικών θα έχει ολοκληρωθεί η εσωτερική υποτίμηση και η οικονομία θα είναι έτοιμη για να ξαναπάρει τα πάνω της, πάνω σε γόνιμο αυτή τη φορά έδαφος.

Βιομηχανίες και βιοτεχνίες

2012-01-13T14:02:00.001+02:00

Δυο ανθεκτικά στις αίθουσες υπολείμματα από την προηγούμενη χρονιά, πριν μπούμε από εβδομάδα για τα καλά στην καινούρια, την άφιξη της οποίας προαναγγέλλουν τα σιδερένια βήματα της Μάργκαρετ Θάτσερ Στριπ. Γούντι Άλεν εναντίον Επικίνδυνης Αποστολής. Τρόπον τινά και οι δύο ταινίες προϊόν ενός φραντσάιζ είναι. Απλά το ένα μετρά 4 ταινίες την τελευταία δεκαπενταετία, ενώ του Γούντι πλησιάζει το εξωπραγματικό νούμερο των 45 ταινιών τα τελευταία ισάριθμα χρόνια. Mια κινηματογραφική βιοτεχνία που φτιάχνει με σταθερότατο ρυθμό ένα προσωπικό προϊόν ανά έτος και μια κινηματογραφική βιομηχανία που παρουσιάζει κάθε μερικά χρόνια το τελευταίο της πανάκριβο και υπερσύγχρονο μοντέλο.

---

Σε ένα από τα λίγα χαριτωμένα αστεία του «Μεσάνυχτα στο Παρίσι» ο πρωταγωνιστής λέει σε μια γυναίκα που του δηλώνει ότι έχει υπάρξει ερωμένη κορυφαίων καλλιτεχνών του 20ου αιώνα, πως έχει πάρει τον όρο "γκρούπι της τέχνης" και τον έχει πάει σε ένα εντελώς άλλο επίπεδο. Είναι όμως ο ίδιος ο Γούντι Άλεν που παίρνει την ούτως ή άλλως αγαπημένη σε κάθε του ταινία συνήθεια του namedropping (και δη των κλασικών της κάθε τέχνης) και την πηγαίνει σε ένα εντελώς άλλο επίπεδο, μετατρέποντάς το namedropping σε ταινία. Απλά από την αναφορά ονομάτων κλασικών περνάμε και στην αυτοπρόσωπη παρουσία τους, με τον πρωταγωνιστή (τον πολύ καλό Όουεν Γουίλσον, που μακάρι να ξαναπαραστήσει τον Άλεν και σε επόμενες ταινίες) να τους συναντά μεταφερόμενος κάθε μεσάνυχτα με μαγικό τρόπο από το Παρίσι του σήμερα (όπου βρίσκεται για ολιγοήμερες διακοπές) στο Παρίσι του 1920, που είναι και η αγαπημένη του εποχή όλων των εποχών. Κι εκεί συναντάει τους πάντες. Τον Χέμινγουέι, τον Πικάσο, το Νταλί, τον Φιτζέραλντ, τον Μπουνιουέλ, τoν Κόουλ Πόρτερ, την Γερτρούδη Στάιν, τον Τι Ες Έλιοτ, τον Μαν Ρέι. Θα μπορούσε να είναι εικοσάλεπτο - τριαντάλεπτο σκετς του Άλλεν σε σπονδυλωτή κωμωδία της πρώτης περιόδου του, οπότε θα ήταν πιθανότατα και πολύ καλύτερο. Γιατί όλη η υπόλοιπη πλοκή που προσπαθεί να γεμίσει την διάρκεια της ταινίας, με τον ήρωα να μην ταιριάζει με την αρραβωνιαστικιά του, τα πεθερικά του και τους φίλους της, θα ήταν προτιμότερο να λείπει. Καταφανώς δύο μόνο πράγματα ενδιαφέρουν τον Άλεν και τον έκαναν να θέλει να κάνει την ταινία. Το πρώτο ήταν να αναπαραστήσει μερικά από τα είδωλά του, είτε βάζοντάς τα -με αγαπητικό εννοείται βλέμμα- να φέρονται ως καρικατούρες της περσόνας τους (ο Άντριεν Μπρόντι κλέβει την παράσταση στη συντομότατη παρουσία του, όντας απολαυστικός ως Νταλί που μιλάει συνέχεια για ρινόκερους), είτε ως ευκαιρία για να κάνει μερικά ωραία παιχνίδια με τον χρόνο (βάζει π.χ. τον ήρωά του να υποβάλλει στον Μπουνιουέλ την κεντρική ιδέα για τον «Εξολοθρευτή Άγγελο» κι εκείνον να μην την καταλαβαίνει). Το δεύτερο ήταν μια ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα: σε κάθε εποχή οι άνθρωποι που ζουν εντός της χρωματίζουν το παρελθόν με νοσταλγικά χρώματα, ώστε χρυσή να θεωρούν μόνο κάποια προηγούμενη εποχή και ποτέ τη δική τους. Έτσι και όταν ο ήρωας μεταφέρεται στη δεκαετία του 20 βρίσκει να νοσταλγούν εκεί την Μπελ Επόκ, στην Μπελ Επόκ βρίσκει να νοσταλγούν τα χρυσά χρόνια της Αναγέννησης κλπ. Α, υπάρχει κι ένα τρίτο που ήθελε να χωρέσει στην ταινία του, την αγάπη του για το Παρίσι. Μας το προβάλλει βέβαια και αυτό εντελώς τουριστικά όπως προ λίγων ετών τη Βαρκελώνη, ωστόσο μια ατάκα που δηλώνει τη λατρεία του για τις πόλεις, δείχνει ότι αν μη τι άλλο ελάχιστοι σκηνοθέτες στην ιστορία του σινεμά ερωτεύτηκαν και εμπνεύστηκαν τόσο πολύ από πόλεις. Κανένα έργο τέχνης δεν μπορεί να συγκριθεί με μια σπουδαία πόλη, μας λέει. Και μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι το πιστεύει.

---

Το τέταρτο επεισόδιο των Επικίνδυνων Αποστολών, το «Πρωτόκολλο Φάντασμα» περνάει από τα χέρια του Μπράιαν Ντε Πάλμα, του Τζον Γου και του Τζ. Τζ. Έιμπρααμς, σε απροσδόκητα χέρια, αυτά του Μπραντ Μπερντ, σκηνοθέτη και σεναριογράφου του Ρατατούη και των Ιncredibles, δύο animation δηλαδή της Pixar, τα οποία είχαν όχι μόνο μεγάλη εμπορική επιτυχία και κριτική αποδοχή, αλλά του απέφεραν και δύο όσκαρ. Μια σκηνή στο ψηλότερο κτίριο του κόσμου (από αυτά που θάμπωσαν πρόσφατα το Νίκο Δήμου), το ύψους 828 μέτρων και 160 ορόφων ξενοδοχείο Μπουρτζ Χαλίφα στο Ντουμπάι (όπου ο Τομ Κρουζ φέρεται να κρεμάστηκε αντί κάποιου κασκαντέρ ο ίδιος, δεμένος βέβαια με πολλαπλά καλώδια που ύστερα αφαιρέθηκαν ψηφιακά), μια σκηνή σε φυλακή, μια σκηνή καταδίωξης σε αμμοθύελλα, μια σκηνή σε γκαράζ αυτοκινήτων πολλών μετακινούμενων ορόφων. Γαμάτες. Ε και; Ο Ίθαν Χαντ ούτε σκοτεινιά έχει ούτε φως ούτε χαρακτήρα, τίποτα δεν έχει ο Ίθαν Χαντ που να μας κάνει να νοιαστούμε για την πάρτη του. Και η ταινία τίποτα άλλο δεν έχει από τη δράση της. Τίποτα δεν μπορεί να μιλήσει καλύτερα για την ταινία, αλλά και γενικότερα για ταινίες του είδους της, από τη σκηνή όπου ο Κρουζ έχει κάνει ένα ακόμη πανέξυπνο κόλπο για να γλιτώσει τον ίδιο και τον Ρένερ από τον βέβαιο θάνατο (ο βέβαιος θάνατος σε τέτοιου είδους ταινίες είναι -βέβαια- βέβαια σωτηρία). Μόλις έχουν γλιτώσει και περπατάνε ασφαλείς λοιπόν και ο Ρένερ αρχίζει να εξετάζει με λογικά επιχειρήματα το κόλπο που μόλις έκανε ο Κρουζ. Και συνειδητοποιούμε και εμείς ότι τελικά δεν ήταν και τόσο πανέξυπνο, όσο μας είχε φανεί στην άψη της έκκρισης αδρεναλίνης. «Μα δεν καταλαβαίνω πως έπιασε. Τι περίμενες να σκεφτούν δηλαδή;», τον ρωτάει. «Να σκεφτούν;» του απαντά ο Κρουζ. «Μην τους υπερτιμάς. Δεν είναι τίποτα διάνοιες». Εδώ απαντά ο ηθοποιός Κρουζ για εκείνους που τους πυροβολούσαν για να τους σκοτώσουν, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να απαντά και ο παραγωγός Κρουζ για εκείνους που πληρώνουν για να τους δουν. Η απάντησή του δηλαδή μπορεί να είναι και μια παραβολή για τον θεατή που δεν προλαβαίνει να αναρωτηθεί μέσα στον καταιγισμό των σκηνών αν αυτό που βλέπει γίνεται. Και δεν μιλάμε μόνο για τους νόμους της φυσικής που παραβιάζονται σε κάθε πρόσκρουση και πτώση του Τομ Κρουζ περισσότερο από ό,τι παραβιάστηκαν με την μεταφορά του Όουεν Γουίλσον στο χρόνο, αλλά και για τους νόμους της κοινής λογικής (ο Κρουζ π.χ. κρέμεται από το ξενοδοχείο ανεβοκατεβαίνοντας ορόφους χωρίς να αγχωθεί αν θα τον δουν και χωρίς κανείς να τον βλέπει). Προκειμένου να φαίνονται όλα όσα συμβαίνουν έξυπνα, πρέπει να πάψεις κι εσύ να σκέφτεσαι.

Δυσκολεύεσαι να κατηγορήσεις ταινίες τέτοιου τύπου. Το θέαμα που προσφέρουν είναι πρώτης ποιότητας. Και είναι ένα θέαμα που δεν θα μπορούσε να στο προσφέρει κανένα άλλο μέσο, καμιά άλλη τέχνη. Είναι ένα θέαμα που αξίζει τον κόπο; Και ναι και όχι. Το "ναι" πηγαίνει στο πόσο χόρτασε για δύο ώρες το μάτι σου. Το "όχι" στο ότι χόρτασε αποκλειστικά και μόνο αυτό. Τα συναισθήματά σου και το μυαλό σου όχι μόνο δεν χόρτασαν, αλλά τέθηκαν εκ προοιμίου εκτός του πεδίου ενδιαφέροντος της ταινίας. Δυσκολεύεσαι να κατηγορήσεις την ταινία, δυσκολεύεσαι να μην παρασυρθείς την ώρα που την βλέπεις, αλλά δυσκολεύεσαι ακόμη περισσότερο να την αγαπήσεις ή να βρεις κάτι άλλο θετικό εκτός από μαεστρικά συγχρονισμένες σκηνές όπως αυτή της εξέγερσης στη φυλακή ή από ατμοσφαιρικά διαφορετικές όπως αυτή με την καταδίωξη στην αμμοθύελλα. Μιλώντας όμως για ατμόσφαιρα, δεν μπορείς παρά να σκεφτείς ότι στην πρώτη ταινία της σειράς ο Ντε Πάλμα είχε κατορθώσει να φτιάξει και κάτι περισσότερο από ακατάπαυστη δράση. Κάτι από αυτά που τελικά μένουν.

(Kείμενο γραμμένο για το ελculture)

PSISTAS

2012-01-12T01:07:00.000+02:00

Αν όμως η λέξη κλειδί είναι η "ανταγωνιστικότητα" και αν ένας παράγοντας που την επηρεάζει δυσμενώς είναι το μισθολογικό κόστος, πόσο ανταγωνιστική είναι άραγε η ελληνική κυβέρνηση; Μήπως για να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της η κυβέρνηση μιας χώρας που χρεοκοπεί, πρέπει να μειώσει δραστικότατα το μισθολογικό κόστος των στελεχών της;

Χρεοκοπημένες και εξακολουθητικά διασωσμένες με κρατικά χρήματα τράπεζες συνεχίζουν να χρηματοδοτούν χρεοκοπημένα ΜΜΕ και χρεοκοπημένα κόμματα εξουσίας, ώστε από τα ΜΜΕ και τα κόμματα εξουσίας να μας γίνεται στη συνέχεια καθημερινή διάλεξη περί ανταγωνιστικότητας και μείωσης του μισθολογικού κόστους.

Tου είπαν του Λουκά του Παπαδήμου να τους πει, κάντε διάλογο ελεύθερα εταίροι, ρυθμιστείτε μόνοι σας, κι αν δεν κόψετε δώρα και δεν μειώσετε κατώτατους μισθούς, εδώ είμαστε εμείς, να τα κόψουμε με μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου, όλη δικιά σας. Δεν αυτορυθμιζόσαστε; Θα σας αυτορυθμίσουμε εμείς. Και γιατί να μην τη φτιάξει την πραξούλα; Εξελέγη από το λαό ο άνθρωπος, δεν εξελέγη; Τι να πάει να τρέχει τώρα στη Βουλή να ζητά να το ψηφίσει εκείνη; Βουλευτές = λαϊκισμός = πολιτικό κόστος = τα κάνω όλα στο όνομα της επανεκλογής. Γαμημένη δημοκρατία, για πόσο θα σε πληρώνουν ακόμα οι οικονομίες των κρατών;

Ενώ ο Λουκάς που είναι πέρα από τη Βουλή, δεν έχει τέτοιου είδους κόκκινες γραμμές, μία είναι η κόκκινη γραμμή και θαυμαστά τα έργα της. Άσε που βολεύει και τα τρία κόμματα που συγκυβερνούν αυτό. Δεν το κάναμε εμείς. Αυτός, ο κακός, ο τεχνοκράτης το έκανε. Ψηφίστε μας, δοξάστε μας, αφήστε μας να σας εκπροσωπήσουμε. Θα σας εκπροσωπήσουμε σε τιμές συμφέρουσες. Τι; Στο ύψος του κατώτατου μισθού να αναπροσαρμοστούν και οι μισθοί μας; Ώστε να μοιραστούμε όλοι το κόστος, ώστε να γίνει αυτό και για λόγους συμβολικούς, αλλά και για λόγους πρακτικούς, για να καταλαβαίνουμε δηλαδή αν γίνεται να ζήσεις με τόσα και πόσο βιώσιμο είναι να συνεχίσεις να τα περικόπτεις; Μα τι λαϊκισμοί είναι αυτοί; Πρέπει να έχουμε αξιοπρέπεια. Πρέπει να συνεχίσει να προσελκύει τους εκλεκτότερους η νομοθετική και στη συνέχεια η εκτελεστική εξουσία της χώρας, ώστε να συνεχίσει η χώρα να είναι ανταγωνιστική, να συνεχίσει να σκίζει άουτ δέαρ. Ο κατώτατος μισθός είναι για τους κατώτατους πολίτες. Εμείς είμαστε οι ανώτατοι των πολιτών.

Kι όλα αυτά ενώ σε κάποιον μακρινό γαλαξία διεξάγονται κάτι μυστηριώδεις διαπραγματεύσεις, που τις λένε PSI. Οι τράπεζες έχουν ξεφορτώσει, λέει, ομόλογα σε Hedge Funds, αυτά βρίσκονται σε κατάσταση win - win, λέει, γιατί έχουν και cds μαζί και ούτως ή άλλως κοψοχρονιά τα έχουν πάρει τα ομόλογα, δεν τα λέω καλά, κάτι τεχνικό θα κάνω λάθος, εκείνο που θα ήθελα όμως από την πλευρά μου, είναι να ξέρω πού μπορώ να αποτανθώ για να βάλω κι εγώ σαν πολίτης πλάτη στο PSI, τι μπορώ από την πλευρά μου να κάνω, ώστε το κούρεμα να έχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εθελοντική συμμετοχή ιδιωτών και με τους βέλτιστους δυνατούς όρους. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της γενιάς μας. Και για κάτι τέτοια είναι η κοινωνία των πολιτών, για να συνδράμει δηλαδή με κινήματα που δεν θα κινηθούν προς την στείρα άρνηση, αλλά θετικά, προς την ευοίωνη κατάληξη μιας ανταλλαγής, η οποία θα αποτελέσει το εφαλτήριο του πετάγματος της χώρας προς τα μπρος.

Νights in Ballygrand

2012-01-10T16:07:00.002+02:00

Και να που διαπιστώνεις το εξής παράδοξο: όσο πιο κραυγαλέα κι όσο πιο απροκάλυπτα είναι όσα συμβαίνουν στο πολιτικοκοινωνικό επίπεδο, τόσο περισσότερο ατονεί η επιθυμία σου να γράψεις για αυτά. Ίσως γιατί τόσο καιρό τα έβαζες με απόψεις που θεωρούσες ότι αξίζει να υπονομευτούν και να καταρριφθούν. Τώρα που έχουν καταρριφθεί ολότελα, σου φαίνεται ολοένα και συχνότερα μάταιο να κάθεσαι να επισημαίνεις το ήδη επισημανθέν. Βέβαια το προβληματάκι είναι ότι έχουν καταρριφθεί ολότελα μέσα σου. Παραέξω η σύγχυση δίνει και παίρνει. Δεν ισχυρίζομαι ότι κατάλαβα πια τι παίζεται και ότι ο πολύς ο κόσμος κακώς δεν μπορεί να το καταλάβει (ή για να είμαι ειλικρινής, μπορεί να το ισχυρίζομαι κι αυτό από μέσα μου). Απ' έξω μου όμως ισχυρίζομαι πως αφού ο ίδιος έχω πειστεί, πολύ συχνά προκύπτει η απορία: ωραία, τώρα που σχημάτισες μια συνολική αντίληψη, τι νόημα έχει να επανέρχεσαι σε γεγονότα που την επιβεβαιώνουν; Το ότι την επιβεβαιώνουν διαρκώς και πιο ξεκάθαρα θα έπρεπε ίσως να με κάνει να θέλω να επανέρχομαι διαρκώς και πιο εμφατικά σε αυτά, αλλά αντίθετα με κάνει να θέλω να πάψω να υποκρίνομαι πως εξακολουθεί να υπάρχει κάτι διαφιλονικούμενο στο πεδίο των ιδεών. Άλλο ήταν να τα βάζεις με κάποιους που θεωρείς ότι προσπαθούν να σου πουλήσουν μια καταστροφική ιδέα, μια ιδέα που πρέπει δηλαδή να φωνάξεις ότι είναι καταστροφική, κι άλλο είναι να τα βάζεις με κάποιους που συνειδητοποιείς πως δεν πουλάνε λάθος ιδέες, αλλά σωστά συμφέροντα, τα δικά τους δηλαδή συμφέροντα σε συσκευασία δήθεν κοινωφελών ιδεών.
Μα, θα μου πεις, αφού πείστηκες για αυτό, τώρα δεν είναι που πρέπει να φωνάξεις περισσότερο από ποτέ, τώρα δεν είναι που πρέπει να προσπαθήσεις να κάνεις κι άλλους να δουν τα πράγματα από τη σκοπιά σου; Ειδάλλως δεν είσαι απλά ελιτιστής, είσαι ντεμέκ ελιτιστής, είσαι ανερμάτιστος ελιτιστής, αφού αν μπορούσες να συναρμολογήσεις τη σκοπιά σου σε τεκμηριωμένη ανάλυση και ακλόνητα επιχειρήματα, θα το έκανες και θα μεταλαμπάδευες τη συγκλονιστική σου φώτιση και στο πόπολο, ώστε να πάψει να πέφτει θύμα το καημένο. Σωστά μου τα λες. Την ομολογώ την ενοχή μου. Αλλά δεν αθωώνω και όσους εξακολουθούν να κοροϊδεύονται: το προς τα πού πηγαίνει μια κοινωνία δεν χρειάζεται έξι τόμους αναλύσεων για να συναχθεί, το αντιλαμβάνεσαι και έχοντας στοιχειωδώς ανοικτά τα μάτια σου.
Αυτός ο συντομότατος πρόλογος ήταν για να απολογηθώ που σιωπώ αντί να στηλιτεύω τους κακοί και που στη θέση της σιωπής ανεβάζω άσχετο βιντεάκι. Άσχετο αλλά πανέμορφο. Παραδοσιακή ιρλανδική τραγουδάρα να συνοδεύει τη σκηνή, παράλληλο μοντάζ, και δεν θα κάνω το λάθος να μιλήσω για κινηματογραφικές αρετές. Η αμερικάνικη τηλεόραση δεν χρειάζεται πια να συγκρίνεται με το σινεμά. Οι καλές της σειρές έχουν χτίσει τη δική τους στέρεη αφηγηματική βάση, τη δική τους γλώσσα, που σε άλλα σημεία έχει ακόμα να ζηλέψει πολλά από τον κινηματογράφο, σε άλλα όμως είναι ο κινηματογράφος που έχει πολλά να ζηλέψει από αυτές (όπως την ανάπτυξη χαρακτήρων σε βάθος, πλάτος, ύψος και μήκος, όπως την σε βάθος, πλάτος, ύψος και μήκος απεικόνιση εποχών, τάσεων, νοοτροπιών, αλλαγών, όπως το τέλος της μονοκρατορίας της πλοκής, που όλα πρέπει να υπαχθούν σε αυτήν και αν περισσέψει κάτι μέσα στο ενενηντάλεπτο έχει καλώς, αν όχι δεν χάλασε κι ο κόσμος). Το φαινόμενο είναι γενικότερο αλλά ειδικότερα είναι η ΗΒΟ έχει κάνει την μεγάλη τομή και ακόμη πιο ειδικά η μεγάλη των Sopranos σχολή, όπου από το αριστουργηματικό δημιούργημα του Nτέιβιντ Τσέις, ξεπήδησαν οι Μad Men του Μάθιου Γουάινερ και το Boardwalk Empire του Τέρενς Γουίντερ. Μνημονεύετε Τιμ Βαν Πάτεν και Άλαν Τέιλορ, δείτε σειρές και εθιστείτε, η δεκαετία του ενενήντα και του δύο χιλιάδες βρίσκεται στους Sopranos, του πενήντα και του εξήντα στους Mad Men, του είκοσι στο Βoardwalk Empire, μαστουρωθείτε με κόσμους που σας γεμίζουν νοσταλγία για το Carrickfergus, κι ας μην είστε Ιρλανδοί.

Δέκα και μία για το έντεκα

2012-01-06T19:23:00.001+02:00

Το έκανα και πέρσι και μου άρεσε. Οπότε ας το επαναλάβουμε και φέτος. Δέκα και μία ταινίες που προβλήθηκαν στους ελληνικούς κινηματογράφους μέσα στο 2011. Η λίστα της περσινής χρονιάς ήταν πιο δυνατή, αλλά τι να κάνουμε, αυτήν έχουμε, με αυτήν θα πορευτούμε. Άσε που έχει και μια υπεραγαπημένη ταινία στην κορυφή της. Ας αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση.

10) «To Άλογο του Τορίνο» (του Μπέλα Ταρ). Με καμία, μα καμία, άλλη ταινία δεν έχω ποτέ μαρτυρήσει τόσο. Την είδα και σε βραδιά που ήμουν εξαιρετικά χάλια βέβαια, αλλά νομίζω πως αυτό ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα. Και σε σούπερ κέφι να ήμουν πάλι θα υπέφερα. Δεν είναι απλώς αφόρητα αργή, είναι κάτι που αν δεν το έχεις δει, δυσκολεύεσαι να το πιστέψεις. Ωστόσο, για άλλες ταινίες στη λίστα αμφιταλαντεύτηκα αν πρέπει να μπουν ή πρέπει να προτιμηθούν στη θέση τους κάποιες που έμειναν εκτός, αλλά για το «Άλογο του Τορίνο» δεν είχα την παραμικρή αμφιβολία. Γιατί είναι η ταινία που μου έχει μείνει περισσότερο μέσα στο μυαλό από οποιαδήποτε άλλη μέσα στη χρονιά. Γιατί εκτός από αφόρητα αργή αποδείχθηκε τελικά και ασύγκριτα ανθεκτική και στοιχειωτικά γοητευτική. Παράξενη βέβαια η γοητεία της, μαύρη η πανίσχυρη έλξη της, σαν τον κόσμο που μας δείχνει, έναν κόσμο από τον οποίο αρχίζει σιγά σιγά να σβήνει όλο το φως.

9) «Wasted Youth» (των Aργύρη Παπαδημητρόπουλου και Γιαν Φόγκελ). Οκ, ίσως και να μπήκε στη δεκάδα τσιμπώντας μερικούς πόντους λόγω εντοπιότητας, η συγκεκριμένη ταινία όμως ταυτόχρονα χάνει και πόντους λόγω εντοπιότητας, αφού μόνο ο Έλληνας θεατής θα στραβώσει με το τέλος της και θα αρχίσει να αναρωτιέται με ποιό δικαίωμα οι δημιουργοί της παίρνουν ένα σημαδιακό αληθινό γεγονός και το μεταχειρίζονται με τόσο θολή καλλιτεχνική πρόθεση. Ωστόσο είναι νομίζω λάθος να μείνει κανείς στραβωμένος με το τέλος της ταινίας και να προσπαθήσει να τη διαβάσει υπό αυτό το πρίσμα. Η ταινία αξίζει -και με το παραπάνω- για ό,τι δείχνει μέχρι την τελική σκηνή της, αξίζει για την εξαιρετικά επιτυχημένη απεικόνιση των δύο αντιδιαστελλόμενων κόσμων, της γεμάτης ζωντάνια ημέρας ενός δεξαεξάρη σκεϊτά και της γεμάτης ματαίωση ζωής ενός σαραντάρη δημοσίου υπαλλήλου. Ο Ιερώνυμος Καλετσάνος εγκλωβισμένος στο μικρομεσαίο διαμέρισμά του με γυναίκα, κόρη και μάνα, ο Χάρης Μάρκου να αλωνίζει με το σκέιτ του την Αθήνα, δυο αντίθετα σύμπαντα, που φυσικά κάποτε θα συναντηθούν.

8) «Τ he Artist» (του Μισέλ Χαζαναβίσιους). Γιατί δεν είναι απλώς ένα ερεθιστικό πείραμα που πέτυχε και μια σινεφίλ παραξενιά που δικαιώθηκε, αλλά μια ταινία που όσο την παρακολουθείς την απολαμβάνεις όσο ελάχιστες άλλες, όσο ελάχιστες «κανονικές». Γιατί αποδεικνύει ότι μπορείς στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα να βλέπεις μια ταινία γυρισμένη στη φόρμα του βωβού κινηματογράφου και να μην νιώθεις ότι αυτό που παρακολουθείς είναι μισό ή ανάπηρο. Γιατί μας προσφέρει σε μεσότιτλο μια από τις πιο έξυπνες ατάκες της σεζόν: ο μεγάλος σταρ της εποχής του βωβού απαξιοί να συμμετέχει στις ταινίες με ήχο, που όμως αρχίζουν να κυριαρχούν, με αποτέλεσμα να τον παίρνει η κάτω βόλτα. Η γυναίκα του τσακώνεται μαζί του, τον κατηγορεί για διάφορα, τον κατηγορεί για τη σχέση τους κι εκείνος δεν απαντάει. «Why do you refuse to talk?». «Γιατί δεν μιλάς; Γιατί αρνείσαι να μιλήσεις;» τον ρωτάει :)

7) «Βiutiful» (του Αλεχάντρο Ινιαρίτου). Ο Μπαρδέμ υποδύεται τον Ουξμπάλ, έναν άνθρωπο που ο ρόλος του είναι να καλύπτει το κενό ανάμεσα στη θεσμική ρύθμιση της πραγματικότητας και την αληθινή της λειτουργία. Εκεί που υπάρχει παραεμπόριο και μαύρη εργασία παράνομων μεταναστών, έρχεται και καλύπτει με το αζημίωτο πρακτικές ανάγκες. Είναι ένας Συνήγορος της Παράκαμψης των Θεσμών, ένας Διαμεσολαβητής της Πραγματικότητας. Το αξιοπερίεργο με το «Βiutiful» είναι πώς ενώ πρόκειται για μια ταινία που παρουσιάζει έναν ήρωα στον οποίο συμβαίνουν όλα τα κακά της μοίρας του, μια ταινία που δείχνει ένα σωρό τραγικά συμβάντα, η αίσθηση που ανακαλείς όταν τη θυμάσαι είναι πολύ ζεστή. Σε θέλγει. Η εξήγηση πρέπει να βρεθεί κάπου στο συνδυασμό των πλάνων του Ινιαρίτου, της μαγικής φωτογραφίας του Ροντρίγο Πριέτο, της εξαίσιας μουσικής του Σαντιάγο Σανταολάλα, αλλά και της καλλιτεχνικής διεύθυνσης που απεικονίζει τα σωθικά της Βαρκελώνης. Δεν είναι η Βαρκελώνη του Γούντι Άλεν που ήρθε και την είδε σαν τουρίστας. Είναι μια σπαρακτική και φθαρμένη Βαρκελώνη. Αλλά παραδόξως και πολύ πιο -ίσως θα πρεπε, αλλά δεν βρίσκω καταλληλότερη λέξη- όμορφη.

6) «Βlue Valentine» (του Ντέρεκ Σιανφράνς) / «Drive» (του Νίκολας Γουίντιγκ Ρεφν). Δύο ταινίες με κοινό στοιχείο τον πρωταγωνιστή. Ο Ράιαν Γκόσλινγκ εμβληματική κινηματογραφική φιγούρα στο «Drive», με την οδοντογλυφίδα στο στόμα, τα γάντια οδήγησης στο χέρι και το μπουφάν με τον τεράστιο σκορπιό στην πλάτη, ο Ράιαν Γκόσλινγκ με φαλάκρα, μουστάκι, κοιλιά και γυαλιά μυωπίας, παρατημένος εμφανισιακά στο «Blue Valentine». Στο «Drive» το σκηνοθετικό στυλ είναι καθηλωτικό και ώρες ώρες σε αφήνει άλαλο. Αν η ταινία κουβαλούσε δίπλα στο στιλ και λίγη ουσία θα ήταν σε πολύ μεγαλύτερο νούμερο, από αυτό το μισό 6 που μοιράζεται εδώ. Το μοιράζεται με το «Blue Valentine», που κατάφερε να δημιουργήσει ένα αμφιλεγόμενο ζευγάρι, τον Ντιν και την Σίντι (Μισέλ Γουίλιαμς), ένα ζευγάρι το οποίο σε κάνει να θες να το συζητάς και να προσπαθείς να εξηγήσεις τη σχέση του. Ο Ντιν είναι μεν underachiever, αλλά είναι και μέσα σε μια σχέση που γουστάρει. Η Σίντι όμως δεν θέλει μια σχέση με κάποιον που αφήνεται και δεν προσπαθεί να προοδεύσει. Ή απλά δεν θέλει άλλο μια σχέση με τον συγκεκριμένο κάποιον. Διαλέγεις και παίρνεις.

5) «Melancholia» (του Λαρς Φον Τρίερ). Σε χέρια άλλων οι ιδέες του Λαρς Φον Τρίερ θα κατέληγαν τις περισσότερες φορές σε απαράμιλλα φιάσκα. Στα χέρια τα δικά του καταλήγουν τις περισσότερες φορές σε μεγάλες ταινίες. Η κατάθλιψη που είχε πέσει πάνω του για χρόνια, του δίνει το έναυσμα να σκηνοθετήσει την Κίρστεν Ντανστ νυφούλα. «Είσαι ευτυχισμένη, Τζαστίν;» την ρωτούν και την ξαναρωτούν οι δικοί της στη δεξίωση του γάμου της. Εκείνη λέει πως ναι, είναι, αλλά φυσικά δεν είναι, γιατί η μελαγχολία θα πέσει πάλι πάνω της. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο Τριερ δεν προσπαθεί να ξορκίσει αυτή τη δυσοίωνη στάση ζωής, αλλά να τη θεωρητικοποιήσει και να την αιτιολογήσει. Ο κόσμος δεν έχει νόημα, δεν υπάρχει πριν και μετά, μόνο ένα σύντομο ολομόναχο τώρα. Έτσι όταν ένας πλανήτης ονόματι «Μελαγχολία» ενδέχεται να πέσει πάνω στη γη και να κάνει τον κόσμο μας συντρίμμια, η Τζαστίν δεν ανησυχεί όπως όλοι οι υπόλοιποι, αφού χειρότερο πράγμα από την καταστροφή του κόσμου είναι η ίδια η ανόητη ύπαρξή του. Με τον τρόπο που βλέπει ο Τρίερ τα πράγματα, μπορεί κανείς κάλλιστα να διαφωνεί, αλλά στον τρόπο που φτιάχνει ταινίες, μπορεί πολύ δυσκολότερα να αντισταθεί.

4) «Πες μου το όνομά σου» (του Μισέλ Λεκλέρκ). Το ονοματεπώνυμο της (Μπάια Μπενμαχμούντ) είναι το μοναδικό σε όλη τη Γαλλία. Το δικό του (Αρτύρ Μαρτέν) κυκλοφορεί σε δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα. Εκείνης ο πατέρας Αλγερινός, εκείνου η μάνα Ελληνοεβραία. Όταν η Μπάια μαθαίνει την καταγωγή του Αρτύρ ενθουσιάζεται: Οι δυο μας κάνουμε την τέλεια Γαλλία. Αν γίνουμε όλοι μπάσταρδοι, τότε και μόνο ο κόσμος μπορεί να απαλλαγεί από εθνικές καθαρότητες και πολέμους. Την έχει την υπερβολή η Μπάια. Και όχι μόνο στα λόγια, αλλά και στα έργα. Αυτοπροσδιορίζεται άλλωστε ως «πολιτικό τσουλί». Γιατί κάνει έρωτα αντί για ιδεολογικό πόλεμο. Κάνει έρωτα μόνο με δεξιούς με σκοπό να τους αριστερέψει. Ο Αρτύρ όμως δεν είναι δεξιός. Το «Πες μου το όνομά σου» είναι μια ταινία ανάλαφρη και σοβαρή μαζί, που μιλά με απροσδόκητη χαλαρότητα για την Γαλλία, την πολιτική, την πολυπολιτισμικότητα, επιλέγοντας το όχημα της κομεντί για να κοιτάξει από μια ασυνήθιστη οπτική γωνία θέματα που συνήθως τα κοιτάμε με κουστουμαρισμένο βλέμμα. Δεν θα αλλάξει την ιστορία του σινεμά, αλλά όταν έχεις χημεία με μια ταινία, λίγο σε νοιάζει τι θα αλλάξει και τι όχι. Την απόλαυσες και την βάζεις στο νούμερο

3) «Ένας Χωρισμός» (του Ασγκάρ Φαραντί). Φέρνεις στο μυαλό σου την ταινία και διαπιστώνεις ότι εκείνο που πρώτο έχει συγκρατήσει η μνήμη είναι κάτι σαν βόμβος. Το αποτύπωμά του «Ένας Χωρισμός» είναι πρώτα απ' όλα ηχητικό. Άνθρωποι που αντιδικούν συνεχώς. Δεν είναι ενοχλητική ανάμνηση, δεν αντιδικούν για κατινίστικους λόγους. Αντιδικούν με σθένος σαν σε κάθε φράση να υπάρχει ένα προσωπικό δίκιο που πνίγει εκείνον που μιλάει και πρέπει να διακηρυχθεί. Ο Φαραντί είναι ένας ιδιοφυής σεναριογράφος που ακτινογραφεί την ιρανική κοινωνία μέσα από ένα τέχνασμα. Όπως και στο «Τι απέγινε η Έλι», έτσι κι εδώ βάζει ένα μυστήριο που δεν λέει να λυθεί. Το σασπένς είναι η παγίδα που στήνει για να κερδίσει το πλήρες ενδιαφέρον μας, ώστε να αναδείξει πτυχές της ζωής στη χώρα του. Αντί να μας δείξει σε πρώτο πλάνο τα κοινωνικά θέματα, μας δείχνει σε πρώτο πλάνο το μυστήριο και μας εντυπώνονται μέσω αυτού καλύτερα. Όχι ως «κατηγορώ», αλλά ως κλειδιά της λύσης του μυστηρίου, ως αιτίες που οδήγησαν σε αυτό. Και που δεν θα μπορούσαν να είχαν οδηγήσει σε αυτό σε άλλες κοινωνίες, γιατί όταν ξετυλίγεται το κουβάρι, στη βάση του βρίσκονται συμπεριφορές που συνιστούν σκάνδαλο σύμφωνα με τα ιρανικά ήθη, καθώς και η προσπάθεια αποφυγής τους δια της πλαγίας οδού, δια αποκρύψεων, δια τεχνασμάτων. Σκανδαλίζοντάς μας με ένα μυστήριο, μάς οδηγεί στην πηγή του σκανδάλου. Αριστοτέχνης δημιουργός.

2) «Μέσα από τις Φλόγες» (του Ντενί Βιλνέβ). Δυο μεγαλωμένα στον Καναδά αδέλφια ψάχνουν να βρουν στην Μέση Ανατολή τα μυστικά που τους άφησε η μαμά τους με την εντελώς απροσδόκητη διαθήκη της. Αλησμόνητες εικόνες, υποδειγματική αφήγηση, ερεθιστικά θέματα, μεγάλο σινεμά. Χριστιανός ή Μουσουλμάνος; Θύμα ή θύτης; Καλός ή κακός; Γεννιέσαι ή γίνεσαι; Η ταυτότητά μας είναι ρευστή. Ενίοτε μπορεί να είναι και εναλασσόμενη, Η ταυτότητα η πολιτισμική. Η ταυτότητα η ηθική. Είναι προτιμότερο να γεννηθείς από φρίκη και να μεγαλώσεις με αγάπη, παρά να γεννηθείς με αγάπη και να μεγαλώσεις στη φρίκη. Την ταυτότητά σου δεν στη δίνει η φύση σου, το αίμα σου, η γενιά σου, η φυλή σου, την ταυτότητά σου στη δίνει ο τρόπος με τον οποίον ανατρέφεσαι, οι συνθήκες στις οποίες μεγαλώνεις, το ευρύτερο και το στενότερο περιβάλλον σου. «Ιncendies» ο αυθεντικός τίτλος. Αν δεν το είδες, πρέπει να το δεις.

1) «Mαύρος Κύκνος» (του Ντάρεν Αρονόφσκι). Η Νίνα. Η αειπαρθένος που γίνεται πρίμα μπαλαρίνα, ο άμωμος κύκνος που πρέπει να σκοτεινιάσει τόσο, ώστε να ενσαρκώσει επάξια και το μαύρο του είδωλο. Το απαιτεί το έργο. Το απαιτεί η τελειότητα που μια ζωή υπηρετεί. Προκειμένου να είναι τέλεια πρέπει να πάψει να είναι τέλεια. Η τελειότητα, η τέχνη, ο έλεγχος, η ζωή, ο εαυτός που μπαίνει μπροστά στον εαυτό, απαλλάξου από τον εαυτό σου για να βρεις τον εαυτό σου, κάνε πράγματα ανήκουστα ή νόμισε ότι τα κάνεις, δεν ξέρεις τη διαφορά, σε μπερδεύει η διαφορά, αν την ήξερες θα είχες και τον έλεγχο, όμως τον χάνεις, μια ζωή ελέγχου δεν αντέχεται πια, η πειθαρχία του κορμιού βρίσκει αντίβαρο στη δραπέτευση του νου. Το έξτρα στυλιζαρισμένο κι άλλο τόσο παθιασμένο αριστούργημα του Ντάρεν Αρονόφσκι, η μουσική της Λίμνης των Κύκνων πειραγμένη από τον Κλιντ Μάνσελ στη διαπασών, το παροξυσμικό τελευταίο μέρος της ταινίας, ένας άνευ όρων και διαπραγματεύσεων κεραυνοβόλος κινηματογραφικός έρωτας.

(Kείμενο γραμμένο για το εlculture)

Οι συνθήκες

2012-01-05T01:09:00.001+02:00

Ιδανικά μιλώντας, μετά την τελευταία συνάντηση
θα υπήρχε μια ακόμη πιο τελευταία.
Σαν υστερόγραφο δηλαδή.
Και οι συνθήκες υπό τις οποίες θα συναντιόνταν,
θα ήταν αυτές του εκτελεστικού αποσπάσματος.
Και το μόνο που θα μπορούσε να ζητήσει ο ένας από τον άλλον,
θα ήταν να τον σφιχταγκαλιάσει,
κι αυτός με τη σειρά του τον τραπεζίτη δίπλα του,
ώστε να εκτελεστούν όπως συστημικά τους πρέπει,
ως ένα ενιαίο διαπλεκόμενο όλον.

H ιστορική γλύκα

2012-01-03T18:33:00.001+02:00

Ευρώ θέλοντος και μνημονίου επιτρέποντος, κλείνω φέτος τα σαράντα. Σκέφτομαι αυτούς που γεννήθηκαν σαράντα χρόνια πριν από μένα. Ένας που γεννήθηκε το 1932 μέχρι τα δικά του σαράντα πρόλαβε να ζήσει άμεσα ή εξ αντανακλάσεως δικτατορία, πόλεμο, κατοχή, εμφύλιο, μετεμφυλιακό κράτος με όλο το σχετικό χαμό του, ξανά δικτατορία. Να πάρουμε και τον αμέσως πιο πίσω σαραντάρη, εκείνον που γεννήθηκε το 1892; Εκείνου κι αν ήταν φουλ το ιστορικό πιάτο. Ενώ εμείς οι καημένοι τι βιώσαμε ιστορικά από τότε που θυμόμαστε τον εαυτό μας; Τί – πό – τά. Προφανώς πολλά και διάφορα συνέβησαν αυτά τα χρόνια, αλλά πώς να τολμήσουν να συγκριθούν από πλευράς δραματικότητας με το παρελθόν; Το 1989 έγιναν κοσμοϊστορικές αλλαγές, ούτε όμως ο δικός μας ο κόσμος ούτε η δική μας ιστορία ήταν εκείνη που άλλαζε ριζικά. Ο δικός μας κόσμος όντας στο στρατόπεδο των νικητών συνέχισε να κυλά αδιατάρακτος για μια εικοσαετία ακόμα. Καιρός δεν ήταν να μπει ένα τέλος στην ανία, καιρός δεν ήταν να αρχίσουμε να παίρνουμε κι εμείς μια δόση Ιστορίας, καιρός δεν ήταν να αρχίσουμε να γευόμαστε κι εμείς την γλύκα της;

Όταν μεγαλώνεις εκτός δραματικής Ιστορίας, εθίζεσαι σε ένα τρόπο σκέψης που σε κάνει να νομίζεις ότι ως το τέλος της ζωής σου έτσι θα πηγαίνει το έργο. Εξίσου αν όχι και περισσότερο σοκαριστικό από ένα κόσμο που κατεδαφίζεται, είναι το εντελώς απρόσμενο της κατεδάφισής του. Προηγούμενες γενιές ήξεραν πως όλα μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανατραπούν, πως όλα είναι εκκρεμή κι επίφοβα. Σε εμάς όλα έμοιαζαν στερεωμένα σε αδιαμφισβήτητες βάσεις και μακριά από το φόβο. Υπήρχε βέβαια πάντα ο φόβος της προσωπικής σου κατάρρευσης, αλλά η συλλογική σε καιρό ειρήνης έμοιαζε με αδιανόητη.

Ο βασικότερος εθισμός όμως είναι άλλος: εθίζεσαι στην πεποίθηση πως όπως η Ιστορία διαδραματιζόταν προ κρίσης ερήμην σου, έτσι διαδραματίζεται ερήμην σου και μέσα στην κρίση, εθίζεσαι στην πεποίθηση πως είσαι πολύ μικρός και ασήμαντος για να παρέμβεις και να προσπαθήσεις να την επηρεάσεις. Είναι πολύ πιο συνεπές με βάση τον ως τώρα ανενεργό σου ρόλο και σου είναι πολύ πιο εύκολο ψυχολογικά να παίξεις το ρόλο του σφάγιου. Προτιμάς να σε θυσιάσουν παρά να ρισκάρεις να θυσιάσεις. Αυτό το ρίσκο σε σκανδαλίζει και σε αποσυντονίζει όσο τίποτα. Έτσι, ακόμα κι αν καταλαβαίνεις πια πως πρόκειται να χαθούν πάρα πολύ περισσότερα από όσα έχουν ήδη χαθεί, το κατενάτσιο που παίζεις είναι λιγότερο ένα κατενάτσιο ακραίας ελπίδας μήπως και σωθεί η παρτίδα και περισσότερο ένα κατενάτσιο καθήλωσης μπροστά στον τρόμο να πάρεις την δική σου τύχη στα χέρια σου και να μετατραπείς από εξουσιαζόμενος σε αυτεξούσιος. Ήσουν όλα αυτά τα χρόνια -και πώς να πάψεις έτσι ξαφνικά να είσαι τώρα- ένα μικρό παιδί που άφηνες τους μεγάλους να καθορίζουν τα των μεγάλων. Έπαιζες με τα ιδιωτικά σου παιχνίδια κι άφηνες στους μεγάλους την τύχη του δημόσιου βίου. Τα χεράκια σου νιώθουν ασφαλή όταν τα κρατά η παλάμη των υπεύθυνων πολιτικών και μιντιακών δυνάμεων του τόπου.

Σε κρατούν και σε οδηγούν στο γκρεμό, το βλέπεις, δίπλα σου έχουν πέσει τόσοι άλλοι, το βλέπεις, ωστόσο αυτό έμαθες, να οδηγείσαι, αυτό έμαθες, να αφήνεις αυτά τα πράγματα σε εκείνους που ξέρουν καλύτερα, και τουλάχιστον την ώρα που σε ρίχνουν παρηγορείσαι ξέροντας ότι δεν έκανες εσύ καμία αποκοτιά, δεν προξένησες εσύ με καμία απειθαρχία την πτώση σου, έπεσες μεν, αλλά έπεσες σαν καλό παιδί, έπεσες ακολουθώντας το δρόμο της σύνεσης, αφού δεν υπήρχε άλλος δρόμος από αυτόν. Από τον πανικό να βρεθείς χειραφετημένος μπροστά στο γκρεμό και να προσπαθήσεις να του ξεφύγεις μόνος σου, προτιμάς το χέρι που σε ρίχνει σίγουρα σε αυτόν και το στόμα που εκείνη την ώρα σου ψιθυρίζει στο αυτί πως κάθε άλλη επιλογή θα ήταν καταστροφική, πως ό,τι κάνει το κάνει για το καλό σου και το ευρύτερο καλό της πατρίδας και των παιδιών σου· που μέχρι να σαρανταρίσουν το πιθανότερο είναι πως θα έχουν έρθει αντιμέτωπα με πολύ περισσότερη Ιστορία απ' ό,τι εσύ.

---

(Κείμενο γραμμένο για το πρώτο τεύχος του Unfollow,
που θα υπάρχει για λίγο ακομα στα περίπτερα)

Του χαλιμά

2012-01-02T17:37:00.003+02:00

Η έννομη τάξη στη βάση της πυραμίδας, η έννομη τάξη στους δρόμους:

Κι η έννομη τάξη στην κορυφή της πυραμίδας, η έννομη τάξη στα υψηλότερα ιεραρχικά γραφεία:
Η δήλωση του κ. Μουζακίτη έχει ως εξής: «Πήγαμε το πρωί να πάρουμε το πόρισμα στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Γιατί αρχειοθέτησαν την υπόθεση; Ο κ. Μακρής μας έδωσε πέντε ημέρες να προσκομίσουμε στοιχεία. Αυτό που δώσαμε δεν ήταν υπόμνημα, ήταν πρόχειρο σημείωμα. Είχαμε ενημερώσει προφορικά όλους τους προϊσταμένους μας για τα στοιχεία που έχουμε. Έχουμε ενημερώσει προφορικά για ονόματα και στοιχεία. Με ποιο δικαίωμα, με ποιο σκεπτικό είπαν ότι δράσαμε παρορμητικά;».
---
Δεν τρέχει μία. Γραφικότητες γραφικών οικονομικών εισαγγελέων. Και εν πάση περιπτώσει, ακόμη και να έτρεχε κάτι, ανομία από ανομία έχει διαφορά. Η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ποτέ δεν έκλεισε λιμάνια σαν το ΠΑΜΕ, ποτέ δεν πέταξε μολότωφ και μάρμαρα, ό,τι κι αν έκανε ή δεν έκανε πλήγμα στον τουρισμό δεν επέφερε. Κι επίσης βγάζουμε τα μάτια μας μόνοι μας. Δεν είναι δυνατόν αυτές τις εκατό μέρες που θα κριθεί η παραμονή μας στο ευρώ, εμείς να ασκούμε διώξεις για κακουργηματική απιστία στον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Οικονομικών. Αν δεν μπορούμε έστω και την ύστατη ώρα να σηκώνουμε τα μανίκια και να δουλεύουμε ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ χωρίς περισπάσεις και άσκοπες καθυστερήσεις, μάλλον είμαστε άξιοι της μοίρας μας.

Η μέρα που δεν υπήρξε ποτέ

2012-01-01T03:09:00.003+02:00

Στα Σαμόα, η 30η Δεκεμβρίου 2011, ημέρα Παρασκευή, δεν υπήρξε ποτέ. Από την Πέμπτη 29, πήγαν στο Σάββατο 31. Κι άσε μετά να σου μιλάνε για την παντοδυναμία του χρόνου. Την είδαμε. Ένα νησιωτικό συμπλεγματάκι και την ξεφτίλισε. Αν μπορεί το συμπλεγματάκι, εσύ τι είσαι, για να μην μπορείς; Συμπλεγματικός; Διάλεξε μια μέρα που συνέβη κάτι απαίσιο και πες: η τόση του τάδε μηνός του δείνα έτους δεν υπήρξε ποτέ. Και καθάρισες.
Έτσι σε θέλω να ενεργείς μέσα στο Δώδεκα. Απρόβλεπτα, ασυμβίβαστα, ελευθεριακά. Αντιεξουσιαστικά, ρε. Ξεκινώντας από την εξουσία ταμπού, την εξουσία του χρόνου, και δείχνοντάς της ότι το παιχνίδι δεν είναι πια μονόπλευρο αλλά σου πέφτει και σένα λόγος, προχωράς στη συνέχεια και σε άλλες εξουσίες, προχωράς στη συνέχεια και σε άλλα αυτονόητα. Εξαφανίζοντας ένα κατεξοχήν αυτονόητο -αυτό του βιωμένου χρόνου, που μόλις εξαφάνισες- τα υπόλοιπα θα σου φανούν πολύ πιο βατά προς εξαφάνιση.
Το μυστικό είναι στον ορισμό, αγαπητέ μου. Παίρνεται ένας ψιλοαυθαίρετος αρχικός ορισμός και μετατρέπεται στη συνέχεια σε ιερό προσκύνημα. Αποφάσισαν κάποτε από πότε θα μετράνε το χρόνο και έτσι σήμερα εσύ μπήκες στο 2012. Καλή Χρονιά να έχεις. Αποφάσισαν κάποτε πόσο θα κάνει το νέο σου νόμισμα και στη συνέχεια αυτό μετατράπηκε σε ιερό προσκύνημα. Δέκα ακριβώς χρόνια πριν, φωτογραφίζονταν στα παρεκκλήσια της εποχής (τα ΑΤΜ), ανεμίζοντας ο τότε πρωθυπουργός εικοσάευρα, με τον νυν πρωθυπουργό να τον (ή μάλλον να τα) χειροκροτάει. Όλα κι όλα, ό,τι κι αν συνέβη την τελευταία διετία τα παρεκκλήσια βάσταξαν, και τα ΑΤΜ συνεχίζουν να δίνουν λεφτά αν πατήσεις τα σωστά κουμπάκια. Απλά πάρα πολλοί θα μπορούσαν να βγουν σήμερα, πάνω στη δεκαετή επέτειο, συμβολική φωτογραφία ανεμίζοντας όχι τα πρώτα, αλλά τα τελευταία τους χαρτονομίσματα. Κι ας τους χειροκροτάει ο σύντροφός τους, το παιδί τους, ο πατέρας τους. Κάποιος.
Πρωτοχρονιά του 12: ξεκινάς να γράψεις κάτι φευγάτο και στην πορεία έρχεται μόνο του το κείμενο και σε φέρνει μπροστά σε ένα ΑΤΜ. Είναι σαν η πραγματικότητα να σε τραβάει από τα μούτρα και να σου λέει, μην χαζεύεις, μην αφαιρείσαι, δεν μπορείς να μιλήσεις για το χρόνο που έρχεται χωρίς να μιλήσεις για λεφτά, χωρίς να μιλήσεις για τους όρους επιβίωσης της επόμενης ημέρας· που θα υπάρξει· και πρέπει κάπως να παλευθεί. Δεν θα την παλέψουμε; Θα την παλέψουμε; Και πώς;
Και τι χώρος θα μείνει μέσα σε όλα αυτά, ώστε να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να αναρωτιόμαστε τι θα γίνει με εκείνη την μέρα που σε μια γωνίτσα του κόσμου τής στέρησαν το δικαίωμα να υπάρξει; Πώς θα καλυφθεί η εκκρεμότητά της, σε ποιό χρονοδικείο να προσφύγει για να βρει το δίκιο της; Κι έστω ότι δικαιώνεται. Τι νέο παράδοξο θα δημιουργηθεί; Αφού αναδρομικά δεν γίνεται να επανέλθει, η μόνη της διέξοδος θα είναι όταν τελεσιδικήσει η υπόθεση, τον Αύγουστο του 2014 ή τον Σεπτέμβριο του 2016, στα Σαμόα να ζήσουν τότε την 30η Δεκεμβρίου του 2011.
«Δεν γίνεται», θα μου πεις. «Μπας και όσα ζούμε γίνονται;», θα σου αντιτείνω.
Άντε, Καλή Χρονιά. Κι αυτή τη φορά, χωρίς ειρωνείες.

Ακούς;

2011-12-28T18:04:00.000+02:00

Το "Τhe Artist" ξεκινά δείχνοντάς μας την επίσημη πρεμιέρα μιας βωβής ταινίας. Βλέπουμε τι διαδραματίζεται στην οθόνη, βλέπουμε τους θεατές στην αίθουσα να το καταευχαριστιούνται, βλέπουμε τους συντελεστές της ταινίας να περιμένουν στα παρασκήνια να τελειώσει η προβολή για να χαιρετήσουν το κοινό. Βλέπουμε επίσης κάτω από την οθόνη την ορχήστρα να παίζει ζωντανά τη μουσική που συνοδεύει την ταινία, η οποία είναι ταυτόχρονα και η μουσική που ακούμε εμείς. Δύσκολο να πάει κανείς στο "Αrtist" ανυποψίαστος. Ακόμα κι αν δεν ξέρει ότι παίζει πολύ δυνατά για να γίνει η έκπληξη της χρονιάς στα βραβεία αλλά και στη συνείδηση του κόσμου, θα ξέρει ότι πρόκειται για μια βωβή ασπρόμαυρη ταινία, φόρο τιμής στον βωβό κινηματογράφο. Και στα πρώτα λεπτά μάλλον τίποτα δεν θα του φαίνεται τόσο περίεργο. Κι ύστερα η ταινία μέσα στην ταινία τελειώνει. Μαζί της κι η μουσική. Και βλέπουμε στα παρασκήνια τους συντελεστές να περιμένουν με προσμονή να ακούσουν το χειροκρότημα. Και δεν ακούγεται τίποτα. Εμείς δεν το ακούμε. Γιατί εκείνοι βέβαια το ακούν. Αμέσως μετά θα δούμε το πλήθος που χειροκροτεί. Άλλο η γνώση, άλλο η συνήθεια. Άλλο τί ξέρουμε πως βλέπουμε και άλλο το πώς έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε μια ταινία. Που στην περίπτωσή μας σημαίνει να την ακούμε. Έχουμε ακόμη τις συνήθειες θεατών ομιλούντα κινηματογράφου.

Ο ήρωας της ταινίας είναι τεράστιο αστέρι του βωβού. Κι όταν ο ομιλών ετοιμάζεται να πάρει τη θέση του βωβού, εκείνος αντιδρά. «Είναι το μέλλον», του λέει ο επικεφαλής του στούντιο. «Αν αυτό είναι το μέλλον, σας το χαρίζω», του απαντά χλευαστικά. Όχι ακριβώς τέρας διορατικότητας. Τα πράγματα αρχίζουν να πηγαίνουν άσχημα. Τον βλέπουμε στο καμαρίνι του, μπροστά στον καθρέφτη. Ακουμπά ένα ποτήρι. Το ποτήρι ακούγεται. Τώρα πια, έχοντας μπει για τα καλά στην ταινία, έχουμε απωλέσει τη συνήθεια θεατή ομιλούσας ταινίας και έχουμε αποκτήσει τη συνήθεια θεατή βωβής. Και με το ποτήρι η έκπληξη είναι αντίστροφη από ό,τι με το χειροκρότημα. Εκεί εκπλαγήκαμε που δεν το ακούσαμε, εδώ εκπλησσόμαστε που το ακούμε. Και το εντυπωσιακό είναι ότι εκπλήσσεται και ο ήρωας. Γιατί όμως; Κανονικά δεν θα έπρεπε. Μετά αρχίζει και ακούει ήχους από όλα τα αντικείμενα. Βρίσκεται σε έναν ηχητικό κόσμο. Καταλαβαίνουμε ότι βλέπει εφιάλτη. Ο κόσμος των ταινιών ήταν ένας ονειρικός κόσμος, πλασμένος για την δική του πρωτοκαθεδρία, και το όνειρο μετατρέπεται σε εφιάλτη με την έλευση του ήχου. Για εκείνον το σοκ του ήχου είναι το σοκ μιας εποχής που απειλεί να τον ξεπεράσει, για εμάς το σοκ του ήχου έχει να κάνει με τη συνθήκη παρακολούθησης της ταινίας.

Θα ήταν βλακωδέστατο να υποστηρίξει κανείς ότι το σινεμά είναι προτιμότερο να επιστρέψει στο βωβό. Φυσικά και δεν είναι. Αν μπορούσαμε ωστόσο να σκεφτούμε ένα σενάριο αντεστραμμένης επιστημονικής φαντασίας, που η τεχνολογία θα γυρνούσε πίσω και θα εξαφανιζόταν η δυνατότητα να έχουν ήχο οι νέες ταινίες, αυτό δεν θα σήμαινε ότι θα μαζί με τον ήχο θα τελείωνε και ο κινηματογράφος. Ο κινηματογραφικός κόσμος θα επαναπροσανατολιζόταν προς τον βωβό κι εμείς πολύ σύντομα θα συνηθίζαμε και θα βλέπαμε τις νέες ταινίες όχι ως κάτι λειψό, αλλά ενδιαφερόμενοι μόνο για αυτό που έχουν να μας δείξουν. Και τελικά η απήχηση του "Αrtist" έγκειται στο ότι από την αρχή ως το τέλος αντιμετωπίζει τον εαυτό του όχι σαν κάτι το αξιοπερίεργο, ούτε σαν άσκηση κινηματογραφοφιλίας, αλλά σαν ταινία που απευθύνεται πρωταρχικά στον θεατή. Ο Μισέλ Χαζαναβίσιους δεν το γύρισε για να μας δείξει τι ταινίες αγαπούσε, αλλά με πρωταρχική επιδίωξη να μας κάνει να αγαπήσουμε την δική του ταινία. Το "Αrtist" δηλαδή είναι δευτερευόντως νοσταλγικό. Δεν γυρίστηκε για να νοσταλγήσει και να νοσταλγήσεις, αλλά για να απολαύσεις αβίαστα κι ολοκληρωτικά αυτά που έχει να σου προσφέρει. Και τα απολαμβάνεις.

(Kείμενο γραμμένο για το ελculture)

Μία ημέρα

2011-12-27T01:09:00.004+02:00

Δύο άνθρωποι φιλιούνται σε ένα λεωφορείο. 8 Σεπτεμβρίου στους κινηματογράφους. Σεπτεμβρίου; Ξέμειναν. Κρίση, φίλε μου, κρίση. Δεν θα βρέθηκε κανείς να τους αντικαταστήσει. Έστω. Γιατί τότε δεν βγήκαν; Δημόσιο, φίλε μου, Δημόσιο. Δεν θα βρέθηκε κανείς να τους βγάλει. Έτσι φιλιούνται ακόμα. Bράδυ 26ης Δεκεμβρίου και το φιλί τους δεν λέει να τελειώσει. Κλείνουν τετράμηνο όπου να 'ναι. Όταν επιστρέφουν στο αμαξοστάσιο και δεν τους βλέπει κανένας, σταματάνε άραγε να πάρουν ανάσα; Ή παραμένουν εντός ρόλου;
Χθες πέθανε ένας ακόμη ποιητής που δεν ήξερα. Για την ακρίβεια ένας ακόμη ποιητής που είχα απλά ακουστά. Όλα κι όλα. Στο ακουστά περνάω τη βάση. Στο πέραν του ακουστού τα πράγματα αλλάζουν κάπως. Μπορώ να σου πω όμως τη γνώμη μου για τον Εφραίμ, αν θες. Ή για τον Θάνο Πλεύρη. Πεθαίνουν οι ποιητές στα δελτία ειδήσεων; Αν όχι, αυτά είναι πιο ειλικρινή από μπλογκ σαν το δικό μου. Γιατί όσο ζουν, ζουν εξίσου ξένοι και εκεί και εδώ. Υποκριτικά λοιπόν δίνω το λόγο στον πεθαμένο ποιητή:

Οι άνθρωποι το πιο συχνά

δεν ξέρουν τι να κάνουνε τα χέρια τους

Τα δίνουν - τάχα χαιρετώντας - σ' άλλους

Τ' αφήνουνε να κρέμονται σαν αποφύσεις άνευρες

Ή - το χειρότερο - τα ρίχνουνε στις τσέπες τους

και τα ξεχνούνε

Στο μεταξύ ένα σωρό κορμιά μένουν αχάιδευτα

Ένα σωρό ποιήματα άγραφα

Σε τουλάχιστον ένα όμως λεωφορείο των Αθηνών, γραμμή 550, Παλαιό Φάληρο - Κηφισιά, δύο άνθρωποι ξέρουν τι να κάνουν τα χέρια τους. Σύμφωνοι, αφήνουν κι αυτοί άγραφα ένα σωρό ποιήματα. Σύμφωνοι, αφήνουν κι αυτοί αχάιδευτα ένα σωρό κορμιά. Αλλά έχουν βρει έναν άνθρωπο που τους καλύπτει, και δεν λένε να ξεκολλήσουν τα χέρια τους απ' το δικό του το κορμί, κοντά τέσσερεις μήνες τώρα, πάνω κάτω την Κηφισίας.
Μέχρι να μάθουν πως συνιστούν μια ξεχασμένη διαφήμιση, μέχρι να μάθουν πως ο καιρός τους πέρασε και οι αίθουσες πια δεν τους προβάλλουν, μέχρι να μάθουν πως ποτέ δεν αγαπήθηκαν στα αλήθεια και πως όλα ήταν η αναπαράσταση μιας άλλης αναπαράστασης, θα συνεχίσουν να φιλιούνται σαν να πρωταγωνιστούν σε ποίημα.
Μία ημέρα, θα τους ξεκολλήσουν. Το λεωφορείο θα συνεχίσει να ανεβοκατεβαίνει την Κηφισίας γυμνό και γκρίζο ή ντυμένο με μια νέα ψευδαίσθηση. Εκείνοι αργά ή γρήγορα θα αποσυντεθούν. Το φιλί τους όμως δόθηκε, υπήρξε και διήρκεσε. Και η ιδιαιτερότητα των φιλιών είναι πως κατορθώνουν πάντα να υπερβαίνουν το πλαίσιο στο οποίο δίνονται· και αυτονομούμενα να διασώζονται και να διασώζουν.

La Haine

2011-12-23T00:02:00.003+02:00

Συμμέτοχος τηλεπαιχνιδιού, ως διαγωνιζόμενος, χειροκροτητής στο στούντιο ή τηλεθεατής, ο προ της κρίσης νεκροζώντανος αγωνιά τη νεκροζώντανή του αγωνία για την τελική έκβαση της τελευταίας ερώτησης/ μαντεψιάς/ δοκιμασίας των τόσων χιλιάδων ευρώ, όντας εγκατεστημένος τη στιγμή εκείνη στον πυρήνα ενός πολιτισμικού, πνευματικού και ηθικού περιβάλλοντος, που τον ταϊζει με τη πλήρη γκάμα των νεκροζώντανων συγκινήσεων τις οποίες έχει εκπαιδευτεί να χωράει ο ψυχικός του ορίζοντας. Ξαφνικά, απροειδοποίητα, απρόβλεπτα, από το πουθενά, άουτ οφ δε μπλου, το τηλεπαιχνίδι αλλάζει υπόσταση. Η μπάνκα γιγαντώνεται και το διακύβευμα είναι πλέον δισεκατομμύρια ευρώ, μόνο που από τη θέση του κεντρικού παρουσιαστή αποχωρούν εξωκαρδιάδες και παιδιά όλο θετική ενέργεια σαν το Χρήστο Φερεντίνο ή τον Γρηγόρη Αρναούτογλου, για να αντικατασταθούν από το βαθιά σκιαγμένο για τα μελλούμενα βλέμμα της Όλγας Τρέμη και την προτεσταντική παγωμάρα στη χροιά της φωνής της Σίας Κοσιώνη. Το τηλεπαιχνίδι που αντιστοιχεί στον μετά την κρίση νεκροζώντανο, «Η Επόμενη Δόση», δεν έχει σαν πρώτη ύλη την υπόσχεση για ολοένα και περισσότερα κέρδη, αλλά τον τρόμο για ολοένα και μεγαλύτερες απώλειες. Δεν είναι δομημένο σαν κλίμακα που ανεβαίνει προς τα πάνω, αλλά σαν κλίμακα που κατεβαίνει προς τα κάτω. Το κάθε επόμενο επίπεδο εκβιαστικών διλημμάτων βρίσκεται ένα σκαλοπάτι πιο κάτω από το προηγούμενο. Το κάθε τρέχον δίλημμα που ήταν στο αμέσως προηγούμενο σκαλοπάτι της κρίσης αδιανόητο, παρουσιάζεται τώρα ως αυτονόητο.

Μαζί με το κόνσεπτ και τους παρουσιαστές, κατ' εξοχήν αλλάζει και ο ρόλος που σου αναλογεί. Χθες σε είχαν πασά, σήμερα τράγο αποδιοπομπαίο. Από τις σειρήνες της διαφήμισης ως τις προεκλογικές υποσχέσεις, εκεί έξω σε περίμενε ένας καλύτερος κόσμος, ένας κόσμος που σου ανήκε, που είχε πέσει στα πόδια σου και σε εκλιπαρούσε: «Έλα, πάρε με, αγόρασέ με, κάνε με δικό σου. Με δικαιούσαι». Ίσως για αυτό ακόμη και τις συναισθηματικές σου ματαιώσεις δεν τις αντιμετώπιζες με συντριβή, αλλά με αυτοδικαίωση: «Πώς μπορεί να μη με θέλει πια εμένα; Για να μη με θέλει σημαίνει ότι αυτή δεν άξιζε τον κόπο, αυτή δεν κατάλαβε πόσο ξεχωριστός είμαι, όλοι με θέλουν εμένα, η διαφήμιση με θέλει εμένα, η τράπεζα με με θέλει εμένα, έχω τρόπο εγώ, έχω αξία εγώ, έχω άκρες εγώ». Και να που τώρα βρίσκεσαι να τρως πόρτα όχι μόνο από έναν άνθρωπο, αλλά από την καινούρια αφήγηση της πραγματικότητας στο σύνολό της. Τώρα σε ματαιώνουν και υλικά και ηθικά. Τώρα φεύγει από πάνω σου όλη η προσοχή και πέφτει πάνω σου όλη η ενοχή. Τώρα φταις εσύ, φταις εσύ που τα έφαγες μαζί τους, φταις εσύ που έπαιρνες τις πιστωτικές κάρτες και τα δάνεια κι όχι η τράπεζα που σε έπαιρνε τηλέφωνο για να σου τα χορηγήσει. Η μετάβαση από το «Σκοπός του κόσμου είναι να τον καταναλώσεις» στο «Πώς κατανάλωνες χωρίς να το δικαιούσαι;» και άρα στο «Τώρα ήρθε η ώρα να πληρώσεις το λογαριασμό της αφροσύνης σου», είναι η μετάβαση από έναν άνθρωπο που δεν ήξερε καλά καλά γιατί ζει, σε έναν άνθρωπο που δεν ξέρει καλά καλά αν θα έχει αύριο να ζήσει.

Ένα από τα βασικότερα ερωτήματα που προκύπτουν, είναι προς ποιά κατεύθυνση πρέπει να ενεργοποιηθεί κανείς μέσα σε μια μεταβατική εποχή, όπου η ιστορία που του έλεγαν μια ζωή δεν πείθει πια με τίποτα, χωρίς όμως να έχει έρθει ακόμη στη θέση της μια καινούρια πειστική ιστορία. Αν μπορούσαμε να μεταφερθούμε στο μέλλον, όσα συμβαίνουν σήμερα θα έχουν πάρει μια οριστική μορφή, η εικόνα θα είναι σχηματισμένη, όλα θα μοιάζουν ξεκάθαρα. Ζώντας πάνω στην μετάβαση και μην έχοντας αυτήν την πολυτέλεια, το ασφαλέστερο κριτήριο που μας μένει για να αποφασίσουμε, είναι να στραφούμε από την εξωτερική εικόνα μιας κατάστασης που διαρκώς μεταβάλλεται, στο εσωτερικό μας αισθητήριο: κάποιες ελάχιστες αδιαπραγμάτευτες κι αναπαλλοτρίωτες αρχές, πέντε πράγματα που τα νιώθουμε μέσα μας σωστά, δυο τρεις θεμελιώδεις αντιφάσεις στον επίσημο λόγο που δεν χωνεύονται με τίποτα.

Με αυτόν τον τρόπο, και παρά την δεδομένη αβεβαιότητα των ημερών, μια διαύγεια αρχίζει να κάνει δειλά δειλά την εμφάνισή της. Αρχίζεις να κατασταλάζεις. Αρχίζεις να νιώθεις πως ανήκεις κάπου. Και δίπλα στο αίσθημα αυτό έρχεται να κατακαθίσει ένα άλλο, παραδόξως ζωογόνο: η εχθρότητα. Και τώρα, όσο ήττα κι αν το λες σε σχέση με την ιδιοσυγκρασία σου και με τον βαθύτερο εαυτό σου, βλέπεις πόσο ανακουφιστικό είναι να εγκαταλείπεις τον σχετικισμό σου, εγκαταλείποντας ίσως μαζί του και την ουσιαστικότερη κατανόηση της πραγματικότητας, κερδίζοντας όμως σε αντιστάθμισμα μια άγρια χαρά. Τη χαρά του να μισείς. Δεν είμαι ιδεολογικά συγκροτημένος, δεν θα γίνω μάλλον ποτέ, ξέρω όμως πως μισώ το λόγο τους, την ασταμάτητη μετάλλαξή του, την ατελείωτη υποκρισία του, τη βαθιά αναλγησία του, την απέραντη χυδαιότητά του. Ο λόγος τους. Αυτός είναι ο εχθρός μου. Και μισώντας τον νιώθω εκατό τοις εκατό ζωντανός.

(Κείμενο γραμμένο για το μπαχάρ)

Έρχεται βροχή, έρχεται μπόρα

2011-12-22T17:26:00.001+02:00

Ο Κέρτις πίνει μπύρες με τον κολλητό του. Εκείνος, με την ειλικρίνεια και τη θέρμη που απελευθερώνει καμιά φορά η μέθη στις αντρικές φιλίες, του λέει: «Τα πας καλά στη ζωή σου, κι αυτό είναι το μεγαλύτερο κοπλιμέντο που μπορεί να κάνει κάποιος για έναν άντρα». "Τα πας καλά" δεν σημαίνει τίποτα γιάπικο, δεν βρισκόμαστε σε περιβάλλον προηγούμενων δεκαετιών, δεν βρισκόμαστε σε περιβάλλον μεγαλούπολης, βρισκόμαστε στην επαρχιακή Αμερική του σήμερα, κάπου στο Οχάιο. Τα πας καλά με τα μέτρα όχι του 1%, αλλά του 99% των Αμερικάνων, στο οποίο και ανήκεις. Δεν πρόκειται να κατακτήσεις ποτέ τον κόσμο, αλλά έχεις μια σταθερή περπατησιά, έχεις μια οικογένεια που σε αγαπάει, έχεις μια σταθερή δουλειά με αξιοπρεπή μισθό, που και την υποθήκη του σπιτιού σου σου επιτρέπει να πληρώνεις, και να βάζεις στην άκρη μαζί με τη γυναίκα σου για διακοπές στη θάλασσα. Είσαι δε ιδιαίτερα τυχερός που ο εργοδότης σου είναι συμβεβλημένος με καλή ασφαλιστική εταιρία, η οποία θα επιτρέψει στην κωφή σου κόρη να βάλει τα εμφυτεύματα που χρειάζεται.

Το "τα πας καλά" όμως έχει και την αντίστροφη όψη του: ότι βρίσκεσαι πια σε ένα στάδιο της ζωής σου που έχεις και κάτι να χάσεις. Οι περισσότερες ταινίες μιλάνε για προσδοκίες κι όνειρα. Και γενικότερα η Τέχνη καταπιάνεται συνήθως με αυτό που μας λείπει. Εδώ ο Κέρτις βρίσκεται ήδη κάπου και δεν προσδοκά τα περισσότερα, αλλά το θέμα είναι ο φόβος της απώλειας, ο φόβος της καταστροφής όσων έχει. Κι αν στα τυπικά θρίλερ ο εχθρός έρχεται από έξω, εδώ ο φόβος έρχεται ευθέως από μέσα. Ο Κέρτις φοβάται. Αρχίζει κι έχει πολύ ζωντανούς και πολύ επώδυνους εφιάλτες. Ό,τι τον περιτριγυρίζει και το νιώθει οικείο μετατρέπεται σε αυτούς σε πηγή απειλής. Ο σκύλος του, οι φίλοι του, ακόμη κι οι πιο κοντινοί του άνθρωποι. Αλλά όχι μόνο αυτοί. Ο βασικός του εφιάλτης, ο βασικός του φόβος έρχεται από αυτό που είναι έξω από τον ίδιο και πάνω από τον ίδιο, από αυτό που δεν μπορεί να ελέγξει και από το οποίο πρέπει να βρει τρόπο να προφυλαχθεί. Το νιώθει, το προβλέπει, το διαισθάνεται: θα έρθει μια μεγάλη καταιγίδα και θα τα σαρώσει όλα.

Ο Κέρτις έχει οικογενειακό ιστορικό. Η μάνα του διαγνώσθηκε με σχιζοφρένεια στα τριαντακάτι της (όσο είναι δηλαδή κι ο ίδιος τώρα). Όταν ήταν μικρός είχαν πάει στο σούπερ μάρκετ, βγήκε να ψωνίσει, τον άφησε στο πίσω κάθισμα του αυτοκίνητου και δεν γύρισε ποτέ να τον πάρει. Την βρήκαν μετά από μερικές μέρες σε γειτονική πολιτεία να τρώει από τα σκουπίδια. Έκτοτε ζει σε κλινική. Ο Κέρτις πήρε όρκο εκείνος να μην φύγει ποτέ. Να μην φύγει ποτέ από τη δική του οικογένεια. Και τώρα πρέπει να μη φύγει και το μυαλό του. Πρέπει να να μείνει εδώ. Και στην πραγματικότητα και στην οικογένειά του. Αρχίζει έτσι να δρα με τέτοιο τρόπο ώστε να μην ξεφύγει, αρχίζει να διαβάζει βιβλία για τις ψυχικές παθήσεις, αρχίζει να κάνει από μόνος του τεστ για να δει πόσα συμπτώματα έχει, αρχίζει να ρωτά γιατρούς και ψυχολόγους. Ενώ όμως έχει συναίσθηση της κατάστασης, ταυτόχρονα δρα και με τον τρόπο που του λένε οι εφιάλτες του. Αποφασίζει να απομακρύνει τις πηγές κινδύνου που εκείνοι του υπαγορεύουν. Αποφασίζει πάνω απ' όλα να χτίσει καταφύγιο. Και καταφύγιο όχι της πλάκας, όχι ένα υπογειάκι σαν αυτό που ήδη υπάρχει στην αυλή του και που είναι το εύλογο μέτρο προφύλαξης για μια πολιτεία που χτυπιέται ενίοτε από τυφώνες, αλλά φουλ εξοπλισμένο, γεγονός που συνεπάγεται όλων των ειδών τα κόστη, τα οποία δεν μπορεί να αντέξει. Τι θα επικρατήσει από τους δύο αλληλοαντικρουόμενους δρόμους που παίρνει; Από πού δεν πρέπει να φύγει για να προστατεύσει αποτελεσματικά τους δικούς του; Από τη κοινή λογική ή από τα προαισθήματά του;

Τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο "Καταφύγιο"έχει ο Μάικλ Σάνον, που ήταν υποψήφιος πριν τρία χρόνια για όσκαρ β΄ ανδρικού, για ρόλο επίσης οριακά ψυχικά ασθενή, στο -τελικά υποτιμημένο- "Revolutionary Road" ("Δρόμο της Επανάστασης") του Μέντες (αν μπορείς εκτός από την ταινία να διαβάσεις και το ομώνυμο βιβλίο, το συστήνω με τα χίλια). Σε κάθε άλλη περίπτωση θα είχες δίκιο να πεις ότι παραπάει η έλλειψη φαντασίας στο κάστινγκ και η τυποποίηση στο αμερικάνικο σινεμά, αλλά όχι εδώ, αφού ο Σάνον πρωταγωνιστούσε και στην προηγούμενη -και πρώτη- ταινία του -μόλις 32χρονου- σκηνοθέτη - σεναριογράφου Τζεφ Νίκολς, το πάρα πολύ καλό "Shotgun Stories" ("Ιστορίες Πυροβολισμών"), που, αφού πήρα μπρος με τις συστάσεις, στο συνιστώ κι αυτό. Ο Σάνον είναι εξαιρετικός, τόσο όταν παίζει σχεδόν σε όλη τη διάρκειά της ταινίας χαμηλότονα και διακριτικά έναν άνθρωπο που παλεύει με τους εφιάλτες και το άγχος του, όσο και στη σκηνή της έκρηξής του, που είναι καθηλωτική και που είναι στάνταρ η σκηνή που θα προβάλλουν στα όσκαρ αν τυχόν είναι υποψήφιος και φέτος για α΄αντρικό. Και μακάρι να είναι δηλαδή.

Μία είναι η βασική ένσταση που έχω για την ταινία και αφορά το τέλος της. Άλλο πράγμα η αμφισημία κι άλλο να καταλήγεις σχεδόν να αναιρείς ό,τι επί δίωρο έχτιζες. Η τελική σκηνή μπορεί να εντυπώνεται στο μυαλό, μοιάζει όμως εύκολα αβανταδόρικη και τσάμπα προκλητική. Είναι βέβαια ισχυρή η πιθανότητα να την σκέφτομαι στενόμυαλα και να μου διαφεύγει μια πιο ανοικτή ερμηνεία της, αλλά ακόμα κι έτσι δεν μου χαλάει την ταινία, απλά βάζει έναν αστερίσκο που θα προτιμούσα να μην υπάρχει. Γιατί η ταινία αξίζει, όπως και ο Νίκολς, για τον οποίο θα ξανακούσουμε σύντομα στο μέλλον, με την ελπίδα να συνεχίσει να κάνει ταινίες που θα μιλούν για τις ζωές του 99%. Μα τι μας νοιάζει αυτό, θα ρωτήσεις. Το να κάνει καλές ταινίες δεν είναι το κύριο; Σίγουρα. Αλλά και το άλλο δεν είναι και εντελώς δευτερεύον.

(Κείμενο γραμμένο για το ελculture)

Κι ύστερα γίναμε ωραία φωτογραφία

2011-12-20T22:36:00.004+02:00

Ο λύκος είχε άδεια από την Ελλάδα
Yφυπουργούσε κάπου στην Παπαδημάδα
Κι ο φωτογράφος μας εφώναζε σε λίγο το πουλί

Απ' το φακό μου θα σας στείλει ένα φιλί.

«η μεταπολίτευση με αυτό το φωτογραφικό ενσταντανέ αποσύρεται οριστικά για το Μουσείο των Ξοφλημένων Εννοιών»

Κι ύστερα γίναμε ωραία φωτογραφία.

«Τολμήστε».

Και κρεμαστήκαμε μεσ' την τραπεζαρία.

Μοιάζει σα να φωτογραφήθηκαν σε ασανσέρ. Πόσα άτομα χωράει ο θάλαμος; Πόσους συμβιβασμούς; Μετά από πoιό βάρος συμβιβασμών το σκοινί σπάει κι ο θάλαμος συντρίβεται; Μοιάζει σα να φωτογραφήθηκαν σε ασανσέρ· μόνο που εκείνη μπήκε πηγαίνοντας προς τα κάτω κι εκείνος πηγαίνοντας προς τα πάνω. Κάποιος από τους δύο δεν θα πρόσεξε το βελάκι όταν άνοιγε την πόρτα. Θα αναγκαστεί λοιπόν να συνυπάρξει για λίγο με τον άλλο. Η συνήθης αμηχανία των ασανσέρ. Μονομερής στην περίπτωσή μας· θα αντιμετωπιστεί με αυτήν την μακρινή υποψία παραίτησης στο βλέμμα της, με αυτήν την μακρινή υποψία κατάρρευσης στο χαμόγελό της. Το δικό του πρόσωπο, αντίθετα, μάς θωρεί ανυποψίαστο, πεπεισμένο πως το μέλλον του θα αποτελείται από ένα ατελείωτο σερί θριάμβων. Καταυγασμένο το δικό του πρόσωπο από την καταξίωση της αποδοχής, από την καταξίωση της θεσμικότητας. Χρόνια ατελείωτης τσιρίδας κατέληξαν στην οργασμική κορύφωσή τους: σχεδόν αναπάντεχη εξουσία· τώρα μπορεί για λίγο να ξαποστάσει.

Από τη ραδιοφωνική φωνή της στην τηλεοπτική φωνή του, ένας πλήρης κύκλος κλείνει στην εύγλωττη σιωπή της φωτογραφίας. Όλοι από κάπου ξεκινάνε, όλοι μας από κάπου ξεκινάμε. Φωνάζοντας. Μετά συγκλίνουμε, μετά βρισκόμαστε κοντά ο ένας στον άλλο, αμήχανα ίσως, αλλά τι να κάνουμε, ο συμβιβασμός είναι το οξυγόνο της κοινωνικής συνύπαρξης, ο συμβιβασμός είναι η πρώτη ύλη του δημοκρατικού παιχνιδιού, ο συμβιβασμός μάς τοποθετεί εντός του κάδρου. Η εξουσία σε ακούει μόνο όταν φωνάζεις, η εξουσία σε καλεί με την προϋπόθεση ότι θα την ασκήσεις με τρόπο πολύ έως και ριζικά διαφορετικό από τις φωνές σου. Φωνάζουμε για να μας ακούσουν· κι όταν μας ακούν, έχει ωριμάσει ο καιρός για να σωπάσουμε και να φωτογραφηθούμε. Ανεβαίνοντας ή κατεβαίνοντας.

Για κανέναν Παπαδήμο

2011-12-19T19:14:00.003+02:00

Έτσι, ρε, κλαίει ο λαός τους ηγέτες που αγαπάει. Συντρίβεται, σπαράζει, χάνει τον κόσμο κάτω από τα πόδια του.

Γιατί ο ηγέτης του ήταν ο κόσμος κάτω από τα πόδια του, ο κόσμος πάνω από το κεφάλι του, ο ουρανός του και η γη του, το σημείο αναφοράς του, το σημείο ελπίδας του, το σημείο πίστης του.

Πίστη, ρε. Πίστη. Λατρεία. Πώς να τα εμπνεύσουν αυτά οι Παπαδήμοι και οι Μόντιδες; Ποιός θα τους κλάψει αυτούς όταν πεθάνουν; Η Tριμερής και οι μέτοχοι της Γκόλντμαν Σακς; Για κανέναν Παπαδήμο δεν θα γίνει ποτέ αυτός ο χαμός, κανείς Παπαδήμος δεν μπορεί να γεννήσει τέτοιον οδυρμό. Παραδώσατε τις αστικές σας δημοκρατίες στα χέρια τεχνοκρατών, ενώ εμείς, στη μόνη αληθινή σοσιαλιστική δημοκρατία, είχαμε αφεθεί σε χέρια λαοκρατών, σε χέρια λαοφίλητα, σε χέρια πατρικά. Αλλά πού θα παει. Τελειώνετε. Πριονίζετε με την απληστία σας το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεστε. Ο λαός ξυπνάει, το μεγάλο ενιαίο μέτωπο της Αριστεράς θα κυριαρχήσει στις επόμενες εκλογές. Εκ του πονηρά στρατηγικού δεν το σχηματίζουμε εκ των προτέρων. Εκ του πονηρά στρατηγικού το παίζουμε διασπασμένοι και εχθροί μεταξύ μας. Για να συλλέξουμε ψήφους από παντού. Όταν λοιπόν τα ποσοστά μάς δικαιώσουν, τότε ναι, μετεκλογικά θα ενωθούμε. ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΟΥΒΕΛΗΣ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΟΛΟΙ - ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ. Και τότε θα επαληθευθεί ο Πάγκαλος. Το ΚΚΕ θα αναστείλει τις εκλογές επ αόριστον. Στο διπλανό κελί θα είναι ο Πάγκαλος με τον Κουβέλη. Ο Βορίδης με τον Ψαριανό. Η Ελλάδα θα επαναφέρει τον αληθινό κομμουνισμό στην Ευρώπη. Σαν ιό θα τον εξαπλώσει. Και το 2035 έτσι θα κλαίμε της Αλέκας τον χαμό. Στους δρόμους και τις πλατείες της χώρας. Στο Σύνταγμα και την Ομόνοια, όπως κι αν έχουν ως τότε μετονομαστεί. Και μετά θα έρθει η Άνοιξη της Πάργας. Ο κρυφός γιος του Βάτσλαβ Χάβελ και της Μιμής Ντενίση θα στήσει το ορμητήριο ιδεών του στην Πάργα και θα αρχίσει να υπονομεύει τον κομμουνισμό ζητώντας περισσότερες ελευθερίες και λιγότερη καταπίεση. Κάποια στιγμή ο κομμουνισμός θα ξαναπέσει, η Ιστορία θα ξανατελειώσει, δεν θα υπάρχει άλλη εναλλακτική, η δημοκρατία θα επανέλθει στην αστική της μορφή, με ριμπούτ πλέον των χρεών και των ελλειμμάτων, γεγονός που θα της δώσει καμιά εικοσοτριακονταετία μέχρι να ξανααναγκαστεί να ξαναϋποχωρήσει μπροστά στην αδήριτη ανάγκη αποπληρωμής των ομολόγων της. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, δεκαετίες πάρτι του τσαγιού θα αποτελούν παρελθόν. Οι ΗΠΑ θα απελευθερωθούν από τον φονταμενταλισμό τους και ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ -που θα είναι παχύσαρκος και ανύπαντρος- θα κηρύξει την αποχώρηση των αμερικάνικων στρατευμάτων από τη Σαουδική Αραβία. Ο, σε βαθύ τότε γήρας, Βλάσης Τσάκας, θα εμφανίσει πρόταση από την απελευθερωμένη χώρα για τον Παναθηναϊκό. Το παιδί του Σικαμπάλα θα είναι με το στιλό στο χέρι.

Η γιορτή

2011-12-17T01:00:00.019+02:00

Ήμασταν λέει όλοι μαζί. Γιορτάζαμε. Τι; Ίσως το ότι ήμασταν όλοι μαζί. Πάντως γιορτάζαμε. Πίναμε, τρώγαμε, χορεύαμε, γελούσαμε. Σκιά δεν υπήρχε. Όλα είχαν οριστικά διευθετηθεί. Υπέρ της στιγμής. Κι η στιγμή κρατούσε. Υπήρχε κανείς εκτός της γιορτής; Όχι. Ήμασταν όλοι μαζί. Πάνω σε ένα τραγούδι κάποιος φώναξε. «Να το επαναλάβουμε, ρε παιδιά». Με καλή πρόθεση το είπε. Αλλά δεν του έκοβε πολύ. Αν το επαναλαμβάναμε, θα σήμαινε κι ότι στο μεταξύ το είχαμε διακόψει. Και αν το διακόπταμε, θα επιστρέφαμε άραγε που; Αφού εδώ ήμασταν όλοι μαζί. Και γιορτάζαμε. Και σκιά δεν υπήρχε. Η μουσική δυνάμωσε μπας και πνίξει τη φωνή του. Αλλά πως να μην ακούσεις κάτι που έχει ήδη ακουστεί; Πώς να αναιρέσεις κάτι που έχει ήδη ειπωθεί; Έτσι πέσαμε και τον φάγαμε. Κυριολεκτικά. Δεν υπήρχε άλλη λύση. Αν μη τι άλλο η φωνή του δεν θα ακουγόταν ποτέ ξανά. Θα έμενε βέβαια η ανάμνησή της. Αλλά οι αναμνήσεις κάποτε ξεθωριάζουν. Αν κρατούσαμε αρκετά, αν φαινόμαστε αρκετά γενναίοι, θα αντέχαμε. Και εμείς και η γιορτή. Γιατί άξιζε τον κόπο να συνεχιστεί. Αφού ήμασταν όλοι μαζί. Εκτός -πια- από εκείνον. Συνεχίσαμε να γιορτάζουμε ως κανίβαλοι. Πίναμε, τρώγαμε, χορεύαμε, γελούσαμε. Σκιά δεν υπήρχε. Όλα είχαν οριστικά διευθετηθεί. Υπέρ της στιγμής. Και η στιγμή κρατούσε. Κοιμόμασταν με δόσεις, ξυπνούσαμε με δόσεις, τα χρόνια περνούσαν. Η φωνή του ξεχάστηκε. Μαζί της και η δυνατότητα της διακοπής. Ίσως για αυτό θέριευε και το κέφι. Ήμασταν όλοι πολύ χαρούμενοι. Τη χρειαζόμασταν αυτή τη γιορτή για να ξεφύγουμε για λίγο από τα προβλήματά μας. Βασικά έτσι την είχαμε ξεκινήσει. Αποφασίζοντας πως από τα προβλήματα προτιμότερη η γιορτή. Πως από το να είμαστε χώρια προτιμότερο να ήμασταν όλοι μαζί. Και λέγοντας όλοι, είναι σκόπιμο να πούμε ότι διαρκώς γινόμαστε και περισσότεροι. Γεννοβολούσαμε βλέπεις όλα αυτά τα χρόνια. Η ζωή πάντα συνεχίζεται. Πόσο μάλλον μέσα στη γιορτή. Όσοι πάλι πέθαιναν δεν την εγκατέλειπαν. Γιατί αν δεν έγινα αντιληπτός ήμασταν όλοι μαζί. Ζωντανοί και νεκροί. Ακόμα αγέννητοι, αλλά και άνθρωποι που δεν υπήρχε ποτέ περίπτωση να γεννηθούν. Και γιορτάζαμε. Στο παρόν, το παρελθόν και το μέλλον. Που ήταν όλα μαζί. Με ένα τρόπο που ίσως δεν έβγαζε πάντα νόημα, αλλά το νόημα το βασικό ήταν η ίδια η γιορτή. Που συνεχιζόταν και συνεχιζόταν και δεν έλεγε να τελειώσει. Γιατί αν έλεγε να τελειώσει θα πέφταμε να τη φάμε. Δεν θα υπήρχε άλλη λύση. Κι έτσι γιορτάζαμε. Κι ήταν όλα όμορφα. Και σκιά δεν υπήρχε. Και καθώς τρώγαμε, πίναμε, χορεύαμε, γελούσαμε και κάναμε έρωτα όλοι μαζί, δεν καταλαβαίναμε τι ήταν αυτό που κάποτε μας χώριζε. Δεν καταλαβαίναμε πώς ήταν δυνατόν να μην ήμασταν πάντοτε έτσι. Απ' την αρχή. Μυστήριο μεγάλο μας φαινόταν. Αλλά και πόσο να μας απασχολήσει; Μη νομίζεις. Φευγαλέα σκέψη κατάπληξης ήταν. Αφού το μυαλό μας ήταν στη γιορτή. Μια γιορτή στην οποία είσαι κι εσύ καλεσμένος. Τι; Θες, δεν θες; Μα δεν γίνεται να μη θες. Γιατί να μη θες; Θα γιορτάζουν όλοι κι εσύ θα είσαι αλλού; Βλακώδες. Έλα. Έλα λοιπόν. Μπες στη γιορτή μας. Έχουμε χώρο. Έχουμε χρόνο. Τα έχουμε ενώσει. Έχουμε ενωθεί. Αρνηθήκαμε τη σκλαβιά του εγώ. Υπάρχουμε μόνο μέσα στην κοινή μας τη γιορτή. Ως τμήματά της ισομερή, ως μέτοχοί της ισοβαρείς. Κι αν θες να ξέρεις, αυτό (το εγώ) ήταν κι η πηγή όλων μας των σκιών. Τότε που τις είχαμε δηλαδή, τότε που δεν γιορτάζαμε. Τότε που επιμέναμε να μην είμαστε όλοι μαζί. Μα πώς μπορούσαμε; Μα τι αυτοκαταστροφή. Μα από τι λούκι είχαμε περάσει ως είδος. Πόσο προτιμότερα είναι τώρα. Τι εμπειρία θεϊκή, ναι θεϊκή, είναι αυτή η γιορτή. Δεν θα τελειώσει ποτέ. Είναι το ποτέ που έχει τελειώσει. Θα δεις. Καλωσόρισες.

Γίνεται να είσαι ρομαντικός με τη στατιστική;

2011-12-16T18:06:00.002+02:00

«Γίνεται να μην είσαι ρομαντικός με το μπέιζμπολ;», θα αναρωτηθεί ο Μπραντ Πιτ, υποδυόμενος -σε μια πολύ μεστή και ώριμη ερμηνεία- τον Μπίλι Μπιν, τον τζένεραλ μάνατζερ της ομάδας μπέιζμπολ του Όκλαντ (το "Μοneyball" είναι βασισμένο στην αληθινή σαιζόν της ομάδας το 2002). Η ερώτηση μπορεί ανετότατα να μεταφερθεί σε κάθε ομαδικό σπορ. Γίνεται να μην είσαι ρομαντικός με το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ κ.ο.κ; Ενώ λοιπόν κάθε αθλητική ταινία είναι τίγκα σε αυτού του είδους το ρομαντισμό, το "Moneyball" βρίσκεται στην εντελώς δύσκολη θέση να έχει σαν θέμα της μια τρόπον τινά αντιρομαντική αθλητική επανάσταση. Αν οι φίλαθλοι παρακολουθούν αθλητισμό με την προσδοκία να δουν αθλητικά κατορθώματα και αν οι αθλητικές ταινίες μεγεθύνουν αυτή τη συνθήκη προσφέροντας μας τα εντυπωσιακότερα αληθινά ή φανταστικά κατορθώματα, είναι και επειδή το αθλητικό κατόρθωμα είναι το βασίλειο του μη απτού, του μη ελέγξιμου, του πέραν των μετρήσεων και των προβλέψεων. Το "Μοneyball" έρχεται αντίθετα να μιλήσει για το απτό και το ελέγξιμο, για το μετρήσιμο και το προβλέψιμο, έρχεται να μιλήσει για αριθμούς και στατιστικές που αν διαβαστούν σωστά μπορούν να σε οδηγήσουν στην επιτυχία.

Γίνεται όμως να είσαι ρομαντικός με τη στατιστική; Όχι. Και γίνεται ο σεναριογράφος να μην ψάξει να βρει κάπου αλλού το ρομαντισμό; Επίσης όχι. Έτσι ο ρομαντισμός μετατίθεται στην τόλμη για την υιοθέτηση της καινοτόμου ιδέας, στην τόλμη να σκεφτείς και να δράσεις αντισυμβατικά, στην επιμονή να τη στηρίξεις παρότι αρχικά έχει καταστροφικά αποτελέσματα. Η ομάδα του είχε πολύ φτωχό μπάτζετ, οπότε ο Μπιν αποφασίζει να πετάξει στα σκουπίδια τη «συμβατική σοφία» των σκάουτερ και των κριτηρίων με τα οποία ως τότε όλες οι ομάδες αγόραζαν και να υιοθετήσει ως αποφασιστικό κριτήριο μια νέα μέθοδο στατιστικών μετρήσεων. Έτσι, στην τελικά ρομαντική καρδιά του "Μοneyball" δεν είναι οι στατιστικές, αλλά μια ιδέα, μια ιδέα για μια στηριγμένη σε στατιστικές μέθοδο που αν πετύχει, θα αλλάξει συνολικά τον τρόπο που όλοι ως τότε αντιλαμβάνονταν ότι παιζόταν το μπέιζμπολ.

Η ταινία έχει ένα βασικότατο προτέρημα για μεγάλη χολιγουντιανή παραγωγή και ταινία είδους: δεν σου δίνει την αίσθηση του χιλιοειδωμένου πράγματος. Αν αυτό είναι βασικά σεναριακή αρετή (Στίβεν Ζαϊλιαν το πρώτο χέρι, Άαρον Σόρκιν το τελικό), η στόφα που διατηρεί η ταινία σε όλη της την -εξαιρετικά μονταρισμένη- διάρκεια πρέπει να πιστωθεί στον σκηνοθέτη Μπένετ Μίλερ. Στη θέση του κάποιος πιο ταλαντούχος ή πιο επιδειξιομανής θα έκανε ίσως περισσότερα κόλπα με τα στατιστικά και τις στήλες με τα ποσοστά, αλλά ο Μίλερ παίρνει εξαιρετικό βαθμό στο βασικότερο, στον τρόπο δηλαδή που υπηρετεί την ιστορία του, κινηματογραφώντας το υλικό του διακριτικά, αλλά καίρια και ενίοτε γοητευτικά. Μελανό σημείο που όντως η ταινία θυμίζει συνταγές, είναι οι -ευτυχώς ελάχιστες- οικογενειακές σκηνές του Μπίλι Μπιν με την κόρη του και τη χωρισμένη γυναίκα του. Νά το άγχος για τα τάργκετ γκρουπ, νά το «βάλε οπωσδήποτε και λίγη οικογενειακή ζωή του ήρωα στο μίγμα» κι ας μην έχει καμία σχέση με την υπόλοιπη ιστορία.

Το "Moneyball" κερδίζει πολλούς πόντους και τελικά και τη νίκη, επειδή η κατάληξή του -μπορείς αυτή τη στιγμή να σταματήσεις να διαβάσεις, αφού επίκειται κάτι σαν spoiler- δεν είναι αυτή που όλοι αναμένουν μετά απολύτου βεβαιότητας από μια αθλητική ταινία. Έτσι, δεν αρκείται σε όλο το ταρακούνημα που έκανε στη συνθήκη της αθλητικής ταινίας, αλλά πάει κόντρα και στο καθοριστικότερο συστατικό της συνταγής, την τελική επικράτηση στο γήπεδο. Και ο Σόρκιν επιλέγει για την τελική σκηνή της ταινίας να παρουσιάσει τον Μπίλι Μπιν όπως παρουσίασε στην τελική σκηνή του "Social Network" τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ: έναν άνθρωπο που μες στην καρδιά του θριάμβου του φέρεται σαν λούζερ.

(Kείμενο γραμμένο για το ελculture)

2011-12-14T18:02:00.003+02:00

Τα επόμενα χρόνια θα φέρουν ή πολλή δημοκρατία ή πολλή βία. Και στην μία και στην άλλη περίπτωση το υπάρχον μεσοβέζικο έκτρωμα δεν έχει πολλά περιθώρια ζωής. Είτε θα γκρεμιστεί όπως γκρέμισε και θα ταπεινωθεί όπως ταπείνωσε, είτε θα πάψει να φοράει προσωπεία και προσχήματα, μετατρεπόμενο σε ολότελα ολοκληρωτικό.

Bρες τρόπους να καθυστερήσουμε τη νύχτα

2011-12-13T00:42:00.019+02:00

Το φωτογραφίζω, το ανεβάζω, ετοιμάζομαι να γράψω, αλλά αυτό τo πράγμα στο πρόσωπό του με αποσυντονίζει. Φωτογραφίζω πάντα βιαστικά και σχεδόν ένοχα τους τοίχους, δεν του είχα δώσει βάση λοιπόν, αφού την προσοχή μου την είχε κερδίσει η εντυπωσιακή συνολική εικόνα και κυρίως η φράση. Τι θέλει άραγε να πει ο ποιητής; Παίζει μήπως κάτι με μπλεγμένη σεξουαλικότητα, εξού και το μαστάρι στο στέρνο, εξού και τα γυμνά γεννητικά όργανα; Όσο παραμένω μπερδεμένος, μου έρχεται η φαεινή ιδέα να γκουγκλάρω τις λέξεις. Βρίσκω αυτό. Το μυστήριο λύνεται. Ο ποιητής θέλει να πει ότι ο συγκεκριμένος αποδέκτης του ποιήματος είναι ηλίθιος. Αλλά κι αυτός πόσο πιο έξυπνος είναι που επέλεξε να κάνει street art; Aς πήγαινε να το ανεβάσει σε γκαλερί να μην του το πειράζανε. Δρόμο ήθελε, δρόμο έλαβε. Στάθηκε όμως τυχερός. Γιατί παίρνω τη φωτογραφία από το λινκ και διασώζω την τέχνη του. Τώρα ναι, μπορώ να κάνω διάλογο μαζί της, χωρίς το εμπόδιο της φάτσας μυρμηγκοφάγου απ' το Avatar. Έλα, πάμε να μιλήσουμε για απελπισία, μπέιμπ, όπως σου πρέπει.

Το γκουγκλ όμως έχει πολλά ποδάρια. Πάνω που είμαι επιτέλους έτοιμος, με αποκατεστημένο το αυθεντικό έργο, να μιλήσω για το αυθεντικότερο αίτημα των ημερών, μου αποκαλύπτεται η προέλευση της φράσης, που είναι, λέει, στίχος του Χριστιανόπουλου:

"...γι’ αυτό θέλω να σε ρουφήξω, να σε καταπιώ,

να διαλυθώ στην αμφιλύκη του κορμιού σου,

όμως εσύ μην στέκεσαι σαν άγαλμα,

μη μου μιλάς στον πληθυντικό,

τρύπησε το μεδούλι μου όσο μπορείς,

στράγγιξε μεσ΄ στο αίμα μου τη μοναξιά σου,

βρες τρόπο να καθυστερήσουμε τη νύχτα..."

Γαμώτο, για ερωτοκαταστάσεις λέει. Έστω και με τρόπο υπαρξιακό. Η υπερπληροφόρηση βλάπτει εξίσου με την ηλιθιότητα. Την επόμενη φορά που θα με κερδίσει τοίχος, κομμένα τα γκουγκλ, κομμένη κι η αμφιβολία για το τι θέλει να πει ο ποιητής. Ίσως ο μόνος σωστός τρόπος να διαβάζεις τα ποιήματα, είναι λέγοντας όσα εξαρχής θες εσύ να πεις, με βάση όσα εξαρχής σε κάνουν να νιώθεις.

Στράικ θρι. Βρες τρόπους να καθυστερήσουμε τη νύχτα. Τι πιο καίριο; Τι πιο αντιπροσωπευτικό των ημερών, των εβδομάδων, των μηνών; Πώς να μιλήσεις σκέτα αισιόδοξα και να μην ακουστείς παράταιρος; Πώς να μιλήσεις από τη σκοπιά της ατόφιας ελπίδας και να μην προξενήσεις οργή; Πώς να εμπνεύσεις με λόγια γεμάτα προσδοκία; Δεν είναι αυτός ο καιρός τους. Ίσως αργήσει ακόμα, ίσως αντίθετα έρθει πολύ σύντομα, αλλά για να έρθει θα πρέπει μάλλον πρώτα να ακουστεί το βίαιο κρακ, θα πρέπει μάλλον πρώτα να προηγηθεί ο πάταγος της τελικής πρόσκρουσης. Όσο βρισκόμαστε ακόμα στη διαδικασία καθόδου κι όσο τους τελευταίους μήνες πείστηκαν κι όλοι εκείνοι που αμφέβαλλαν πως οδηγούμαστε ολοταχώς προς τα κάτω και πουθενά αλλού, δεν υπάρχει στον ορίζοντα κανένα ξημέρωμα.

Να γιατί αυτές οι έξι λέξεις δεν είναι προτροπή συνθηκολόγησης, αλλά ανασύνταξης. Γιατί όταν η νέα μέρα δεν φαίνεται, εκείνο που σου απομένει είναι ή να κλείσεις τα μάτια και να παραδοθείς ή να βρεις τρόπους για να καθυστερήσεις τη νύχτα. Τώρα, σήμερα, τον Δεκέμβριο του 2011, αν μια φράση πρέπει να καίει το μυαλό μας, αν ένα αίτημα επείγει όσο τίποτε, είναι αυτό, το απεγνωσμένα αμυνόμενο: Βρες τρόπους να καθυστερήσουμε τη νύχτα.

Βοήθησε εκείνους για τους οποίους η νύχτα έχει ήδη έρθει, ξαναδές τις προτεραιότητές σου, ξαναδές τη θέση σου στο κοινωνικό σύνολο, σκέψου, νιώσε, μην κλείνεσαι, ανοίξου, δώσε, μοιράσου, μην τους αφήνεις να κάνουν παιχνίδι πάνω στο ψυχικό σου πτώμα, αντιστάσου, βρες τρόπους να καθυστερήσουμε τη νύχτα.

Unfollow

2011-12-11T19:41:00.011+02:00

Aκολουθεί το Δελτίο Τύπου, που τα λέει με τα δικά του λόγια. Με τα δικά μου έχω απλώς να προσθέσω ότι πρόκειται για ένα έντυπο που όπως είχε λόγο γέννησης, έτσι έχει και λόγο ύπαρξης. Την Τετάρτη λοιπόν στα περίπτερα το τεύχος Δεκεμβρίου. Αυτό είναι και το μόνο σίγουρο. Όλα τα υπόλοιπα θα εξαρτηθούν από το αν ο λόγος ύπαρξης επιβεβαιωθεί και από τους ανθρώπους που θα το αγοράσουν, θα το διαβάσουν και θα θελήσουν έτσι να το ξανααγοράσουν.

Ξέρω, δεν ακούγεται πολύ ενθουσιώδης η εισαγωγή μου. Δεν είμαι όμως κι ο πιο ενθουσιώδης τύπος στον κόσμο -όπως μπορούν να σου υπογράψουν όλοι ανεξαιρέτως οι άνθρωποι που είχαν κάποτε τη χαρά να με γνωρίσουν από κοντά- οπότε μην κάνεις το λάθος να κρίνεις από την εισαγωγή.

Κρίνε από το περιοδικό, και ποιός ξέρει, ίσως ενθουσιαστείς από μόνος σου.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
UNFOLLOW
Το τεύχος #1 κυκλοφορεί στις 14 Δεκεμβρίου 2011
Ζητήστε το στα περίπτερα σε όλη την Ελλάδα!

Το UNFOLLOW είναι μηνιαίο, έντυπο, ανεξάρτητο δημοσιογραφικό και πολιτικό περιοδικό. Γεννιέται από το περιβάλλον της κρίσης και προσπαθεί να αντιτάξει στην Κατάσταση Εξαίρεσης, που κυριαρχεί τόσο στην ελληνική όσο και στην ευρωπαϊκή πολιτική, την ανάγκη για παρατήρηση, καταγραφή, ανάλυση και καλύτερη περιγραφή του κοινωνικού πεδίου.
Το UNFOLLOW είναι περιοδικό με πολιτική δημοσιογραφία και ρεπορτάζ, σχολιασμό και ανάλυση, λογοτεχνία και πολιτιστική κριτική. Φτιάχνουμε ένα περιοδικό για αναγνώστες με πολιτική συνείδηση. Και δεν δεχόμαστε αυτό που διατείνονται τα υπάρχοντα ΜΜΕ, ότι «ο κόσμος δεν διαβάζει». Εμείς πιστεύουμε ότι διαβάζει και θα προσπαθήσουμε να προσφέρουμε κάτι που αξίζει να διαβαστεί.
Αποφασίσαμε ότι είναι απαραίτητο να υπάρξει ένα τέτοιο περιοδικό πρωτίστως για πολιτικούς λόγους. Ωστόσο, επιθυμούμε να σταθεί στο «κέντρο» της ενημέρωσης και όχι στο περιθώριο – δεν φτιάχνουμε, δηλαδή, ένα «εναλλακτικό» έντυπο αλλά ένα επαγγελματικό, δημοσιογραφικό περιοδικό, με ευρεία απεύθυνση, ωστόσο με άλλο ήθος και άλλη αντίληψη από τα κυρίαρχα ΜΜΕ. Απεχθανόμαστε την εντυπωσιοθηρία. Δεν δημιουργούμε θέμα εκεί όπου δεν υπάρχει. Πιστεύουμε ότι αρκούν όσα υπάρχουν και δεν αναδεικνύονται επειδή απειλούν. Αν έχουμε μία αρχή, πάνω από όλα, είναι η εξής: καταγράφουμε ό,τι χρειάζεται να καταγραφεί, αποκαλύπτουμε ό,τι χρειάζεται να αποκαλυφθεί, αναλύουμε ό,τι χρειάζεται να αναλυθεί, και δεν ταυτιζόμαστε εκ προοιμίου με καμία παράταξη, καμία οπτική και καμία θέση. Το ότι ασκούμε κριτική σε ένα φαινόμενο ή σε μία κίνηση δεν μας τοποθετεί αυτομάτως στο πλευρό των όποιων αντιπάλων τους. Και μολονότι είμαστε ξεκάθαρα υπέρ της χειραφέτησης όλων, κυρίως μέσω της σκέψης, της γνώσης, της αμφισβήτησης και της πολιτικής συμμετοχής, δεν αποδεχόμαστε ότι έχουμε «φυσικούς» ή αυτονόητους συμμάχους. Σύμμαχός μας είναι η αλήθεια και όποιος συντάσσεται μαζί της.
Το πιο κρίσιμο για την ανεξαρτησία κάθε ΜΜΕ και πολύ περισσότερο ενός περιοδικού σαν το UNFOLLOW, που θέλει να αποφασίζουν γι’ αυτό μόνο οι δημοσιογράφοι, οι συνεργάτες του, και το αναγνωστικό κοινό που το εμπιστεύεται, είναι η χρηματοδότησή του. Ως εκ τούτου, επιλέγουμε να μην έχουμε «εξωτερικό» χρηματοδότη ή επενδυτή – είτε φανερό είτε σκιώδη. Δεν επιθυμούμε και δεν επιδιώκουμε καμία σύνδεση με οποιαδήποτε άλλα συμφέροντα. Κάτι τέτοιο θα διευκόλυνε οπωσδήποτε τη βιωσιμότητα του περιοδικού, στην καλύτερη περίπτωση όμως θα έριχνε σκιές στο κύρος του και στη χειρότερη θα τραυμάτιζε ανεπανόρθωτα την ανεξαρτησία του – όπως συμβαίνει με τα ΜΜΕ που κυριαρχούν στο τοπίο της ενημέρωσης τώρα. Έτσι, αποφασίσαμε το εξής: Εμείς, οι δημοσιογράφοι του UNFOLLOW, θα καταβάλουμε τα έξοδα για την εκτύπωση και τη διανομή και θα βασιστούμε στις πωλήσεις. Αν εσείς, οι αναγνώστες, βρείτε το περιοδικό ενδιαφέρον και το αγοράσετε, τότε θα αμειφθούμε για την εργασία μας. Είναι απολύτως στο δικό σας χέρι να στηρίξετε το UNFOLLOW, αγοράζοντάς το και διαβάζοντάς το κάθε μήνα!
Το UNFOLLOW εκδίδεται και διευθύνεται από τους συντάκτες του.
Συντακτική ομάδα: Ηρακλής Αδύρης, Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου, Κώστας Βαξεβάνης, Λεωνίδας Βατικιώτης, Μαρία Βελβιτσάνου, Έφη Γιαννοπούλου, Κώστας Εφήμερος, Αχιλλέας Ζαβαλλής, Αυγουστίνος Ζενάκος, M. Hulot, Κατερίνα Κιτίδη, Πάρης Μήτσου, Στεφανία Μιζάρα, Νικόλας Μπαρδάκης, Old Boy, Πιτσιρίκος, Σπύρος V.J., Θεόφιλος Τραμπούλης, Γιώργος Τσιάρας, Μιλτιάδης Φίνος, Παναγιώτης Φραντζής, Λευτέρης Χαραλαμπόπουλος, Πάνος Χαρίτος, Άρης Χατζηστεφάνου, Νέλλη Ψαρρού
Σχεδιασμός: Χρήστος Λιάλιος
Συντονιστές: Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου, Έφη Γιαννοπούλου, Αυγουστίνος Ζενάκος, Πιτσιρίκος, Θεόφιλος Τραμπούλης, Λευτέρης Χαραλαμπόπουλος
Επιμέλεια φωτογραφιών: Αχιλλέας Ζαβαλλής
Ατελιέ: Μαρία Βελβιτσάνου
Διόρθωση: Λιάνα Καρπούζη
Εκτύπωση: Ηλιότυπο Α.Ε.Β.Ε.Ε.
Διανομή: Ευρώπη Α.Ε.
Σχήμα: 14x21εκ. Σελίδες: 128 Τιμή τεύχους: 5 ευρώ

Το σκάνδαλο Γκαμπριέλ Ελκάιμ

2011-12-08T19:05:00.004+02:00

Μια ιστορία για ένα παιδί που σε ηλικία 18 μηνών διαγιγνώσκεται με καρκίνο στον εγκέφαλο, αλλιώς γράφει μέσα σου όταν τη βλέπεις ως ένα ακόμα έργο ατόφιας μυθοπλασίας και αλλιώς όταν ξέρεις ότι είναι βασισμένη στην αληθινή ιστορία του άντρα και της γυναίκας που πρωταγωνιστούν. Πράγματι, στο «Πολεμώντας για τη Νίκη» η Βαλερί Ντονζελί και ο Ζερεμί Ελκάιμ όχι μόνο πρωταγωνιστούν, αλλά έχουν γράψει και το σενάριο, ενώ η Ντονζελί είναι και η σκηνοθέτης. Έχοντας αυτή τη πληροφορία, αλλάζει όλη η συνθήκη παρακολούθησης του έργου. Πλέον μια βασικότατη ερώτηση που ίσως έχεις την τάση να κάνεις για κάθε ταινία που παρακολουθείς (πού το πάει, ποιός ο λόγος ύπαρξής της, γυρίστηκε με σκοπό να μας δείξει και να μας πει τι;) έχει εκ των προτέρων απαντηθεί. Ο λόγος που έχει γυριστεί είναι εγκαθιδρυμένος και δικαιωμένος εξαρχής. Ακόμη κι αν το κινηματογραφικό αποτέλεσμα δεν αποδειχθεί αντάξιο μιας τόσο ακραίας ανθρώπινης εμπειρίας, όπως είναι η αντιμετώπιση μιας τόσο άγριας αρρώστιας ενός μικρού παιδιού, υπάρχει τέτοιος σεβασμός και δέος για αυτή καθαυτή την εμπειρία, που ξεκινάς να βλέπεις την ταινία προκατειλημμένος θετικά. Όλα αυτά βέβαια τελούν υπό την αίρεση ότι η προσέγγιση του θέματος δεν θα υπερβεί κάποια όρια (εκβιάζοντας π.χ. τη συγκίνησή μας και προσφέροντάς μας μια πορνογραφία του πόνου), που θα κάνουν το όλο πράγμα να γυρίσει μπούμερανγκ .

Ωστόσο κάθε άλλο παρά τέτοιου είδους περίπτωση συντρέχει εδώ. Αντίθετα η ιδιαιτερότητα της ταινίας έγκειται ακριβώς -δεν ξέρω πώς να το γράψει κανείς αυτό χωρίς να παρεξηγηθεί- στη θετική διάθεση που συνολικά τη διαπνέει. Όχι, δεν έχουμε να κάνουμε με γονείς που την ώρα που σταυρώνονται σφυρίζουν και σιγοτραγουδούν «Always look on the bright side of life». Το μεγάλο επίτευγμα της Ντονζελί όμως είναι ότι πετυχαίνει να σκηνοθετήσει μια τόσο δυσάρεστη ιστορία με τρόπο εντελώς ξένο προς τη μιζέρια. Υπάρχουν και οι σκηνές του έντονου ψυχικού πόνου, όμως και ποσοτικά είναι λίγες και δεν χαρακτηρίζουν την ταινία. Εκ των υστέρων μάλιστα, όσο κι αν εκείνη την ώρα που τις βλέπεις αμφιβάλλεις για τη σκοπιμότητα ύπαρξής τους, καταλήγεις ότι καλό είναι που υπάρχουν, γιατί θα ήταν ύποπτο να απουσιάζουν εντελώς σε μια ταινία με αυτή τη θεματική. Πώς τα καταφέρνει λοιπόν και σου παρουσιάζει μια τέτοια ιστορία αποφεύγοντας το σκόπελο να σε πάρει από τα μούτρα και να σε ρίξει μιάμιση ώρα στη μαύρη μαυρίλα, προτού σε οδηγήσει στο λυτρωτικό φινάλε; Καθοριστικότατο ρόλο παίζει η επιλογή των τραγουδιών και της μουσικής. Δεν είναι υπερβολή να πεις πως είναι το μουσικό γούστο και ο τρόπος χρήσης των τραγουδιών που ανεβάζει επίπεδο την ταινία. Η αισθητική των τραγουδιών και της μουσικής δίνει τον τόνο στη συνολική αισθητική της ταινίας, που προσδιορίζει με τη σειρά της την ηθική στάση της ταινίας, τη στάση ζωής των βασικών συντελεστών της απέναντι σε αυτό που τους συνέβη. Ένας φίλος έγραψε πρόσφατα: «Θα έπρεπε να είμαστε μόνο ένα τραγούδι. Να μπορούμε να περιγράψουμε τους εαυτούς, σαν μια σειρά από νότες». Η Ντονζελί με τον Ελκάιμ -δύο όμορφοι, αέρινοι και φωτεινοί άνθρωποι- είναι τα τραγούδια με τα οποία ντύνουν την ταινία. Αν θέλει πάντως κανείς να γκρινιάξει και λίγο, υπάρχουν επιμέρους αισθητικές επιλογές που μοιάζουν πολύ λιγότερο εύστοχες (οι περιστασιακοί αφηγητές με φωνή off θα ήταν μάλλον καλό να λείπουν, ενώ ένα γλυκερό αυτοσχέδιο τραγούδι λατρείας που τραγουδούν ο ένας στον άλλο μόλις πληροφορούνται την ασθένεια του γιου τους θα ήταν σίγουρα καλό να λείπει).

«Γιατί συνέβη σε εμάς;», θα ρωτήσει σε μια σκηνή ο πατέρας τη μάνα. «Γιατί εμείς μπορούμε να το αντιμετωπίζουμε», θα του απαντήσει αυτή. Και όχι μόνο να το αντιμετωπίσουν, αλλά μερικά χρόνια μετά να το κάνουν και ταινία. Και μάλιστα αξιοπρόσεκτη. Τόσο αξιοπρόσεκτη που την είδαν 1.000.000 θεατές στη χώρα τους. Τόσο αξιοπρόσεκτη που είναι η προτεινόμενη από τη Γαλλία ταινία για τα φετινά όσκαρ. Το «Πολεμώντας για τη Νίκη» δεν ήρθε με την πρόθεση να αλλάξει την ιστορία του κινηματογράφου, δεν ήρθε με την πρόθεση να μας προσφέρει μεγάλη τέχνη. Είναι όμως μια ταινία γυρισμένη με ιδιαίτερη χάρη και τοποθετημένη με περισσή χάρη απέναντι σε ένα τόσο άχαρο θέμα. Και ακόμα κι αν δεν έχουμε να κάνουμε με μεγάλη τέχνη, έχουμε να κάνουμε με μια χειρονομία μεγάλης κατάφασης στη ζωή, με ένα γενναίο και γενναιόδωρο κοίταγμα της.

Με το που πέφτουν οι τίτλοι του τέλους, μολονότι δεν μιλάω γαλλικά, καταλαβαίνω ότι η Ντονζελί ευχαριστεί κάποια δημόσια νοσοκομεία ή το δημόσιο σύστημα υγείας. Και σκέφτομαι ότι αυτή η Ευρώπη που με δημόσια νοσοκομεία κατορθώνει να κατανικά ένα επιθετικό καρκίνο σε παιδί, είναι μια Ευρώπη άξια του ονόματός της. Ότι στην Ευρώπη που έχει ήδη αρχίσει να την αντικαθιστά, τους καρκίνους θα τους κατανικούν μόνο εκείνοι οι λίγοι που θα το αντέχει η τσέπη τους. Ότι η ιστορία του μικρού Γκαμπριέλ Ελκάιμ (του γιου της Ντονζελί και του Ελκάιμ, που παίζει και ο ίδιος ένα μικρό ρόλο στην ταινία, όταν ο γιατρός ανακοινώνει στους γονείς ότι ο οκτάχρονος γιος τους δεν έχει πλέον πρόβλημα), μπορεί να αποτελεί λόγω της μακροχρόνιας επιτυχούς θεραπείας του, μια μικρή δημοσιονομική πληγή για τη γαλλική οικονομία, ένα μικρό δημοσιονομικό σκάνδαλο, που συσσωρευόμενο μαζί με όλα τα άλλα απειλεί το ΑΑΑ της οικονομικής αξιολόγησης της χώρας. Συνταγματοποιώντας τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, συνταγματοποιώντας ως ανώτατη αρχή τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη καταπολέμηση των ελλειμμάτων, οι μελλοντικοί Γκαμπριέλ Ελκάιμ, δύσκολα θα έχουν αντίστοιχη μεταχείριση, αφού οι προτεραιότητες των κρατών πλέον αλλάζουν, οι αρχές των κοινωνιών πλέον αλλάζουν και κανένα μεμονωμένο παιδί δεν μπορεί να βάζει τη δική του υγεία πάνω από τη δημοσιονομική.

(Κείμενο γραμμένο για το ελculture)

Όχι, αγάπη μου

2011-12-06T20:14:00.010+02:00

Αν έχει αξία αυτό το βίντεο (που το αλίευσα από τη Jacquou Utopie), αυτή δε συνίσταται τόσο στο προβοκάρισμα που επιχειρεί ο καλεσμένος, όσο στον τρόπο αντίδρασης στο προβοκάρισμά του: η ολοκληρωτική αμηχανία, το πλήρες ξεκούρδισμα, το στιγμιαίο σπάσιμο του μάτριξ. Ο λάιφ στάιλ κόσμος μπορεί να υφίσταται μόνο εφόσον είναι ενεργοποιημένος στο φουλ ο μηχανισμός της απώθησης. Δεν υπάρχει κόσμος και πραγματικότητα έξω από τη δική του. Αν τυχόν υπάρξει, θα υπάρξει μόνο με τους όρους του, με τους όρους που θα δείξουν φιλανθρωπικά γκαλά γεμάτα σελέμπριτις. Έτσι, τη στιγμή που με την αναφορά μιας απεργίας ο ιός του έξω κόσμου εισβάλλει απροσδόκητα στην ατμόσφαιρα, λιώνουν βίαια τα συστατικά που τη συγκροτούσαν. Το ειρωνικό στην όλη υπόθεση είναι πως αυτού του είδους οι τηλεορασάνθρωποι ένα χάρισμα υποτίθεται πως έχουν, ότι είναι διαρκώς ετοιμόλογοι και ικανοί να γεμίσουν κάθε δευτερόλεπτο τηλεοπτικού αέρα με την προσωπικότητά τους. Αρκεί να λένε μπούρδες, αρκεί να πρόκειται για θέματα που άπτονται της καλής χαράς. Η παγωμάρα που προκύπτει στο στούντιο είναι βαθιά πολιτική, γιατί πρόκειται για έναν κόσμο που δεν θέλει να ακούει και δεν θέλει να ξέρει για δυσάρεστα πράγματα (εκτός και πάλι αν τα προσεγγίζει με τους δικούς του όρους, με τους μελό όρους της Βίκυς Χατζηβασιλείου που αποτελεί την αντίστροφη όψη του ίδιου νομίσματος). Πρόκειται για έναν κόσμο τόσο εντελώς απολιτίκ, που θα μπορούσε να συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς την παραμικρή ρωγμή, ακόμη και αν στην πόλη έπεφτε λιμός, ακόμη και αν δίπλα στο στούντιο είχε εγκατασταθεί στρατόπεδο συγκέντρωσης με θαλάμους αερίων. Απώθηση. «Όχι, αγάπη μου. Έλα δω, έλα δω, έλα δω. Άκουσε με. Από τους τηλεοπτικούς ρόλους που έχεις ερμηνεύσει στην καριέρα σου ποιόν αγαπάς περισσότερο;». Εδώ έλα. Κι αν δεν έρχεσαι εσύ, θα έρθει η ψυχολόγος. «Μετά την απιστία, τι;».

---

Και καλά η Ναταλία. Μπας κι έχω αναφερθεί εγώ τόσες μέρες στο θέμα της απεργίας της Χαλυβουργικής που λέγεται Χαλυβουργία; Πόσο διαφορετικός είναι ο δικός μου ο κόσμος, πώς λειτουργούν οι δικοί μου μηχανισμοί άμυνας, τι εγώ απωθώ; Μήπως τελικά ο κόσμος μου είναι μόνο αισθητικά και όχι πολιτικά διαφορετικός από αυτόν της Ναταλίας; Μήπως ξερνάω μεν πάγια με τον κόσμο της, αλλά συνολικά και από πλευράς αντικειμενικών συνθηκών βρίσκομαι πιο κοντά σε αυτόν, από ό,τι σε έναν κόσμο όπου στη μηχανή χύτευσης η θερμοκρασία περιβάλλοντος ξεπερνά τους 110 βαθμούς Κελσίου το καλοκαίρι και 30-40 το χειμώνα; Μήπως δυο τρεις γενιές ανθρώπων που αντί για εργοστάσια και χωράφια δούλευαν σε υπηρεσίες και γραφεία έχτισαν το δικό τους μάτριξ, απωθώντας την ύπαρξη ενός κόσμου ταξικών διαφορών;

---

Επιστρέφοντας σε ένα κόσμο στον οποίο βολεύομαι καλύτερα και δεν μου προξενεί αμηχανία, ας κλείσω με ένα βίντεο που επίσης εισάγει απότομα τον πραγματικό κόσμο μέσα στον μη πραγματικό. Ξέρεις ότι η εποχή είναι περίεργη και πως το σύστημα το έχει εντελώς μα εντελώς παρακάνει στο θέμα του τρόπου κατανομής του πλούτου και γενικότερα των κανόνων του καπιταλιστικού παιχνιδιού, όταν στο τέλος μιας εντελώς μα εντελώς μέινστριμ χολιγουντιανής κωμωδίας οι τίτλοι προσφέρουν αυτά τα εξόχως αποκαλυπτικά γραφήματα.

Και αν τις ξεχνούσαμε;

2011-12-05T19:34:00.008+02:00

«Και αν ξεχνούσαμε τις εκλογές; Μια κυβέρνηση στηριγμένη σε τρία κόμματα δεν είναι κυβέρνηση που έχει μόνο μειονεκτήματα - το αντίθετο. Μπορεί να λάβει γρήγορες αποφάσεις και να επιβάλει την εκτέλεσή τους.
Και η λαϊκή έκφραση; Την πάτησε το τρένο; Κατ' αρχήν, τη λαϊκή έκφραση την πάτησε το Μνημόνιο. Και αν η κυβέρνηση Παπαδήμου μπορέσει να ανοίξει κάποιες δουλειές, όλοι θα τις κυνηγήσουμε ανέκφραστοι».

Υπάρχουν δύο επιλογές. Ή προτιμάς να αγνοήσεις εντελώς τέτοιου είδους άρθρα, θεωρώντας τα πλέον αναμενόμενα, ή αντίθετα προτιμάς να τα αναδείξεις, θεωρώντας τα ενδεικτικά της συνολικής μετατόπισης του επίσημου λόγου. Θα άξιζε ίσως να γίνει μια μελέτη, με καταγραφή άρθρων σαν αυτό, που να δείχνει πώς μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια ο επίσημος λόγος μετατοπίστηκε σταδιακά, από την αμφισβήτηση πτυχών της δημοκρατίας στην αμφισβήτηση της δημοκρατίας στο σύνολό της. Λέξεις σαν αυτές του άρθρου θα μπορούσα να είχα γράψει εγώ πέρσι με περιεχόμενο ειρωνικό. Και πράγματι τις έγραψα, και τώρα που το σκέφτομαι ήταν ακόμη ηπιότερες. Γράφοντάς τες πέρσι, δημιουργήθηκε σύγχυση αν ειρωνευόμουν ή κυριολεκτούσα. Αν όμως τις είχα γράψει πρόπερσι, η σύγχυση θα ήταν μικρότερη, ενδεχομένως και μηδενική. Και νά που φέτος αυτά γράφονται από άλλους στα εντελώς σοβαρά. Και δεν γράφονται σε περιθωριακά σάιτ ή έντυπα, αλλά στην τελευταία σελίδα των «Νέων».

Αναρωτιέμαι λοιπόν ποιός είναι ο δέων τρόπος απάντησης σε επιχειρηματολογίες αυτού του στυλ. Πώς γίνεται να απαντήσεις χωρίς να το ρίξεις στα μπινελίκια, πώς γίνεται να απαντήσεις χωρίς να μπεις στη σφαίρα του ποινικά κολάσιμου; Από την άλλη, όταν φτάνει ο επίσημος λόγος σε τέτοια άκρα, τι επιλογές σου μένουν; Να κάτσεις να απαντήσεις με το "σεις" και με το "σας", πως, αγαπητέ κύριε Τζανάκη, ξέρετε, αν όπως λέτε η δημοκρατία έχει καταργηθεί στην πράξη, τότε η μόνη επιλογή που υπάρχει δεν είναι το «άνοιγμα μερικών δουλειών», αλλά η με κάθε μέσο και κάθε τρόπο αποκατάστασή της;

Άτιτλο

2011-12-03T22:45:00.022+02:00

Θέλησε να κρύψει το κεφάλι του στη γη, όντας όμως στο σπίτι αναγκάστηκε να το κρύψει στο πάτωμα. Είμαι μια αστική στρουθοκάμηλος, σκέφτηκε, την ώρα που το κεφάλι του ξεπρόβαλε στο ταβάνι των από κάτω, για καλή του τύχη δίπλα και όχι επάνω στο φωτιστικό, ειδάλλως θα κινδύνευε και το μάτι του να βγάλει και το φωτιστικό να διαλύσει, προξενώντας πάταγο και μεγάλη ζημιά στους ανθρώπους, που όπως είναι αυτονόητο δεν έφταιγαν σε τίποτα. Ήταν σκοτεινά. Μάλλον έλειπαν. Θα τους περίμενε. Γιατί όχι; Στο μεταξύ βάλθηκε να κοιτάζει το σαλόνι τους. Φωτογραφίες δικές τους, πίνακες κάποιων άλλων, ένα ακουμπισμένο παλτό, ένα μισογεμάτο ποτήρι νερό, τίποτα το απροσδόκητο· αν και το γεγονός πως είδε το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο, ήταν απροσδόκητη ένδειξη πως ήδη αισθανόταν καλύτερα. Εφεξής θα στρουθοκαμήλιζε συχνότερα. Μισή ώρα μετά είχε ήδη αρχίσει να βαριέται, ωστόσο σε σύγκριση με το κοίταγμα των τοίχων του δικού του διαμερίσματος, τα πατώματα του ξένου είχαν τουλάχιστον υπέρ τους το πλεονέκτημα που έχει η σουρεαλιστική κατάθλιψη έναντι της συνήθους. Επέμεινε λοιπόν. Και η επιμονή του σαράντα τρία λεπτά αργότερα -τόσα πάνω κάτω τα υπολόγιζε, αφού δεν μπορούσε να δει το ρολόι του, που βρισκόταν στο χέρι του, ήτοι στο πάτωμα του σπιτιού του- ανταμείφθηκε. Οι από κάτω μπήκαν. Τα πρώτα δύο λεπτά δεν αντάλλαξαν λέξη. Άναβαν φώτα, έπλεναν χέρια, γδύνονταν. Μετά βρέθηκαν μάλλον απρογραμμάτιστα δίπλα ο ένας στον άλλο, τα σώματά τους ακουμπήθηκαν και έπιασαν να κάνουν έρωτα πέφτοντας μαλακά στον καναπέ. Αισθάνθηκε αμήχανα. Δεν είχε βρεθεί εκεί με σκοπό την ηδονοβλεψία. Το κεφάλι του είχε γίνει κατακόκκινο, αλλά κι ο ίδιος δεν ήξερε αν αυτό ήταν δείγμα συστολής ή του είχε ανέβει το αίμα στο κεφάλι λόγω της στάσης του σώματός του εδώ και τόση ώρα. Η καρδιά του χτυπούσε πάντως με ένταση καθώς τους κοιτούσε. Πορνογραφικό υλικό δεν το έλεγες, αφού αφενός η γωνία λήψης του παραήταν ψηλά και αφετέρου ούτε οι πρωταγωνιστές έκαναν όσα κάνουν συνήθως στα πορνό. Από την άλλη οι αναστεναγμοί και τα βογγητά τους έμοιαζαν αληθινά. Κι η αλήθεια είναι καλό πράγμα. Εκτός από όλες εκείνες τις φορές που δεν είναι. Τελείωσαν γρήγορα. Λίγο μετά το έριξαν στην κουβέντα. Δεν τους άκουγε καλά, για κάποιο λόγο σχεδόν ψιθύριζαν. Τότε άκουσε κλειδί στην πόρτα. Τη δική του ή τη δική τους; Αν ήταν η δική του, όποιος έμπαινε θα έβλεπε ένα τουρλωμένο κώλο και δυο χέρια να στηρίζονται στο πάτωμα. Αν ήταν η δική τους, όποιος έμπαινε υπήρχε σοβαρή πιθανότητα να δει το κεφάλι του να κρέμεται δίπλα στο φωτιστικό. Είχε ήδη φανεί τυχερός που δεν τον είχαν δει εκείνοι, θα ήταν τραβηγμένο να επαναληφθεί η τύχη του. Άρα, όπου κι αν είχε μπει το κλειδί, ήταν εκτεθειμένος. Έπρεπε να πάψει να στρουθοκαμηλίζει. Έβγαλε το κεφάλι του από το πάτωμα. Κοίταξε με αγωνία προς την πόρτα του. Κάποιος έμπαινε. Δεν τον ήξερε. Περίεργο. Φορούσε κουστούμι και γραβάτα, έμοιαζε αξιοπρεπής. Δεν θα έπρεπε να τον φοβάται. Παρέμενε όμως άγνωστος. Και ήταν αργά. Και είχε κλειδιά. «Ποιος είστε;», ρώτησε. «Ο από πάνω. Σας παρακολουθώ αρκετό καιρό. Θα το είχατε αντιληφθεί, αν αντί να κοιτάτε μόνο το κενό, στρέφατε καμιά φορά το βλέμμα σας ψηλά. Δεν ξέρετε πόσο τυχερός είστε. Το θέαμα που μου προσφέρετε είναι λίαν επιεικώς θλιβερό, ενώ εσείς μέσα σε σκάρτο μισό βράδυ είδατε πράγματα και θάματα». «Υπερβάλλετε. Πιστέψτε με, δεν ήταν τόσο φαντασμαγορικό». «Αν είναι έτσι, δεν έχετε να χάσετε τίποτα αν αλλάξουμε για λίγο ρόλους και διαμερίσματα». «Αποκλείεται. Κι άλλωστε πού βρήκατε τα κλειδιά μου;». «Αυτό είναι πράγματι και σε μένα ανεξήγητο. Θέλω να πω, με τα δικά μου κλειδιά μπήκα. Κι όμως η πόρτα σας άνοιξε». «Λέτε ψέμματα. Είναι σαφές. Εκτός όλων των άλλων είστε και ψεύτης». «Είστε αγενέστατος, αλλά δεδομένων των συνθηκών θα το παραβλέψω. Όπως και να 'χει, αν δεν αποδεχτείτε την προσφορά μου, υπάρχουν δύο εκδοχές. Ή καθόμαστε στον καναπέ σας και κοιτάζουμε μαζί τον τοίχο σας ή στρουθοκαμηλίζουμε παρέα». Προτίμησαν το δεύτερο. Δεξιά από το φωτιστικό ο ένας, αριστερά ο άλλος. Οι από κάτω είχαν αποκοιμηθεί. Αγκαλιά στον καναπέ. Στο ταβάνι των αγκαλιασμένων παραλίγο να δημιουργηθεί μια ιδιαίτερα περίεργη σκηνή -που άγνωστο πού θα κατέληγε, τίποτα όμως δεν μπορεί να αποκλειστεί- καθώς τα δύο κεφάλια έστρεψαν ενστικτωδώς το ένα προς το άλλο. Το ένστικτό τους το μπλόκαρε το μεσολαβούν φωτιστικό. Το οποίο την ώρα εκείνη άναψε μάλιστα ξανά. Το παιδί των από κάτω επέστρεφε και έβλεπε σοκαρισμένο τα μεσήλικα προς γερασμένα σώματα των γονιών του εκτεθειμένα στη γύμνια τους. Εκείνοι πετάχτηκαν πάνω τρομαγμένοι κι έτρεξαν προς το δωμάτιό τους, με τσιρίδες και χάχανα, ημιπανικόβλητοι - ημιευτυχείς. Μερικά χρόνια αργότερα, ο ένας τους ορκιζόταν ότι εκείνο το βράδυ, όταν πετάγονταν απ' τον ύπνο, είχε δει δύο κεφάλια να κρέμονται στο ταβάνι. Το ορκιζόταν στον τάφο της συντρόφου του, σε τόνο απολογητικό. «Δεν ξέρω γιατί δεν στο είπα τότε, δεν ξέρω γιατί δεν στο είπα ποτέ μετά. Ή μάλλον ξέρω. Φοβήθηκα ότι δεν θα με πιστέψεις. Και πώς να με πίστευες; Θα νόμιζες ότι σου λέω παραμύθια. Και τα παραμύθια είναι κακό πράγμα. Εκτός από όλες εκείνες τις φορές που δεν είναι».

Το σουξέ

2011-12-02T00:51:00.011+02:00

Βιολί έπαιζε συνήθως στην είσοδο του μετρό, αμέσως μετά τις κυλιόμενες. Και καθαρότερο ήταν το περιβάλλον εκεί και η μουσική του δεν ήταν εκτεθειμένη στους θορύβους του δρόμου. Καθώς καθόταν κι έπαιζε, η θήκη του βιολιού έχασκε μπροστά του ανοικτή. Μέσα της σκορπισμένα κέρματα. Άλλοτε περισσότερα, άλλοτε λιγότερα. Ήταν μονίμως αφηρημένος και δεν τσέκαρε τις τσέπες του να δει πόσα είχε όταν ξεκινούσε από το σπίτι. Ξεκινούσε με σκοπό να προσφέρει. Δεν είχε σημασία η ποιότητα της μουσικής ή η ποσότητα των χρημάτων. Η χειρονομία είχε σημασία. Για αυτό όταν έπιανε τη θέση του και έβγαζε το βιολί από τη θήκη, άδειαζε τις τσέπες του από ό,τι κέρμα είχε και το άπλωνε μέσα της. Κι όμως οι άνθρωποι περνούσαν και δεν καταδέχονταν να πάρουν κανένα. Αναρωτήθηκε μήπως όπως αρνούνταν την μια προσφορά του, αρνούνταν και τη δεύτερη. Αναρωτήθηκε δηλαδή μήπως εκτός από τα λεφτά που δεν έπαιρναν από τη θήκη, έτσι δεν άκουγαν και τη μουσική που τους έπαιζε με το βιολί. Ταράχτηκε και αποφάσισε να προσφέρει περισσότερα. Έριξε στη θήκη ένα εικοσάευρω κι ένα πενηντάευρω. Αλλά οι περαστικοί δεν κατέβαζαν το βλέμμα προς τη θήκη, δεν έβλεπαν τι είχε μέσα και συνέχιζαν να τον προσπερνούν. Ταράχτηκε κι αποφάσισε να προσφέρει και μουσικά περισσότερα. Σηκώθηκε όρθιος και το γύρισε σε πιο γρήγορους ρυθμούς. Μετά άρχισε να περιφέρεται ανάμεσά τους και να παίζει σχεδόν στα μούτρα τους, με διαρκώς αυξανόμενη ένταση. Κάποιοι τρομαγμένοι έκλειναν τα αυτιά τους, άλλοι απλώς επιτάχυναν τον βηματισμό τους. «Σε κλέβουν άνθρωπε μου, γιατί απομακρύνθηκες τόσο;», άκουσε τότε μια φωνή, κι είδε στο βάθος έναν νεαρό να βουτάει τα χαρτονομίσματα και να φεύγει τρέχοντας προς τις σκάλες. Άρχισε να χαμηλώνει τους ρυθμούς της μουσικής του. Γυρνώντας στη θέση του ολοκλήρωσε την μελωδία σχεδόν σιωπηλά. Ξανακάθισε. Επιτέλους είχε σουξέ.

Άναρθροι

2011-12-01T01:18:00.010+02:00

Ωραίο πράγμα οι εμμονές, αλλά κακό πράγμα να επαναλαμβάνεσαι συνέχεια. Οπότε δεν έχω σκοπό να ξαναγράψω με παραλλαγμένες λέξεις ένα ακόμα ύμνο για αυτό το ανεπανάληπτο φευγιό που συνιστούν για τον οπαδό εκείνα τα λίγα, ξεχωριστά, μεγάλα γκολ της ομάδας του. Όπως δεν έχω σκοπό να πείσω κανέναν να νιώσει θετικές δονήσεις στο θέαμα αυτών των εικόνων. Κάποιοι μπορεί να νιώθουν και αποστροφή. Kαι δικαίωμά τους στην τελική. Σκοπό δεν έχω ακόμα να εξιδανικεύσω κανέναν. Δεν το ξέρω το παλικάρι, μπορεί κάλλιστα να είναι το αρχέτυπο του ανθρώπου που υπό Κ.Σ. αντιπαθώ όσο τίποτα στη ζωή μου. Ωστόσο δεν με ενδιαφέρουν εδώ οι κανονικές συνθήκες, αλλά οι έκτακτες. Δεν με ενδιαφέρει π.χ. αν κράτησε ή δεν κράτησε το λεπτό σιγής για τον Γκάρι Σπιντ. Με ενδιαφέρει η σπίντα που έπαθε στα δευτερόλεπτα φυγής του γκολ. Και σκοπός μου είναι να πω πως όπως προ κρίσης θεωρούσα ότι αυτή η έκσταση που κάποιες ελάχιστες φορές μπορεί να σου προσφέρει το ποδόσφαιρο είναι μια από τις πιο ζωογόνες εμπειρίες που έχει να παράσχει ο ανθρώπινος πολιτισμός, έτσι και μετά κρίσης εξακολουθώ να θεωρώ ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι αποβλάκωση, το ποδόσφαιρο «δεν σου αποσπά την προσοχή από τα αληθινά σου προβλήματα», το ποδόσφαιρο δεν σε εμποδίζει να συμμετέχεις ενεργά στη θεωρία ή στην πράξη των κοινωνικών αγώνων. Δεν είναι πολυτέλεια το ποδόσφαιρο. Πολυτέλεια και σπατάλη και αποβλάκωση και αηδία είναι η μεγάλη πλειοψηφία εκείνων που παρασιτούν -νομίμως ή παρανόμως- από το ποδόσφαιρο.

Κακό πράγμα να επαναλαμβάνεσαι συνέχεια, κι όμως επαναλαμβάνομαι. Ξαναβλέπω τις φώτο και θλίβομαι. Αυτές οι ακραίες στιγμές δεν μπορούν να γίνουν λέξεις. Οι λέξεις ανήκουν στο σύστημα της γλώσσας, η κάθε λέξη πριν σχηματισθεί έχει αποκρυσταλλώσει μέσα της τόση πειθαρχία και τέτοιο κανόνα, που είναι εξ ορισμού μισή σκλάβα. Αν ήταν αλλιώς, τότε όταν έμπαιναν μεγάλα γκολ θα μας έπιανε λογοδιάρροια. Δεν μιλάμε όμως τότε. Ουρλιάζουμε. Είμαστε άναρθροι. Είμαστε ελεύθεροι από τα δεσμά της γλώσσας. Άρα τι νόημα έχει η προσπάθεια να επαναμαντρώσεις εκείνο που κατόρθωσε να ξεφύγει; Τι νόημα έχει να προσπαθείς να επέμβεις έτσι πάνω στο άρρητο; Ακόμη και πάνω στο σεξ μπορείς να μιλάς. Πάνω στο γκολ ποτέ.

Δυο ανοικτές πόρτες

2011-11-30T19:04:00.004+02:00

Το «Μια επικίνδυνη μέθοδος» ξεκινά με την Κίρα Νάιτλι σε κατάσταση υστερίας. Κυριολεκτικής. Είναι η Σαμπίνα Σπίλραϊν και μεταφέρεται το 1904 ως ασθενής στη κλινική του Δρ. Γιουνγκ στην Ελβετία. Τα πρώτα λεπτά περνάνε με τη Νάιτλι να επιδίδεται σε κάτι εξωφρενικές μούτες και στρεβλώσεις του σώματός της. Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι όσα κάνει απεικονίζουν σωστά τα υστερικά συμπτώματα, ακόμα δηλαδή και αν η Νάιτλι είναι ερμηνευτικά ακριβής, δεν είναι καθόλου, μα καθόλου, ερμηνευτικά πειστική, με το τελικό αποτέλεσμα που φτάνει στα μάτια του θεατή να είναι εξόχως ενοχλητικό. Η ευθύνη εδώ βαρύνει τουλάχιστον εξ ημισείας τον Κρόνενμπεργκ, που έπρεπε να ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση, ώστε να μη φτάσει το πράγμα στα όρια του γελοίου (ας της έδινε οδηγίες να παίξει αλλιώς ή ας την έβγαζε από το πλήρες φως που την είχε λούσει, σκηνοθετώντας την υστερία της πιο υπαινικτικά). Από την άλλη, είναι γεγονός ότι όλη αυτή η σωματική παραμόρφωση, μας επαναφέρει στην παλιά εμμονή του σκηνοθέτη. Ένα σώμα που προσπαθεί να μεταλλαχθεί και να βγει από τα όριά του, τα μέλη του που δεν βολεύονται στη συνήθη χωροταξία τους. Αυτή τη φορά απευθείας λόγω ψυχολογικών προβλημάτων. Μηχανήματα, καλώδια ή άλλοι διαμεσολαβητές για την μετάλλαξη, εδώ περιττεύουν.

Τα πολύ καλά νέα, τόσο για τη Σπιλράιν, όσο και εξίσου για μας ως θεατές, είναι ότι ο δρ. Γιουνγκ τη θεραπεύει γρήγορα. Εφαρμόζει την πρωτοποριακή ψυχαναλυτική μέθοδο του Δρ. Φρόιντ, της «θεραπείας της ομιλίας» (όπως είναι και ο τίτλος του θεατρικού έργου του Κρίστοφερ Χάμπτον πάνω στο οποίο βασίστηκε η ταινία). Όχι απλώς θεραπεύεται, αλλά αποφασίζει να σπουδάσει για να γίνει γιατρός στο ίδιο πεδίο. Με αφορμή την επιτυχία της θεραπείας του, ο Γιουνγκ θα πάει στην Αυστρία για να γνωρίσει από κοντά τον μέντορά του Φρόιντ και από εκεί και ύστερα θα αρχίσει να ξετυλίγεται μια σειρά αλληλοεξαρτήσεων, αλληλοεπηρεασμών, ζυμώσεων και συγκρούσεων ανάμεσα στα τρία αυτά βασικά πρόσωπα.

Μολονότι στη τελική της αποτίμηση η ταινία βγαίνει με θετικό πρόσημο και είναι αναμφίβολα ενδιαφέρουσα, το ενδιαφέρον της είναι δευτερευόντως κινηματογραφικό. Αυτό δεν σημαίνει πως έχουμε να κάνουμε με ένα στρεβλωμένο θεατρικό κορμί που τεντώνεται απο εδώ κι από εκεί μπας και χωρέσει σε κινηματογραφικό σώμα. Ο Κρόνενμπεργκ έχει αν μη τι άλλο τη μαεστρία για να δώσει αυτόνομη φόρμα στο έργο του: συντονίζει από άρτια έως και εξαιρετικά τον ρυθμό των σκηνών του, η ταινία είναι σφιχτή και μετά την αρχική υστερική αστοχία περπατάει με σίγουρα βήματα (με τον Μάικλ Φασμπέντερ στο βασικό ρόλο να εκπέμπει μια εσωτερική δύναμη που προσδίδει πολλούς πόντους στιβαρότητας στο συνολικό αποτέλεσμα). Ωστόσο δεν είναι σίγουρο ότι αν είχες δει το έργο στο θέατρο θα είχες χάσει και τόσα πολλά ή ότι αντίστροφα βλέποντας το ως ταινία κερδίζεις τόσα περισσότερα. Γιατί το πιο συναρπαστικό σε αυτήν είναι οι ιδέες που αναπτύσσουν οι χαρακτήρες της.

Είναι πάρα πολλές, οπότε ας εξετάσουμε ενδεικτικά μία. Ο Γιουνγκ έχει ως ασθενή στο νοσκομείο του τον σεξομανή συνάδελφό του, Δρ. Γκρος. Η καλύτερη απόδειξη για την βαθιά διαστροφή του ανθρώπινου είδους -εξηγεί ο Γκρος στον γιατρό του- είναι ότι κατάφερε να επικολλήσει τόση μανούρα και τόσα προσκόμματα πάνω σε μια από τις θεμελιώδεις χαρές του: το σεξ. Ο Γιουνγκ αντιδρά. Μα ο πολιτισμός, μα οι αρετές της αυτοσυγκράτησης, μα δεν είναι τόσο απλό το θέμα. Μα φυσικά και είναι του απαντά ο Γκρος και πάνω σε αυτήν την κόντρα πολυγαμίας - μονογαμίας ο Χάμπτον μοιάζει -με τον τρόπο που χρωματίζει τα εκατέρωθεν επιχειρήματα- να παίρνει ξεκάθαρη θέση υπέρ της πρώτης και να κάνει μια αντιστροφή ρόλων, βάζοντας το θεατή να αναρωτηθεί μήπως συνολικά ο ανθρώπινος πολιτισμός είναι ο ασθενής που δεν έχει ακόμη θεραπευθεί από την καθήλωσή του στη μονογαμία, μήπως πρέπει ο ανθρώπινος πολιτισμός να κάτσει στο ντιβάνι, ώστε να βρει την αιτία που τον οδήγησε σε αυτήν και να προσπαθήσει να απαλλαχθεί. Συναφώς, σε άλλο σημείο της ταινίας η Σπιλράιν αναρωτιέται μήπως το πρόβλημα με το σεξ έγκειται στο ότι μέσα του χάνουμε το «εγώ» μας, κι ότι άρα όλα τα εμπόδια που του βάζουμε είναι ένα σαμποτάζ που κάνει το «εγώ» προκειμένου να χάνει τον έλεγχο όσο πιο δύσκολα γίνεται.

Στα μειονεκτήματα της ταινίας το γεγονός ότι στις ερωτικές στιγμές Γιουνγκ - Σπιλράιν δεν υπάρχει η αναμενόμενη από έναν Κρόνενμπεργκ νοσηρότητα στην ατμόσφαιρα και ότι οι επίμαχες σκηνές δίνονται μάλλον συμβατικά κι ανέμπνευστα. Στα πλεονεκτήματά της όμως μερικά σκηνοθετικά κόλπα, διακριτικά μεν, εξαίσια δε. Ο Κρόνενμπεργκ μας δείχνει στο βάθος το καινούριο σπίτι του κυρίου και της κυρίας Γιουνγκ και σε πρώτο πλάνο το πίσω μέρος των κεφαλιών τους, καθώς κοιτάζουν μαζί με μας τη νέα τους πολυτελέστατη εστία. Η αψεγάδιαστα αλφαδιασμένη χωρίστρα εκείνου και η περίτεχνα δομημένη κώμωση εκείνης, δυο κεφάλια που δεν υπάρχει τρίχα που να έχει κάνει το λάθος να ξεφύγει από τη θέση της, μια εικόνα απόλυτης τάξης πάνω στα κεφάλια δεμένη με μια εικόνα απόλυτης αρμονίας στο βάθος, προβάλλεται στα μάτια μας αμέσως μετά την πρώτη απιστία του Γιουνγκ με την Σπιλράιν. Σε άλλο σημείο της ταινίας, ο Γιουνγκ μπαίνει στο διαμέρισμα της Σπιλράιν, ανταλλάσσουν λόγια παθιασμένα, «Χωρίζουμε - δεν χωρίζουμε», «πώς κάνεις έρωτα στη γυναίκα σου - πώς κάνεις έρωτα σε μένα», η σκηνή διαδραματίζεται σε πρώτο πλάνο, ενώ στο βάθος η πόρτα από την οποία μπήκε ο Γιουνγκ χάσκει ορθάνοικτη αποσπώντας την προσοχή μας. Συμβολίζει ένα δεσμό που όσο είναι παράνομος δεν μπορεί παρά να κινείται σε ένα χώρο ανά πάσα στιγμή εκτεθειμένο, προσπελάσιμο, ανοικτό, μη ασφαλή, μη αυτοτελή. Στην αμέσως επόμενη σκηνή ο Κρόνενμπεργκ «κόβει» προς μια άλλη ανοικτή πόρτα, αυτή τη φορά του υπνοδωματίου της γυναίκας του Γιουνγκ, μέσα από την οποία μπαίνει η μαμή και φέρνει στην αγκαλιά της γυναίκας του το νεογέννητο γιο τους.

(Kείμενο γραμμένο για το ελculture)

Κι ας συνήθισες

2011-11-29T22:17:00.015+02:00

Το ερυθρόλευκο κιτς στα καλύτερά του.

Ούτε ο βορειοκορεατικός τύπος για τον Κιμ Γιονγκ Ιλ,

τέτοια ενσυναίσθηση.

Από τον άδικα πικραμένο πρόεδρο του Ολυμπιακού,

στον δίκαια χαλαρωμένο και χαλαρά δικαιωμένο πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.

Το θέμα δεν είναι τόσο η σάχλα του παπιού, όσο η σάχλα του ανδρός.

Δες το πρόσωπό του, πόσο καθαρό από σκοτούρες κι ενοχές είναι.

Ο Τζωρτζ Μπους της Ευρώπης, ο Φόρεστ Γκαμπ της πολιτικής.

Είναι δυνατόν αυτό το τραγούδι να είναι προϊόν

του ίδιου πολιτισμού με τις δύο φωτογραφίες πιο πάνω;

Eίναι. Γιατί να μην είναι;

Αντιεξουσιαστές στην εξουσία και αναίσθητοι στην ευαισθησία,

γεννημένοι νικητές και γεννημένοι ηττημένοι.

"Κι ή θα με έχουν θάψει

ή θα έχω μαραθεί.

Κι ας μην σου καίγεται καρφί,

κι ας συνήθισες,

κι ας συνήθισες κι εσύ".

2011-11-28T18:21:00.008+02:00

Αν κάθε ξεχωριστή ανθρώπινη ζωή, αλλά και η ζωή των ανθρώπων στο σύνολό της, μπορεί να ειδωθεί τόσο ως δράμα όσο και ως κωμωδία, το μόνο που μας απομένει να κάνουμε είναι να διατηρούμε την εκκρεμότητα του βλέμματός μας σε διαρκή εγρήγορση, ώστε να μπορούμε να μετατοπίσουμε ανά πάσα στιγμή την οπτική μας γωνία από αυτήν του δράματος σε αυτήν της κωμωδίας και τανάπαλιν.

Κι επειδή κάθε αφορισμός κρύβει μέσα του μια μικρότερη ή μεγαλύτερη απάτη, αφού παρουσιάζει ως δεδομένα πράγματα που είναι αμφίβολο αν ισχύουν, ας δεχθούμε ότι η πιο πάνω πρόταση ξεχνά πολύ βολικά ότι απειροελάχιστοι καταφέρνουν ποτέ να διακρίνουν τα κωμικά στοιχεία στη ζωή τους: σιγά μην πρωταγωνιστείς εσύ σε κωμωδία. Εξετάζοντας τη ζωή υπό το κωμικό της πρίσμα, όλος ο ναρκισσισμός σου πάει περίπατο, όλη η σημασία που έχεις υπονομεύεται, κάθε τι μοιραίο απάνω σου είναι την ίδια ώρα αστείο. Άρα πριν φτάσουμε στο στάδιο της διατήρησης της εκκρεμότητας του βλέμματος, πρέπει να προηγηθεί το στάδιο της εγκαθίδρυσής της.

Με άλλα λόγια, μην αγχώνεσαι ποτέ για το βαρύγδουπο πρίσμα. Αυτό είναι τόσο καλά γραμμένο στις γενετικές μας πληροφορίες που πάντα εδώ θα είναι και πάντα θα σε κάνει να εξετάζεις τον εαυτό σου σαν να βρίσκεται σε ταινία του Αγγελόπουλου. Προπόνησε το εύθυμο βλέμμα. Προσπάθησε να δεις τον εαυτό σου σαν καραγκιοζάκο, που πρωταγωνιστεί σε αρπαχτή του Ζερβού.

Κι ίσως έτσι, αποφορτίζοντας τη σημασία τη δική σου, των πράξεών σου ή της αδράνειάς σου, έρθεις λίγο πιο κοντά στο αληθινό τους νόημα.

Ευρώπη

2011-11-25T21:58:00.016+02:00

Aκούς την τοποθέτηση του Ευρωπαίου επίτροπου ενέργειας και ξαναθυμάσαι ότι υπάρχει (ή υπήρχε) και μια άλλη Ευρωπαϊκή Ένωση, διαφορετική από αυτήν με την οποία έρχεσαι σε καθημερινή επαφή την τελευταία διετία. Και ότι αυτή η Ευρωπαϊκή Ένωση, οσοδήποτε ημιτελής κι αν ήταν, είχε εν πάση περιπτώσει ένα κοινό νομικό και πολιτισμικό πυρήνα στον οποίο μπορούσες να κοιταχτείς και να νιώσεις καλά. Ίσως δεν κοιταζόσουν με συγκίνηση, ίσως η συγκίνηση για μια κοινή ταυτότητα να χρειάζεται πολύ περισσότερες δεκαετίες -αν όχι και αιώνες- προκειμένου να αρχίσει να διαμορφώνεται, πάντως κοιταζόσουν σε αυτήν την πλευρά του πυρήνα της και μόνο ντροπή δεν ένιωθες.

Και η οικονομική του πλευρά; Είχε τελικά απ' την αρχή δίκιο το ΚΚΕ στην κριτική του; Καλώς ή κακώς εδώ θα οδηγούσε μια μέρα το πράγμα; Δεν ξέρω. Δεν ξέρω αν ανάγοντας τα πάντα στον καπιταλισμό έχουμε και την τελική εξήγηση των πάντων. Ξερω όμως πως αν είναι να μας χαλάει η ταμπελοποίηση, πρέπει να μας χαλάει αμφίπλευρα. Γιατί ταμπελοποίηση συνιστά και η επίκληση στην Ευρώπη, την Ευρωπαϊκή οικογένεια κλπ κλπ, με την οποία μας πιπιλάνε τα μυαλά οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης, αλλά και οι πνευματικοί άνθρωποι του τόπου, που έκαναν καλοκαιριάτικα παραινέσεις στους πολιτικούς μας να «τολμήσουν». Ποιά ακριβώς Ευρώπη επικαλούνταν και επικαλούνται;

Την Ευρώπη που δυο χρόνια τώρα έχει πάρει ένα κράτος μέλος της και το κοπανάει σαν χταπόδι; Την Ευρώπη που μετά από το συγκεκριμένο κράτος μέλος της άρχισε να κοπανάει και τα υπόλοιπα; Την Ευρώπη που την κοπανάει δυο χρόνια τώρα αυτό το μυστηριώδες απρόσωπο τέρας «των αγορών» κι εκείνη δεν θέλει ή δεν ξέρει πώς να το ελέγξει; Την Ευρώπη που ξέχασε οτιδήποτε άλλο τη συνιστούσε και αποφάσισε πως το μεγάλο της όραμα είναι η δημοσιονομική πειθαρχία και η υπέρατη αξία της οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί; Την Ευρώπη που επιβάλλει μη εκλεγμένους «συναινετικούς» πρωθυπουργούς τραπεζίτες; Την Ευρώπη που απαιτεί δεσμεύσεις που καθιστούν τις εκλογές σχεδόν κενό γράμμα; Την Ευρώπη που εκβιάζει με ευαισθησία μαφιόζου; Την Ευρώπη που δεν κουράστηκε να λέει πόσο κατάμαυρο είναι το ελληνικό της πρόβατο και τι πάλλευκα που είναι τα υπόλοιπα, ακόμη κι εκείνα που μπήκαν σε παρόμοια προγράμματα; Την Ευρώπη που έκανε ένα νομισματικό πείραμα κι επειδή δεν της βγαίνει ή δεν το αναπροσαρμόζει για να της βγει, πρέπει να δυστυχήσουν δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπων;

Η λύση ή η καταστροφή δεν έχει να κάνει με το δίλημμα «ευρώ ή δραχμή», δεν έχει να κάνει με το δίλημμα «διατήρηση ή διάλυση της ευρωζώνης». Καταστροφή είναι όταν ξεχνάς, τόσο ως Ευρώπη, όσο και ως Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Γαλλία κλπ, πως η οικονομία είναι όχημα, το νόμισμα είναι όχημα, τα οικονομικά και νομισματικά δόγματα είναι όχημα. Πως ως Ευρώπη ή ως επί μέρους κράτη είστε πριν απ' όλα και πρώτα απ' όλα μια κοινωνία ανθρώπων, που το πρώτιστο μέλημά τους θα έπρεπε να είναι το να ζουν με στοιχειώδη αξιοπρέπεια και στοιχειώδη πολιτισμό. Το αν θα φτιάξεις νέο νόμισμα, αν θα κόψεις περισσότερο από το παλιό, αν θα φτιάξεις νέους κανόνες λειτουργίας των αγορών ή οτιδήποτε άλλο, το βρίσκεις όταν επαναπροσδιορίζεις τις προτεραιότητές σου και τις επαναστρέφεις από τους οικονομικούς δείκτες στην κοινωνία των ανθρώπων, που πρέπει να συνεχίσουν να ζουν σε ένα τοπίο μη ντικενσιανό, μη μαντμαξικό, σε ένα τοπίο μη εξαθλίωσης.

Αλλά για να επαναπροσδιοριστούν κι αυτές οι προτεραιότητες, πρέπει κι αυτοί οι -υποτίθεται υπό ισοπέδωση- λαοί να αρχίσουν να αντιδρούν διαφορετικά. Το να αγανακτούν στις ισπανικές πλατείες και στη συνέχεια να απέχουν στις ισπανικές κάλπες δίνει το δεύτερο -μετά τις πάσης φύσεως «υπογραφές» και δεσμεύσεις- χτύπημα στις εκλογές και δεν οδηγεί πουθενά. Ή μάλλον οδηγεί, οδηγεί στην επιτάχυνση της μετατροπής της Ευρώπης σε ένα μεγάλο, ενιαίο, ανελεύθερο, δημοσιονομικό κτήνος.

Within the framework

2011-11-24T23:00:00.006+02:00

Πόζα «αυστηρά εντός του πλαισίου».

H φώτο θα επισυναφθεί ως εξευτελιστικό ατάτσμεντ κάτω από την υπογραφή Σαμαρά.
Στην έβδομη δόση θα τον ξυρίσουν (ο Αντώνης ως ήδη ξυρισμένος θα την γλιτώσει).
Στην όγδοη θα του κάνουν ηλεκτροσόκ από τον ίδιο ηλεκτρισμό που καπηλεύτηκε μια ζωή.
Χορηγός επικοινωνίας του ηλεκτροσόκ το Protagon.
Την τάση θα ανεβοκατεβάζει ο Άρης Πορτοσάλτε.
Η ΓΕΝΟΠ δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά.
Εκεί, εκεί, στη Νότια Αφρική,

εκεί πρωτονικήθηκε,

ΓΕΝΟΠ, η φυλακή.

Tαραχή και γαλήνη μαζί

2011-11-23T18:10:00.004+02:00

Πριν τους τίτλους της αρχής του «Κάποτε στην Ανατολία» βλέπουμε τρεις άντρες να τρώνε, να πίνουν και να γελούν. Μετά τους τίτλους της αρχής, ο ένας τους έχει ήδη δολοφονηθεί, οι άλλοι δύο συλληφθεί, κι ενάς από αυτούς έχει ομολογήσει μετά την -πιθανότατα βίαιη- ανάκρισή του. Ό,τι θα δούμε από κει και πέρα -και για 2 1/2 ολόκληρες ώρες- εκτυλίσσεται αμέσως μετά την ομολογία. Πρέπει να βρεθεί το σημείο που θάφτηκε το πτώμα. Μέσα στη μαύρη νύχτα ένα καραβάνι με τρία αυτοκίνητα και καμιά δεκαριά άντρες. Ο εισαγγελέας, ο αστυνομικός διευθυντής, ο γιατρός - ιατροδικαστής είναι οι επικεφαλής της έρευνας. Μαζί τους βοηθοί, οδηγοί, υπάλληλοι, στρατιώτες και οι δύο ύποπτοι. Ο δράστης είχε πιει, οι τοποθεσίες στις στέπες παρόμοιες. Έτσι ψάχνουν και ψάχνουν και ψάχνουν Χάνονται όλο και βαθύτερα στη νύχτα, όλο και βαθύτερα στην Ανατολία.

Είναι σαν ένα αστυνομικό έργο γυρισμένο ανάποδα, σαν ένα έργο που έχει μεν ένα έγκλημα ως κινητήριο αφηγηματικό μοχλό του, αλλά το αφορά οτιδήποτε άλλο εκτός από το έγκλημα. Ένα έγκλημα για το οποίο τελικά μένεις στο ημίφως τόσο για το ποιός και πώς ακριβώς το διέπραξε, όσο και για τα ακριβή του κίνητρα. Όλα αυτά τα ξέρεις στο περίπου. Όσο όμως κι αν η ταινία δεν σου πλασάρεται για αστυνομική σε οποιοδήποτε σημείο της, όσο κι αν είναι σαφέστατα δικαίωμά του σκηνοθέτη να δώσει αυτή την κατεύθυνση στην έργο του, εσύ καλώς ή κακώς νιώθεις κάπως μετέωρος και αδειασμένος όταν τελειώνει. Σου μοιάζει κάπως επιτηδευμένο, όχι το ότι η ταινία επικεντρώθηκε σε άλλα θέματα αντί στο έγκλημα, αλλά το ότι επέλεξε να το αφήσει τόσο πολύ στην άκρη.

Σε αντίθεση με την εξιχνίαση της υπόθεσης για την οποία σχεδόν αδιαφορεί, η ταινία ενδιαφέρεται να εξιχνιάσει μια υπόθεση του παρελθόντος, που αναβιώνει μέσα από τις συζητήσεις κατά τις ατέλειωτες ώρες της αναζήτησης του πτώματος. Ο γιατρός συζητά με έναν άλλο ήρωα για την αληθινή αιτία θανάτου μιας γυναίκας που πέθανε μυστηριωδώς και «χωρίς αιτία». Οι δύο υποθέσεις θα μπλεχθούν μεταξύ τους με έναν απροσδόκητο τρόπο, αφού στην μία ο γιατρός σκαλίζοντας με τις επίμονες ερωτήσεις του να ανακαλύψει την αληθινή αιτία θανάτου πίσω από την επίσημη «καταδικάζει» άθελά του έναν άνθρωπο, ενώ στην άλλη που η δικαιοδοσία και ο ρόλος του είναι ακριβώς να καταγράψει την αλήθεια στην επίσημη αιτία θανάτου, επιλέγει να την αποσιωπήσει.

---

Έχει περάσει πάνω από μια ώρα ταινίας για να πρωτοδούμε γυναικείο πρόσωπο. Το βλέπουμε όμως με τρόπο που πολύ δύσκολα θα ξεχαστεί. Το καραβάνι έχει σταματήσει να ξεκουραστεί σε χωριό της περιοχής. Ο δήμαρχος τους φιλεύει και τους κάνει διάλεξη για τα κονδύλια που χρειάζεται το χωριό για έργα. Κατά φωνή κόβεται και το ρεύμα. Δίνει εντολή στην κόρη του να φέρει λάμπες πετρελαίου. Όταν εκείνη μετά από ώρα εμφανίζεται, κρατά εκτός από τη λάμπα κι ένα δίσκο με ποτήρια τσάι. Όπως η λάμπα πετρελαίου φωτίζει τα αποκαμωμένα και προσωρινά αποκοιμισμένα πρόσωπα των πρωταγωνιστών, ξυπνάνε, παίρνουν το ποτήρι τους και σηκώνουν το βλέμμα τους ψηλά να πουν «ευχαριστώ». Όλων το πρώτο βλέμμα ακολουθεί ενστικτώδες ξαφνιασμένο δεύτερο. Το πρόσωπο πάνω στο οποίο θα ακουμπούσαν το «ευχαριστώ» τους δεν είναι ένα συνηθισμένο ανθρώπινο πρόσωπο στο οποίο αναλογεί απλώς ευγένεια, αλλά ένα πρόσωπο απρόσμενα και αταίριαστα (με το τριγύρω περιβάλλον) αγγελικό, ένα πρόσωπο που γεννά ταραχή και γαλήνη μαζί.

Μολονότι εντελώς αντροκρατούμενη η ταινία, όσο ξεδιπλώνεται καταλαβαίνουμε πως κουβαλά στο σώμα της τα βαθιά σημάδια κατεστραμμένων σχέσεων ανδρών - γυναικών. Τη γυναίκα του γιατρού τη βλέπουμε μόνο μέσα από τις φωτογραφίες τους. Τον έχει χωρισει. Τη γυναίκα του εισαγγελέα την ακούμε μόνο μέσα από συζητήσεις. Τον έχει εκδικηθεί. Τη γυναίκα του αστυνόμου την ακούμε μόνο να ωρύεται στο τηλέφωνο για τα φάρμακα του χρόνια άρρωστου γιου τους που εκείνος ξέχασε να φέρει. Ο αστυνόμος δεν αντέχει την κατάσταση στο σπίτι και προτιμά να είναι όλο στη δουλειά. Η γυναίκα του νεκρού -που σε αντίθεση με τις άλλες τρεις, την βλέπουμε στην ταινία- σηματοδοτεί εξ ορισμού ένα ακόμα οριστικά κατεστραμμένο αντρόγυνο. Έξω από την καταστροφή μόνο το κορίτσι με την λάμπα, που ακόμα δεν είναι κανενός, που είναι για λίγο όλων, έστω και όχι κανονικά, έστω και μόνο σε αυτό το απαράμιλλο που τους προξενεί όταν σηκώνουν το βλέμμα από το σκοτάδι προς το πρόσωπό της.

---

Η ταινία ξεφεύγει από τον κίνδυνο να πέσει στην παγίδα των μεγάλων εικόνων της, στην παγίδα της αυτοϊκανοποίησης για την ατμοσφαιρικότητά της. Γιατί πράγματι μπορεί ο τόπος να αποτυπώνεται έξοχα, από την υποβλητική νυχτερινή ύπαιθρο ως την πρωινή επαρχιακή πόλη, από ένα μήλο που κυλά στο ρυάκι ως τη σπασμένη βάση του ακουστικού ενός τηλεφώνου, το συναρπαστικό όμως είναι πως και οι ήρωες ανήκουν στον τόπο, αποτελώντας οργανικό τμήμα του. Οι ηθοποιοί είναι όλοι εξαιρετικοί, είναι όμως σαφές πως πέραν των υποκριτικών τους ικανοτήτων, είναι κι ο Τσεϊλάν που τους χαϊδεύει με την κάμερα, σκηνοθετώντας με θέρμη και τρυφερότητα πρωταγωνιστές με κρυμμένα τραύματα και δευτεραγωνιστές που συμμετέχουν στην κωμωδία της καθημερινότητας. Έτσι, αν παρά κάποιες επιμέρους ενστάσεις η ταινία δικαιώνεται, αυτό δεν οφείλεται στην υπέροχη αισθητική των εικόνων της. Δικαιώνεται γιατί οι εικόνες της κατοικούνται από ανθρώπους με σάρκα και οστά.

(Kείμενο γραμμένο για το ελculture)

Μοrvern Callar

2011-11-21T00:56:00.014+02:00

Some velvet morning when I' m straight

I' m gonna open up your gate

(Καμιά φορά ακόμα και τα μέρη της καθημερινής σου ρουτίνας μπορούν να φωτιστούν αντιστικτικά μέσα από ένα σάουντρακ γραμμένο για σένα)

- Προς τα που;

- Προς τα 'κει.

(Καμιά φορά ελευθερία δεν είναι τόσο η τελική απόφαση της κατεύθυνσης, που μπορεί και να είναι αυθαίρετη, όσο η διαδρομή προς τη θέση εκείνη που σου επιτρέπει να έχεις όλη τη θέα των επιλογών απλωμένη εμπρός σου)

(Καμιά φορά στο μεγάλο χορό των ανθρώπων βρίσκεσαι να χορεύεις ανάμεσα τους, αλλά μόνος σου. Όχι για να ξεχάσεις, να ξεχαστείς, να ξεδώσεις, να ξεσκάσεις, όχι για να κρυφτείς από τα συναισθήματά σου και τον πόνο σου, αλλά για να τον αφήσεις να σε κυριεύσει όσο πιο συνειδητά γίνεται, κερδίζοντας σε αντάλλαγμα μια άγρια διαύγεια)

Περί γραφικότητας

2011-11-19T00:19:00.009+02:00

Απόσπασμα από την ομιλία στη Βουλή του νέου Υπουργού Εσωτερικών, Τάσου Γιαννίτση: «Επί δεκαετίες πορευτήκαμε μια εύκολη και ανέμελη ζωή, όπου με εξαίρεση κάποιων φωνών -μεταξύ των οποίων σήμερα μπορώ να προσθέσω και τη δική μου- οικοδομούσαμε το βιοτικό μας επίπεδο μεταθέτοντας το λογαριασμό στο μέλλον. Ένα λογαριασμό που τον πληρώνουμε σήμερα σωρευτικά.
Στην ουσία πορευτήκαμε με απίστευτη απληστία -ο αγγλικός όρος είναι πασίγνωστος «greed» και έχει συνδεθεί με τις διεθνείς κεφαλαιαγορές- και αρπάζαμε από το μέλλον ό,τι μπορούσαμε προκειμένου να χαρούμε ένα καλύτερο σήμερα, για να έχουμε την ψευδαίσθηση ότι ήμασταν έξυπνοι, ικανοί, παραγωγικοί. Ήμασταν όλα αυτά σίγουρα, απλώς όχι όσο νομίζαμε. Την απληστία αυτή την ασκούσαμε βέβαια φορτώνοντας τον λογαριασμό σε παιδιά, εγγόνια αλλά και σε μας τους ίδιους ξεχνώντας ακόμη και το αυτονόητο ότι σήμερα ο μέσος όρος προσδόκιμου βίου είναι σχεδόν τα εβδομήντα οκτώ χρόνια και όχι τα είκοσι πέντε και άρα και εμείς θα συμμετάσχουμε στην πληρωμή του λογαριασμού. Φερθήκαμε με ακόμη μεγαλύτερο βαθμό απληστίας απ’ ό,τι οι άπληστες αγορές που καταγγέλλουμε με πάθος. Καταγγέλλουμε τις αγορές -και καλά κάνουμε- και από την άλλη θέλουμε να ακολουθήσουμε τα χνάρια της απληστίας τους.
Καταγγέλλουμε το παγκοσμιοποιημένο τραπεζικό σύστημα και την ίδια στιγμή προτείνουμε νέες επεκτατικές πολιτικές, δηλαδή στενότερες εξαρτήσεις από αυτό, πιστεύοντας ότι έτσι θα παράγουμε ανάπτυξη. Μια λέξη που έχει κακοποιηθεί πιο πολύ και από τις λέξεις «σοσιαλισμός, δημοκρατία, κοινωνική αλληλεγγύη» έννοιες που θα έπρεπε να προφυλάσσουμε ως κόρη οφθαλμού. Στην ουσία φερθήκαμε χειρότερα, ακόμη πιο παράλογα και άπληστα από τις αγορές. Γιατί μεταξύ αγορών και των δικών μας επιλογών, υπάρχει μια θεμελιακή διαφορά, ότι ενώ οι αγορές μέσα από την απληστία βγαίνουν κερδισμένες, εμείς μέσα από την απληστία βγήκαμε χαμένοι».

Εντάξει, όχι κι όλοι εμείς. Μερικοί συνάδελφοί σου στα υπουργικά συμβούλια που κάθονταν χρόνια στις δίπλα σε σένα θέσεις, κάπως κερδισμένοι βγήκαν. Μερικοί μεγαλοεπιχειρηματίες που διαπλέκονταν με τις κυβερνήσεις που υπηρέτησες χρόνια, επίσης κάτι κατάφεραν να βάλουν στην άκρη. Αλλά εντάξει, έτσι είναι αυτά τα πράγματα, στις απληστομαχίες δεν μπορείς να εγείρεις ηθικές ενστάσεις, μαγκιά τους και των αγορών, μαγκιά τους και εκείνων από τους «εμείς» που κατάφεραν να κερδίσουν, ας πρόσεχαν όλοι οι υπόλοιποι από τους «εμείς» που έχασαν.

Μια απορία μόνο· αυτή η απληστία (και ας σου χαρίσω εδώ την κόντρα για το πόσο δόκιμος είναι ο όρος όταν χρησιμοποιείται τόσο γενικά και αδιάκριτα, περιλαμβάνοντας ισομερώς τον κάθε Γκόρντον Γκέκο και τον κάθε «Μηνά Γκέκο», χαρακτηρίζοντας δηλαδή με τον ίδιο όρο αφενός εκείνον που και μερικά εκατομμύρια ευρώ να χάσει υπερπλούσιος θα παραμένει, απλά συνεχίζει να θέλει κι άλλα αδιαφορώντας για το κοινωνικό κόστος της πραγμάτωσης της επιθυμίας του, και αφετέρου τον μέσο Έλληνα που η απληστία του συνίστατο στο να θέλει γίνει από φτωχός - ευκατάστατος ή από ευκατάστατος - άνθρωπος που δεν θα έχει πια οικονομικά προβλήματα) σε τι περιβάλλον ευδοκίμησε;

Το εκσυγχρονιστικό αφήγημα τι ακριβώς πρέσβευε; Ότι η απληστία ήταν κακό πράγμα; Ο τότε αρχηγός και Πρωθυπουργός σου τι στάση είχε κρατήσει απέναντι στην μαζική είσοδο των πολιτών στο χρηματιστήριο; Τους έλεγε, προς Θεού, τι πάτε να κάνετε; Εσύ προσωπικά -που με περισσή σεμνότητα αυτοεπαινείς την εξαιρετική φωνή σου- έκανες μήπως και σε αυτόν τον τομέα την εξαίρεση;

Αν κατέρρευσε ένα ολόκληρο μοντέλο ανάπτυξης που σου έλεγε κατανάλωσε για να έχει νόημα η ζωή σου, κατανάλωσε κι ας μην έχεις λεφτά, θα σε δανείσουμε εμείς, έλα να πάρεις μια κάρτα ακόμη, αν κατέρρευσε ένα ολόκληρο μοντέλο ανάπτυξης οι κυρίαρχες κουλτούρες του οποίου αλληλοτέμνονταν και αλληλοτροφοδοντούνταν (η κουλτούρα της ιδιωτικής τηλεόρασης , η κουλτούρα του λάιφ στάιλ, η κουλτούρα του διαφημιστικού κατακλυσμού, η κουλτούρα της γιγάντωσης του τραπεζικού συστήματος) με αποτέλεσμα όλες μαζί να στήσουν τον καταναλωτισμό ως υπέρτατο αξιακό υπόδειγμα,

τότε η απληστία που κατέρρευσε είχε αίτια εντελώς συστημικά, αίτια που την τσίγκλαγαν και δεν την άφηναν στιγμή να ησυχάσει, προκειμένου πάνω στις πάρα πολλές μικρού μεγέθους ατομικές απληστίες να φτιαχτούν οι ελάχιστες πολύ μεγάλου μεγέθους, αυτές που εξακολουθούν να παραμένουν στο απυρόβλητο της κριτικής για τα αίτια της κρίσης, αυτές που παραμένουν έξω από την ενοχοποίηση, έχοντας στα δημοσιογραφικά και πολιτικά μαγαζιά τους υπαλλήλους που κουνάνε το δάκτυλο νυχθημερόν σε όλους τους άλλους εκτός από τα αφεντικά τους. Ή θες να μην είναι θέμα αφεντικών αλλά ιδεολογίας; Έστω. Το αποτέλεσμα είναι εξίσου διαστρεβλωτικό της πραγματικότητας όμως.

ΥΓ1. Διάβασε τον Τέκι Τσαν για την σχέση που έχει η εργασία με την ανταμοιβή στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο. Και γενικά να τον διαβάζεις.

ΥΓ2. Ένα ποστ που αρχίζει και τελειώνει με φωτογραφίες του Μητσάρα αυτοϋπονομεύεται άθελά του, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ελαφρότητας που πλήττει εξ ορισμού ό,τι κι αν γραφτεί σε αυτό. Σκέφτομαι όμως πως μολονότι ο Γιαννίτσης είναι αξιοπρεπέστατος πολιτικός και κανείς δεν θα σκεφτεί ποτέ να τον αποκαλέσει γραφικό, σε ένα ιδεατό σύμπαν η μονομέρεια του λόγου του και η αναντιστοιχία του με την ιδεολογική ταυτότητα των κυβερνήσεων που υπηρέτησε και υπηρετεί, θα αποκαλύπτονταν αμέσως ως πολύ γραφικότερες από ό,τι θα μπορούσε ποτέ να πει ο Μητσάρας· ο οποίος επιστρέφοντας μάλιστα σε μεγάλη φόρμα, έχει μια συνθηματάρα στην πάνω φώτο και είναι σαν απόστολος του Μισέλ Φουκώ στην κάτω, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι μόνο οι εκ φύσεως αποκλεισμένοι από τις νόρμες είναι ικανοί για ευαισθησίες έξω από τις νόρμες.

Μπροστά στο κομπρεσέρ

2011-11-18T18:02:00.001+02:00

Το «Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν» ξεκινά εντυπωσιακά: εικόνες παρμένες από ψηλά, εικόνες εστιασμένες αποκλειστικά σε ένα πλήθος κορμιών κολλημένων μεταξύ τους σαν να μην μπορούν να ξεφύγουν το ένα από το άλλο, κορμιών πασαλειμμένων από την κορφή ως τα νύχια με κόκκινα υγρά, σαν μεγάλο και συνάμα ακατανόητο όργιο αίματος. Καταλαβαίνεις μεν ότι πρόκειται για την tomatina, την γιορτή ντοματομαχίας που διεξάγεται στην Ισπανική επαρχία, όπου η Τίλντα Σουίντον θυμάται ή ονειρεύεται πως κάποτε συμμετείχε, είναι όμως σαφές από το όλο στυλ κινηματογράφησης της, πως η σκηνή δεν ενδιαφέρεται να μας μεταφέρει ευτυχισμένες τουριστικές στιγμές του παρελθόντος της ηρωίδας, αλλά να μας μεταφέρει απευθείας μέσα στον ψυχικό της κόσμο, μέσα στη βασανισμένη της από τύψεις αίματος συνείδηση. Το πλήθος τη σηκώνει στα χέρια κι εκείνη ανοίγει τα δικά της διάπλατα σαν τον Χριστό. Σταυρώνεται όμως χωρίς να έχει τη δύναμη να άρει τις αμαρτίες του γιου της, σταυρώνεται μόνο υποφέροντας και χωρίς τη δύναμη να σώσει ή να σωθεί. Ο δεκαεξάχρονος γιος της έχει κάνει κάτι αποτρόπαιο. Το αντιλαμβανόμαστε από την αρχή, απλά περιμένουμε μέχρι το τέλος της ταινίας να διαπιστώσουμε σε τι ακριβώς συνίσταται. Στο δρόμο τη χαστουκίζουν, στο σπίτι και στο αυτοκίνητό της πετάνε μπογιά -κόκκινη βέβαια, όλη η ταινία είναι γεμάτη κόκκινο χρώμα που κολλάει επάνω της και δεν μπορεί να απαλλαχθεί από αυτό-, στη δουλειά της δεν της μιλάει κανείς.

Το θέμα της ταινίας -που είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Λάιονελ Σράιβερ (που κυκλοφορεί και σε ελληνική μετάφραση)- είναι παρεμφερές με τα πρόσφατα «Σακιά» της Ιωάννας Καρυστιάνη: ένας νεαρός γιος στη φυλακή για φοβερά εγκλήματα, μια μάνα έξω από τη φυλακή δέσμια του απαράγραπτου σοκ των πράξεών του. Και στα δύο η ζωή των μανάδων παύει να περικλείει οτιδήποτε σχετικό με χαρά και περιστρέφεται γύρω από την προσπάθεια κατανόησης του πώς μπόρεσε και συνέβη αυτό που συνέβη, γιατί συνέβη, αλλά και σε τι ποσοστό το φταίξιμο είναι δικό τους, αφού καμιά τους δεν ήταν ιδιαίτερα δοτική και συναισθηματική. Να μεταφέρουν άραγε έτσι οι συγγραφείς μια μεγάλη άρρητη γυναικεία ενοχή, έναν μεγάλο άρρητο γυναικείο φόβο;

Στην περίπτωση του Κέβιν η σχέση μάνας γιου δεν είναι απλά συγκρατημένη, αλλά ακραία προβληματική από την πρώτη στιγμή. Το μωρό ουρλιάζει, ουρλιάζει, ουρλιάζει. Ασταμάτητα. Αλλά μόνο με εκείνη. Με τον μπαμπά του είναι ήσυχο. Μέσα σε ένα μαύρο καροτσάκι -σαφή αναφορά στο «Μωρό της Ρόζμαρι»- η Σουίντον το βγάζει βόλτα. Και σε μια απροσδόκητη κίνηση σταματάει μπροστά σε ένα κομπρεσέρ στο δρόμο προκειμένου να υπερισχύσει λίγο ένας άλλος θόρυβος του ουρλιαχτού του. Στο πρώτο μισό της ταινίας λοιπόν μάλλον τείνεις να πεις ότι είναι η μάνα που έχει το βασικό πρόβλημα. Η μάνα που δεν αντιδρά με θέρμη στην εγκυμοσύνη, η μάνα που υποδέχεται τη γέννα αμήχανα, η μάνα που αντιδρά με απόγνωση στο μωρό που κλαίει διαρκώς, η μάνα που λέει φράσεις όπως «η μαμά ήταν ευτυχισμένη πριν γεννηθείς και τώρα δεν είναι», η μάνα που φτάνει σε μια έκρηξη οργής να σπρώξει και να πετάξει το οκτάχρονο παιδί κάτω, με αποτέλεσμα να σπάσει το χέρι του. Στο δεύτερο μισό όμως, καθώς ο Κέβιν είναι πια έφηβος και αρχίζει να κλιμακώνει τη συμπεριφορά του που καθίσταται εντελώς δυσανάλογη, παύεις να έχεις τη συμπάθεια που ενστικτωδώς είχες προς το παιδί και την ασυνείδητη τάση σου να ενοχοποιήσεις τη μάνα για την παγωμάρα της και επαναθεωρείς. Τι συμβαίνει όταν ένα παιδί εγκληματεί; Μπορεί το κακό να μπει σε καλούπια και να εξηγηθεί; Το κακό πίσω από τις πράξεις του βρίσκεται στην κακή του φύση ή στην προβληματική του ανατροφή; Η ταινία είναι ανοικτή σε ερμηνείες, ο καθένας θα κρίνει ανάλογα με τις δικές προκαταλήψεις και παραστάσεις, κι ούτως ή άλλως είναι ξεκάθαρο ότι δεν γυρίστηκε με σκοπό να δώσει απαντήσεις.

Η σκηνοθέτις Λιν Ράμσεϊ κάνει τη δουλειά της όχι απλώς καλά, αλλά ενίοτε και σε βαθμό δεξιοτεχνικό, τόσο στα επιμέρους κάδρα που στήνει, όσο και στη σύνθεσή τους, στον τρόπο που ξετυλίγει την ταινία της, στον τρόπο που ανασυνθέτει την πραγματικότητα σαν παζλ. Αν ήθελε, είχε εντελώς αβανταδόρικες σκηνές βίας να προσφέρει, δεν το κάνει όμως, τις αποφεύγει, με το κακό να είναι ανατριχιαστικά παρόν, μέσα από ξεφλουδισμένα φρούτα, φτυσμένα νύχια, μασημένα τσόφλια, ένα μπλουζάκι με κόκκινα μπαλόνια.

Η Σουίντον κάθεται -όπως μπορείς π.χ να δεις σε φωτογραφίες εδώ- με ένα περίεργο τρόπο, με κλειστό το πάνω μέρος των ποδιών της και ανοικτό το κάτω, σαν να θέλει να δηλώσει και μέσω της γλώσσας του σώματός της άρνησή της στο παιδί που έφερε στον κόσμο, σαν να ντρέπεται που το παιδί της βγήκε από μέσα της, σαν να θέλει να κρύψει ενοχικά το σημείο από όπου βγήκε.

Σε μια άλλη σκηνή βρίσκεται σε ένα σούπερ μάρκετ και κρύβεται για να μη τη δουν. Στέκεται με πλάτη μπροστά σε ράφια με τοματοχυμούς. Ο συμβολισμός είναι διπλός:. αφενός του χυμού - αίματος να την περικυκλώνει ξανά κι αφετέρου η εικόνα, παραπέμποντας ευθέως στα περίφημα έργα του Γουόρχολ, ίσως θέλει να κάνει ένα υπαινιγμό πως εγκλήματα σαν αυτά του γιου της αναπαράγονται σαν μόδα, αποτελώντας ιδιότυπο τμήμα της μαζικής κουλτούρας.

Μια από τις κορυφαίες σύγχρονες κινηματογραφικούς ηθοποιούς η Σουίντον, δίνει μια υπεράνω περιγραφής ερμηνεία. Ο Έζρα Μίλερ πάλι, στο ρόλο του έφηβου γιου της δείχνει να έχει το εκτόπισμα και την ακτινοβολία να γίνει ένας αυριανός μεγάλος σταρ. Τα δύο μικρότερα παιδιά που υποδύονται κι αυτά τον Κέβιν σε πείθουν πως κάτι κακό έχουν μέσα τους. Αν ήμουν πατέρας τους δεν θα ήμουν σίγουρος αν έπρεπε να νιώθω περισσότερο περήφανος για το υποκριτικό ταλέντο τους ή ανήσυχος για την αυριανή τους εγκληματική εξέλιξη.

(Κείμενο γραμμένο για το ελculture)

Η βουτιά που αποσιωπάται

2011-11-17T00:16:00.011+02:00

Μια ακόμη επιστημονική δημοσκόπηση. Xαντλ γουιθ κέαρ.

1) Πιστεύεις ότι την 17η Νοεμβρίου 2011 έχουμε:

α) Λιγότερη δημοκρατία από ό,τι πέρσι κι ακόμη λιγότερη από ό,τι πρόπερσι.

β) Την ίδια ακριβώς δημοκρατία που έχουμε από το 1974.

γ) Επιτακτική ανάγκη να πάρουμε την έκτη δόση.

2) Tι πιστεύεις για το δημοσιονομικό σκέλος της χουντικής επταετίας:

α) Δεν είναι δυνατόν ένας τόσο καθοριστικός παράγοντας να μην συνυπολογιστεί στην τελική της αποτίμηση.

β) Είτε καλά τα πήγαν είτε κακά το ίδιο κάνει, και η δημοκρατία έπρεπε να αποκατασταθεί χωρίς λεπτό καθυστέρηση.

γ) Εντάξει, ας μην πηγαίνουμε και στο άλλο άκρο. Αφού είχαμε χούντα και για όσο την είχαμε, κάθε σώφρων πολίτης έπρεπε να δουλέψει με όλες του τις δυνάμεις για την ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας. Εσύ δηλαδή έχεις άλλη γνώμη;

3) Πιστεύεις ότι το σκέλος της δημόσιας τάξης της επταετίας:

α) Είναι ακριβώς ένα επιχείρημα που θα έπρεπε να κάνει όσους κραυγάζουν σήμερα να συνειδητοποιήσουν πόσο υστερικοί είναι. Τότε είχαμε βασανισμούς και εξορίες. Τώρα μέχρι κι ο Σάββας ο Ξηρός είχε τους καλύτερους γιατρούς από πάνω του.

β) Ήταν αποτρόπαιο.

γ) Έφτασε σε αναμφίβολες και σίγουρα καταδικαστέες ακρότητες. Αλλά μήπως δεν είναι ακρότητα είναι κι όλο αυτό που ζει η πολύπαθη αυτή πόλη δεκαετίες τώρα; Αν μη τι άλλο τότε το κέντρο ήταν πάντα ανοικτό, τα μαγαζιά λειτουργούσαν απρόσκοπτα, οι δημόσιοι χώροι γίνονταν σεβαστοί.

4) Η λέξη «Πολυτεχνείο», τι σου φέρνει αμέσως - αμέσως στο νου:

α) Τον Κώστα Λαλιώτη. Ζει;

β) Δυστυχώς -αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς βέβαια- την μεταπολιτευτική κουλτούρα βίας και ανομίας. Προς Θεού, άλλο τότε, δικτατορία είχαμε, η κατάληψη μπορεί να ειδωθεί σίγουρα κι από διαφορετική οπτική γωνία. Ωστόσο μια δημοκρατία που αποκαθίσταται πάνω σε έναν τέτοιο θεμέλιο μύθο, ήταν φοβάμαι από το λίκνο της υπονομευμένη.

γ) Την διαχρονική ανάγκη για πάση θυσία εξεύρεση ρεαλιστικών, συναινετικών, συμβιβαστικών λύσεων. Αν είχαν ακολουθηθεί τότε, και την -όποια- αιματοχυσία θα είχαμε αποφύγει και από 38 χρόνια Χρήστου Παπουτσή και Μαρίας Δαμανάκη θα είχαμε γλιτώσει.

5) Αν υπήρχαν ιδιωτικά κανάλια το 1973, τι στάση θα είχαν κρατήσει;

α) Μη λες ανοησίες. Ποιό ιδιωτικό κανάλι θα δεχόταν να συνεχίσει να εκπέμπει σε μη δημοκρατικό καθεστώς;

β) Λόγω της αυστηρής κρατικής λογοκρισίας, θα υποστήριζαν τους καταληψίες με κωδικούς τρόπους (νεύματα στα όρια του τικ, αμφίσημες κονκάρδες στο πέτο, έμμεσα υπονοούμενα οι πιο τολμηροί).

γ) Τέτοια που θα έκανε το Νίκο Μαστοράκη να κοκκίνιζε από ντροπή.

6) Το μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα είναι:

α) Η αντίσταση για την αντίσταση απέναντι σε εξ ορισμού υπέρτερες δυνάμεις είναι ο ορισμός της αυτοκαταστροφής.

β) Αποτελεσματική πολιτική ασκείται μόνο δια αρμοδίων φορέων, συντεταγμένα και με απόλυτη συναίσθηση της ευθύνης. Ό,τι άλλο, επενδύει στο χάος.

γ) Ξέρει κανείς τι βουτιά κατέγραψε ο γενικός δείκτης στη συνεδρίαση της 17ης Νοεμβρίου 1973;

Τόξα και Λάστιχα

2011-11-14T23:34:00.028+02:00

Λεπτομέρεια; Ίσως. Αλλά επ' αυτού θα επανέλθω σε λίγο. Αβλεψία; Το πιθανότερο, εκτός κι αν κάτι μου διαφεύγει (κι αν μου διαφεύγει, είμαι -εννοείται- πρόθυμος να επανορθώσω).

Στο ΦΕΚ Α 243/2011 δημοσιεύονται τέσσερα προεδρικά διατάγματα: το υπ' αριθμόν 107 («Αποδοχή Παραίτησης Αντιπροέδρων της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών και Υφυπουργών»), το υπ' αριθμόν 108 («Αποδοχή Παραίτησης του Πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου του Ανδρέα»), το υπ' αριθμόν 109 («Διορισμός του Λουκά Παπαδήμου του Δημητρίου ως Πρωθυπουργού») και το υπ΄αριθμόν 110 («Διορισμός Αντιπροέδρων, Υπουργών, Αναπληρωτών και Υφυπουργών»). Tα δύο πρώτα (των παραιτήσεων) έχουν ημερομηνία υπογραφής την Τετάρτη 9.11.11. Τα δύο επόμενα (των διορισμών) έχουν ημερομηνία υπογραφής την Παρασκευή 11.11.11.

Το προεδρικό διάταγμα διορισμού του νέου Πρωθυπουργού, το 109/11, ορίζει λοιπόν κατά λέξη:

«Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις των άρθρων 35 παρ. 2 περίπτ. α', 38 παρ. 1 εδάφιο τρίτο, 37 παρ. 1 και 37 παρ. 3 εδάφιο τρίτο του Συντάγματος.

2. Το 108/2011 προεδρικό διάταγμα «Αποδοχή παραίτησης του Πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου του Ανδρέα».

3. Τη διαπιστωθείσα συμφωνία των κομμάτων που διαθέτουν στη Βουλή την απόλυτη πλειοψηφία για το σχηματισμό Κυβέρνησης, αποφασίζουμε:

Διορίζουμε Πρωθυπουργό το Λουκά Παπαδήμο του Δημητρίου».

Από τα τρία στοιχεία που σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα έλαβε υπόψη του ο Πρόεδρος, το πρώτο αφορά τα άρθρα του Σύντάγματος τα οποία ορίζουν τη διαδικασία που ακολουθείται σε περίπτωση παραίτησης κυβέρνησης που έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής (άρθρο 38 παρ. 1 εδάφιο τρίτο, σε συνδασμό με το 37 παρ. 3 εδάφιο τρίτο) και το τρίτο το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας (οι αρχηγοί των κομμάτων που έχουν την απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή διαπίστωσαν ότι μπορούν να σχηματίσουν κυβέρνηση). Το δεύτερο στοιχείο αφορά και θεωρεί κρίσιμη μόνο την παραίτηση του Παπανδρέου. Κι όμως το βασικό συνταγματικό δίλημμα ήταν πως άλλη διαδικασία ακολουθείται σε περίπτωση που παραιτείται μόνο ο Πρωθυπουργός (άρθρο 38 παρ. 2 Σ) κυβέρνησης που έχει την πλειοψηφία της Βουλής και άλλη διαδικασία σε περίπτωση που παραιτείται όχι μόνο ο ίδιος αλλά ολόκληρη η κυβέρνηση. Σε παραίτηση μόνο του Πρωθυπουργού, είναι η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του αρμόδια να επιλέξει το νέο Πρωθυπουργό που θα διορίσει ο Πρόεδρος. Ωστόσο βάσει του Προεδρικού Διατάγματος ο Πρόεδρος αναθέτει στον Παπαδήμο στηριζόμενος στην παραίτηση του Πρωθυπουργού και όχι και στην παραίτηση της κυβέρνησης. Αφού δεν παραιτήθηκε μαζί με την κυβέρνησή του, κι αφού με ξεχωριστό διάταγμα απαλλάχθηκαν από τα καθήκοντά τους τα μέλη της και με ξεχωριστό αυτός, τότε για να είναι ορθή η διαδικασία της παραίτησης κυβέρνησης η οποία και ακολουθήθηκε, έπρεπε να γίνει ρητή μνεία εκτός του π.δ. 108 με το οποίο απαλλάχθηκε εκείνος από τα καθήκοντά του και του π.δ. 107 με το οποίο απαλλάχθηκε η κυβέρνηση από τα δικά της. Αφού δηλαδή έχουμε δύο διαφορετικές νομικές πράξεις (την παραίτηση των μελών και την παραίτηση του Πρωθυπουργού), μόνο η ρητή σύνδεσή τους θα συνιστούσε την παραίτηση όλης της κυβέρνησης υπό την έννοια του άρθρου 38 παρ. 1, την οποία λαμβάνοντας υπόψη του ο Πρόεδρος δικαιούνταν να νομιμοποίησει τη διαδικασία που έλαβε χώρα. Ειδάλλως, λαμβάνοντας υπόψη μόνο την παραίτηση του Πρωθυπουργού εσφαλμένα διόρισε Πρωθυπουργό εκείνον που επέλεξαν οι πολιτικοί αρχηγοί. Η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ ήταν αρμόδια να επιλέξει.

Όλα αυτά τα λέω όχι για να προσπαθήσω να ανακαλύψω μέσω αυτής της -κατά τη γνώμη μου, επαναλαμβάνω- αβλεψίας ουσιαστικό συνταγματικό πρόβλημα. Ερμηνευτικά μπορεί να ξεπεραστεί το θέμα. Τα λέω για να επισημάνω πως η μη αναγραφή και του π.δ. 107/11 παύει να αποτελεί λεπτομέρεια όταν δούμε το όλο πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξήχθησαν οι διαπραγματεύσεις, το όλο πνεύμα με το οποίο αντιμετωπίστηκε το Σύνταγμα. Εκεί το πρόβλημα είναι ουσιαστικότατο και η αβλεψία το τυπικό κερασάκι στην ουσιαστική τούρτα.

Πρώτο στάδιο διασάλευσης της συνταγματικής τάξης: είναι προς ψήφιση πρόταση εμπιστοσύνης. Δεν τον εμπιστεύεστε πια; Θέλετε να πάτε σε κυβέρνηση συνεργασίας; Καταψηφίστε τον, να πάμε κανονικά σε διαδικασία διερευνητικών εντολών. Κι αν υπάρχει περιθώριο συναίνεσης και κυβέρνησης συνεργασίας θα εξακριβωθεί εκεί, με τους όρους του Συντάγματος. Αλλά όχι. Του παρέχουν εμπιστοσύνη προκειμένου να σηκωθεί να φύγει. Τον πρώτο παπά τον παίζει η περιλάλητη κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, αφού έχουν πρώτα διαμορφωθεί ανεπανάληπτες ισορροπίες τρόμου στο εσωτερικό του κόμματος. Εδώ το Σύνταγμα, εκεί το Σύνταγμα, πού είναι το Σύνταγμα;

Δεύτερο στάδιο διασάλευσης της συνταγματικής τάξης: Έχω πάρει την ψήφο. Αλλά δεν ξεκαθαρίζω τι θα κάνω. Θα παραιτηθώ προσωπικά για να ακολουθηθεί η μία διαδικασία; Θα παραιτηθεί όλη η κυβέρνηση για να ακολουθηθεί η άλλη; Κάτι τόσο θεμελιώδες μένει στα χέρια Παπανδρέου σαν διαπραγματευτικό χαρτί ή εν πάση περιπτώσει σαν μια ευχέρεια που θα ενεργοποιήσει αν και όταν έρθουν σε συμφωνία. Ο δεύτερος παπάς είναι διαπραγματευτικός και παίζεται σόλο. Αντί να συμβεί επίσημα η μία ή η άλλη παραίτηση ενημερώνω τον Πρόεδρο ότι «δεν είμαι κολλημένος στην καρέκλα μου» και λέω στα άλλα κόμματα ελάτε να τα βρούμε. Το πενθήμερο που ξεφτιλίζονται τα τρία κόμματα μεταξύ τους, λίγο πολύ είναι απόρροια του γεγονότος ότι αντί να έχουν τους κανόνες του Συντάγματος από πάνω τους ώστε να θέτουν το σαφές πλαίσιο των διαδικασιών, έχουν μεταχειριστεί το Σύνταγμα ως εργαλείο για να επιδοθούν σε βυζαντινισμούς.

Μαθαίνουμε λοιπόν αναδρομικά και δια των ημερομηνιών των προεδρικών διαταγμάτων ότι ήδη από την Τετάρτη είχε παραιτηθεί και η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός. Αν έτσι συνέβη, εμείς πάντως την Τετάρτη δεν το είχαμε μάθει. Είχαμε μάθει ότι στο υπουργικό συμβούλιο είχαν ζητηθεί οι παραιτήσεις των μελών για να τις έχει ο Παπανδρέου «στη διάθεσή του». Ο ίδιος έβγαλε τηλεοπτικό διάγγελμα που και πάλι δεν είπε «παραιτούμαι». Όλα θα τα βρίσκαμε στην πορεία. Αν και εφόσον. Είχαν συναντηθεί Κυριακή βράδυ. Συναντιούνται πάλι Τετάρτη απόγευμα να κάνουν Πρωθυπουργό τον Πετσάλνικο. Εμπλοκή. Ξανά το άλλο πρωί. Τι στα αλήθεια συμβαίνει; Στο πλαίσιο ποιας διαδικασίας συμβαίνουν όλα αυτά; Με τι ιδιότητα συζητούν αυτοί που συζητούν, συνταγματικά ποιόν ακριβώς χαρακτήρα έχουν οι συναντήσεις τους; Κι ο Πρόεδρος τι παριστάνει μέσα σε όλο αυτό τον ημιάτυπο – ημιτυπικό ορυμαγδό; Το λαμπατέρ τους; Όχι μόνο. Τους έδωσε και μια ημερομηνία ώστε να βολευτούν συνταγματικά κάπως τα πράγματα. Τετάρτη λοιπόν παραιτήθηκαν -παραιτήθηκε όλη η Κυβέρνηση κι ας μην το έγραψαν σωστά στο προεδρικό διάταγμα- και μετά πήγαν σε συνάντηση πολιτικών αρχηγών. Αυτή ήταν η πρώτη τυπική. Θυμήθηκε να καλέσει τότε τα κόμματα της αριστεράς ή είχε μείνει στην άρνησή τους στις πρώτες άτυπες συναντήσεις; Δεν θυμάμαι. Και τι σημασία έχει; Αφού θα αρνούνταν ούτως ή άλλως, κινούμενα εκτός του «συνταγματικού τόξου». Που και «συνταγματικό λάστιχο» να το πεις μετά απ' όλα αυτά, θα 'χεις κι ένα δίκαιο. Ας το ονομάσουμε συνταγματικό.

You ask me?

2011-11-13T21:01:00.007+02:00

«Ρωτάτε εμένα αν επικροτώ την βία;»

Βιντεάκι από το πολύ ενδιαφέρον "Τhe Black Power Mixtape 1967-1975". Όλα σε αυτόν τον κόσμο θέμα οπτικής γωνίας είναι: μπορείς λοιπόν να το δεις και να πεις «Ορίστε, η γυναίκα για αληθινότατη βία εις βάρος των μαύρων μιλούσε, δεν υπάρχει η έννοια "μεταφορική βία", άρα η όποια βίαιη απάντηση στην μη κυριολεκτική βία βρίσκεται εν αδίκω και είναι δυσανάλογη» ή από την άλλη να πεις «Ορίστε, παντού και πάντα η εξουσία ασκείται και μέσω της επιβολής της στη γλώσσα, μέσω του τρόπου που ορίζει κυριαρχικά τις έννοιες κλειδί, μέσω όσων περιλαμβάνει στον ορισμό τους και όσων πολύ βολικά αποκλείει. Η εξουσία κατουρά σαν σκυλί τον ορισμό της έννοιας "βία", καθιστώντας έτσι τα όρια της έννοιας αδιαπραγμάτευτα δικά της: όποιος επιχειρήσει να μπει μέσα τους και να αλλάξει τον ορισμό, αντιμετωπίζει αδυσώπητα γαβγίσματα σε επίπεδο καθεστωτικού λόγου, δαγκωνιές και γδαρσίματα σε επίπεδο αστυνομικής καταστολής».

Αρκετός κόσμος πρέπει να κρύωσε πολύ αυτό το σαββατοκύριακο, κι όμως διστάζω να το γράψω και δεν βρίσκω τον κατάλληλο τόνο με τον οποίο θα το γράψω, ακριβώς επειδή η έννοια «λαϊκισμός» έχει κατουρηθεί με πολλή ένταση. Πόσo μάλλον αν το προχωρήσω λέγοντας πως το να κρυώνεις γιατί δεν έχεις πια λεφτά για θέρμανση συνιστά μια βίαιη μεταβολή στη ζωή σου. Αλλά εγώ δεν κρυώνω ακόμα. Άρα δεν δικαιούμαι να μιλάω για αυτά τα θέματα. Θα ήμουν υποκριτής.

Η υποκρισία. Η ενοχή. Έννοιες από τις πιο μονόπλευρα κατουρημένες.

Η Σύνθεση

2011-11-11T23:57:00.027+02:00

(Δεν το χρειάζεσαι το τσεκούρι.

Οι θύρες που κρούεις είναι από καιρό για σένα ανοικτές)

1. Η επιλογή.

ΠΑΣΟΚ και ΝΔ δεν είχαν καμία υποχρέωση να βάλουν στην κυβέρνησή τους τον ΛΑΟΣ. Καμία όμως. Οι εντολές απ' το εξωτερικό αφορούσαν την μεταξύ τους συναίνεση. Αυτά τα δύο κόμματα είναι που πρέπει να συνυπογράψουν ό,τι είναι να συνυπογραφεί. Δεν αγχώθηκαν ποτέ για τον Καρατζαφέρη οι ξένοι ηγέτες της χώρας. Η μη συμμετοχή δε των κομμάτων της αριστεράς, διευκόλυνε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ να μην έχουν και κανέναν άλλου είδους ενδοιασμό. Γιατί αν συμμετείχαν όλα τα κόμματα της Βουλής, θα τους ήταν δυσκολότερο να αποκλείσουν τον ΛΑΟΣ. Αλλά δεν ήθελαν να τον αποκλείσουν. Ήθελαν να επανδρώσει τις τάξεις τους, ήθελαν να κάτσουν δίπλα δίπλα στα υπουργικά έδρανα, ήθελαν να βροντοφωνάξουν πως ο Βορίδης και ο Άδωνης είναι ένας από εμάς. Και ίσως κρίθηκε στο γύρισμα του νομίσματος αν θα είναι στην ίδια κυβέρνηση με τον Ροντούλη που τους έλεγε γομάρια ή με τον Γιώργο Ανατολάκη για να τους ψεκάσει με ηλιθιογόνα. Όσο προσωρινή κι αν είναι η κυβέρνηση, τον ΛΑΟΣ τον νομιμοποίησαν ως κυβερνητικό εταίρο αμετάκλητα. Και θα ήταν διαφορετικό αν αυτό συνέβαινε μετεκλογικά, αν εν πάση περιπτώσει από το εκλογικό αποτέλεσμα προέκυπτε κυβέρνηση συνεργασίας μόνο με τη συμμετοχή του. Εκεί θα το εξηγούσες ως ανάγκη. Εδώ είναι εντελώς επιλογή, επιλογή που σηματοδοτείται και από το εύρος και το είδος της συμμετοχής των στελεχών του στη σύνθεση της κυβέρνησης. Που μόνο ως ξεροκόμματο που αναγκάστηκες να δώσεις με κρύα καρδιά δεν μπορεί να ερμηνευθεί.

2. Όλοι οι καλοί χωράνε.

Tα πρώτα καλά νέα είχαν έρθει όταν διέρρεε πως ο μόνος σίγουρος για το υπουργείο του ήταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Αν γινόταν κάποιο αστείο και προσπαθούσαν να τον βγάλουν, ήταν ικανός να έπαιρνε ομήρους όσα ευρώ έχουν απομείνει στο ταμείο του κράτους και να απειλούσε πως θα τους πει τι μέγιστο ατόπημα πάει να γίνει εις βάρος του, με αποτέλεσμα αυτά να μετατρέπονταν από τον πανικό τους μόνα τους σε δραχμές. Ικανός όμως είναι και ο άλλος αντιπρόεδρος της πρώην και της νυν κυβέρνησης. Ικανός είναι να του είπαν ότι δεν θα είσαι μέλος της και παραταύτα να εμφανίστηκε. Ικανός είναι, Αλέκα, να σκάσει μύτη και στην ορκωμοσία της επαναστατικής κυβέρνησης που θα κάνεις προσεχώς, αρκεί να είναι εδώ και όχι σε τίποτα βουνά. Όρκισέ τον, θα είναι καλός κομμουνιστής, θα κάνει ό,τι χρειαστεί. Από την άλλη ενδεχομένως αδικώ τους δύο αντιπροέδρους, αφού στη θέση τους έμειναν οι πάντες όλοι, όλοι αυτοί οι υπεραπαραίτητοι υφυπουργοί που τυχόν απώλειά τους τώρα θα είχε ανεπανόρθωτες συνέπειες για την σωτηρία της χώρας. Η εκ νέου μετάθεση της Φώφης της Γεννηματά όμως είναι η μεγαλύτερη κίνηση απ' όλες, η Φώφη είναι ένας μπαλαντέρ της ομάδας, παίζει όλες τις θέσεις, αρκεί να έχει θέση, δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει κάπου θέση για τη Φώφη, ένας μισθός να τρέχει, μια απασχόληση να έχει το κορίτσι να περνάει την ώρα τoυ.

Δεν έχω σκοπό να ξαναματαλαϊκίσω και να πω κοίτα πώς φέρονται στα δημόσια οικονομικά, κοίτα πώς εξακολουθούν μέχρι την ύστατη ώρα να φτιάχνουν πενηνταμελή υπουργικά συμβουλία, με τον κάθε υπουργό, αναπληρωτή κι υφυπουργό να κουβαλά μαζί του και μια στρατιά συμβούλων, παρασυμβούλων και εξωσυμβούλων, μισθοδοτούμενων όλων από το ίδιο εκείνο κράτος για το οποίο γίνεται όλος αυτός ο κακός χαμός, από το κράτος το οποίο κατά τ' άλλα ανάποδα να το γυρίσεις δεν πέφτει κανενός είδους νόμισμα. Πασχίζει να το γκρεμίσει το πελατειακό κράτος το πολιτικό σύστημα, κι όταν τα καταφέρει να το γκρεμίσει για τους υπόλοιπους πολίτες, τότε ίσως ρίξει μια ματιά και στον εαυτό του. Και τότε ίσως ρίξει μια ματιά κι ο Πάγκαλος στον καθρέφτη του και στο πως μένει να φάει μέχρι την τελευταίο δευτερόλεπτο που του αναλογεί, να φάει και το Νοέμβριο του 11, να φάει και το Δεκέμβριο του 11, να φάει και τον Ιανουάριο του 12, να φάει και τον Φεβρουάριο του 12, αν και με τον ρυθμό που πάμε κάθε επόμενος μήνας ακούγεται σαν μήνας επιστημονικής φαντασίας, όπου ό,τι κι αν συμβεί δεν θα σου προξενήσει έκπληξη, εκτός βέβαια κι αν φυλακιζόταν ο Μάκης Ψωμιάδης σε ελληνικές φυλακές για πάνω από μία ημέρα χωρίς να μεσολαβήσει δικαστικό ή άλλο πραξικόπημα (και δικαιωθεί έτσι κι ο ΓΑΠ που το χρησιμοποίησε ως επιχείρημα στους μερκοζίδες για να απολογηθεί για το δημοψήφισμα).

3. Η σύνθεση.

Α match made in heaven. Είναι όλοι εδώ, σαν έτοιμοι από καιρό, σαν θαρραλέοι, έτοιμοι για την τελική σύνθεση των «αστικών δυνάμεων της χώρας». Στην κορυφή η τραπεζιτική ελίτ, ένας τραπεζίτης έτοιμος να διαπραγματευθεί μια συμφωνία που αφορά κατ΄ εξοχήν ελληνικές και ξένες τράπεζες. Δίπλα του καλεί τον μεγάλο υμνημένο της ματαιωμένης ιστορικής διαρθρωτικής αλλαγής. Ο Τάσος Γιαννίτσης, ο άνθρωπος που προσπάθησε να μας κάνει εγκαίρως ανθρώπους αλλά αντιδράσαμε βοοειδώς, είναι πάλι εδώ. Οι φωνές μιας κοινωνίας που πρέπει να ξεφύγει από το μεταπολιτευτικό βάλτωμα δηλώνουν παρούσες στο προσκλητήριο. Εμπρός να φύγουμε από ό,τι μας κρατούσε πίσω ως κοινωνία, από ό,τι μας έκανε παρίες στα μάτια της προηγμένης ευρωπαϊκής μας οικογένειας. Στο πλευρό μας και στην κυβέρνησή μας οι ακροδεξιοί μας πυλώνες. Επιτέλους χωρίς τις μεταπολιτευτικές αγκυλώσεις που έλεγαν την ακροδεξιά κακό πράγμα. Επιτέλους χωρίς τις αισθητικές αγκυλώσεις που έλεγαν τον Άδωνη γελοίο. Όλοι μαζί, όλοι οι εχθροί των δυνάμεων της καθυστέρησης. Ένα νέο πνεύμα επιφοίτησης έχει απλωθεί πάνω από τα κεφάλια των βουλευτών ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Όλοι πια μιλούν για συναίνεση, όλοι πάντα μιλούσαν για συναίνεση, ο διαχρονικός γκουρού της συναίνεσης Τηλέμαχος Χυτήρης μάς εξηγεί -με σεμνότητα είναι η αλήθεια- ότι δικαιώθηκε μια ζωή συναινετικών αγώνων. Όλοι πια οι βουλευτές ΠΑΣΟΚ και ΝΔ λευτερώθηκαν από τα κομματικά δεσμά κι όλοι λένε πια ελεύθερα τη γνώμη τους. Κι όλοι άρα για να μη λένε κάτι αρνητικό επ' αυτού, αγαπούν Ροντούλη. Κι όλοι αναρωτιούνται ο Ανατολάκης γιατί όχι;

Κι όλες οι δημοσιογραφικές δυνάμεις του φωτός, όλοι εκείνοι που μας τραγουδούσαν και μας τραγουδούν το φως του εκσυγχρονισμού και της διαρθρωτικής μας αλλαγής, αναγκάζονται να βάλουν τον εστετισμό τους και την προχωρημένη σκέψη τους να ξαποστάσουν λίγο. Παιδιά, με τον Βορίδη και τον Άδωνη κάνατε κυβέρνηση, να τους χαίρεστε, να χαίρεστε τις δημοκρατικές σας ευαισθησίες, να χαίρεστε το όραμά σας, να χαίρεστε την προπαγάνδα σας.

Όλοι λοιπόν μαζί, ο Παπαδήμος με το Γιαννίτση, ο Βενιζέλος στο φέουδό του, ο Πάγκαλος, οι σαρανταπέντε υφυπουργοί και εξήντα μαθητάδες, τα θαμμένα τσεκούρια του Βορίδη, να ετοιμάζεται η Χρυσή Αυγή για τις μελλοντικές δικές της συμμαχίες με τις αστικές δυνάμεις του τόπου, είμαστε όλοι εδώ, έτοιμοι υπό πνεύμα ενότητας να προβούμε στις επώδυνες αλλά αναγκαίες θυσίες για να μην καταστραφούμε, έτοιμοι να σας κόψουμε το ρεύμα, έτοιμοι να σας κόψουμε τα πόδια, έτοιμοι να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να σώσουμε τη χώρα από το χάος, εμείς είμαστε το δείγμα του μέλλοντός σας, τώρα είναι η εποχή της συναίνεσης και κανείς δεν είναι εμβληματικότερος εκπρόσωπός της από τον Δημήτρη Αβραμόπουλο, που -Γιώργο Ανατολάκη, τώρα δικαιώνεσαι- τον ψέκασαν μικρό και στο υπερμακάριο σε βαθμό άφατης αφασίας βλέμμα του συνοψίζεται η βασική ιδέα πίσω από το τι σημαίνει συναίνεση: τίποτα.

Το τίποτα ως ιδεολογία, η ιδεολογία της συναίνεσης, η ιδεολογία του δεν μας χωρίζει κατά βάθος τίποτα, η ιδεολογία της μη διαφοράς, της μη ύπαρξης πολιτικής, του αυτόματου της οικονομίας, ενός αυτόματου στο οποίο έχουμε επιβιβαστεί και τρέχουμε, τρέχουμε, τρέχουμε, προς ένα μέλλον που αδυνατείς να φανταστείς ως πού μπορεί να φτάσει. Όπως αδυνατείς να χωνέψεις πως φτάνει τόσο πολύ στα άκρα ένα σύστημα που υποτίθεται ενεργούσε πάντα ως εχθρός των άκρων, πως φτάνει τόσο πολύ στην εκτροπή ένα σύστημα που υποτίθεται ενεργούσε πάντα στο όνομα της συνταγματικής νομιμότητας.

(Χώσ' τα, ρε Μπέναρε. Χώσ' τα σαν να μην υπάρχει αύριο)

Ιndiana Light

2011-11-11T17:49:00.006+02:00

Βαριά χαρτιά μαζεμένα: ο Τεντέν στις οθόνες, ο Σπίλμπεργκ με τον Πίτερ Τζάκσον υπεύθυνοι για την εμφάνισή του σ΄αυτές. Ο Σπίλμπεργκ σκηνοθετεί, ο Τζάκσον θα σκηνοθετήσει το σίκουελ, υπογράφοντας εδώ ως παραγωγός και διατηρώντας παράλληλα καθοριστικό ρόλο στην κατασκευή της ταινίας, αφού η εταιρία του, ονόματι Weta Digital, ειδικεύεται στην τεχνική performance capture ή motion capture με την οποία γυρίστηκαν οι «Περιπέτειες του Τεν Τεν: Το μυστικό του μονόκερου». Με την τεχνική αυτή οι ηθοποιοί παίζουν κανονικά, στη συνέχεια γίνεται πάνω στην εικόνα τους η ψηφιακή επεξεργασία και το αποτέλεσμα είναι ένα υβρίδιο ανάμεσα σε κανονική εικόνα και σε animation. Ο Τζάκσον το περιγράφει παραστατικά λέγοντας ότι εν προκειμένω το αποτέλεσμα δεν είναι καρτουνίστικο αλλά «φωτορεαλιστικό»: οι ηθοποιοί μοιάζουν ακριβώς σαν κανονικοί άνθρωποι, κανονικοί άνθρωποι όμως που βγήκαν μέσα από τις σελίδες του κόμικ του Ερζέ. Αν μη τι άλλο και οι ιδιότητες των ηρώων -δεν ματώνουν, δεν χτυπάνε κλπ- είναι πιο ταιριαστές μέσα σε αυτό το αισθητικό περιβάλλον και μερικές σκηνές δράσεις είναι λιγότερο απίστευτες, ενώ εντυπωσιακή δουλειά έχει γίνει και στο εικαστικό κομμάτι της ταινίας, με τα έντονα χρώματα να δίνουν τον τόνο, επηρεασμένα προφανώς και από την «καθαρή γραμμή» (ligne claire) των σχεδίων του Ερζέ, που ήταν γενικότερα επιδραστικά και εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα από την ποπ αρτ.

Όταν ο Ερζέ είδε τους «Κυνηγούς της Χαμένης Κιβωτού», είπε πως μόνο ο Σπίλμπεργκ θα μπορούσε να γυρίσει τον Τεντέν με τον τρόπο που του άξιζε. Ο Σπίλμπεργκ πάλι, διαβάζοντας σε μια κριτική για την ίδια ταινία τις αναλογίες που υπάρχουν ανάμεσα στους δύο ήρωες, πρωτομπήκε στον κόσμο του Τεντέν και ενθουσιάστηκε με ό,τι έβλεπε, μολονότι τα πρώτα τεύχη που έπεσαν στα χέρια του ήταν στα Γαλλικά. Οπότε η εκτίμηση ανάμεσα στους δύο δημιουργούς ήταν αμοιβαία, γεγονός όχι παράξενο δεδομένων των κοινών χαρακτηριστικών των ηρώων τους. Όταν γυρνούσε τον δεύτερο Ιντιάνα Τζόουνς, ο Σπίλμπεργκ σκόπευε να επισκεφτεί τον Ερζέ, μα τότε ακριβώς ο Ερζέ πέθανε. Η σύζυγός του έδωσε ωστόσο στον Σπίλμπεργκ τα δικαιώματα του έργου του και κοντά τριάντα χρόνια αργότερα, μετά από σειρά υπαναχωρήσεων και αναβολών, φτάσαμε επιτέλους στο να λάβει σάρκα και οστά το σχέδιο.

Αν και τεχνικά το περιβάλλον τού είναι νέο, ο Σπίλμπεργκ βρίσκεται κατά τ' άλλα εντελώς στο περιβάλλον του, γνωρίζοντας τους κώδικες της περιπέτειας καλύτερα απ' τον καθένα. Ελέγχει με την μπαγκέτα του τους ρυθμούς, ενώ ο Τζον Γουίλιαμς από δίπλα με τη δική του εξακολουθεί να κάνει αυτό που πάντα έκανε, να γράφει δηλαδή μουσικές που κλειδώνουν πάνω στις εικόνες του, κι είναι σαν να συναγωνίζονται ο ένας τον άλλον σε κέφι, μα κυρίως σε μαστοροσύνη, αφού έχουν σταμπάρει το κινηματογραφικό αυτό είδος. Η δράση εναλλάσσεται σε γενναίες ποσότητες στη θάλασσα, στον αέρα και στην ξηρά. Το καλύτερο σημείο όμως είναι όταν για λίγα λεπτά θα εναλλαχθεί ανάμεσα σε παρόν και παρελθόν, σε μια υπέροχη σκηνή παράλληλης δράσης, όπου όσα ανακαλεί στη μνήμη του ο Κάπτεν Χάντοκ για έναν πρόγονό του, αντιστοιχούν σε όσα συμβαίνουν την ώρα εκείνη στον ίδιον.

Ο Σπίλμπεργκ τοποθετεί συχνά τον Τεντέν στο κάτω μέρος του κάδρου, βάζοντάς τον να κοιτά κάπου ψηλά, σαν να αναζητά κάτι άυλο στον αέρα, σαν το πρόσωπό του να φωτίζεται από μια αφηρημένη ιδέα που τον κινεί ψυχικά: ένα μυστήριο, ένα μυστικό προς ανακάλυψη. Η περιπέτεια βρίσκει πάνω στο φωτισμένο πρόσωπο του Τεντέν λόγο ύπαρξης και κινητήριο μοχλό, δυστυχώς όμως η ταινία ρίχνει όλο της σχεδόν το βάρος στην δράση, με αποτέλεσμα οι συγκινήσεις της λύσης των μυστηρίων να περνούν σε εντελώς δευτερεύουσα μοίρα. Ακόμα και κάποια σημειώματα που κρύβουν αυτή τη λύση δεν ενδιαφέρουν τη ταινία ως φορείς της λύσης του γρίφου, αλλά χρησιμοποιούνται ως υλικά σώματα, ως κομμάτια χαρτί που σε μια οργασμικά χορογραφημένη σκηνή ανθολογίας αλλάζουν διαρκώς χέρια και ράμφη. Στο τέλος δε η λύση του μυστηρίου μοιάζει να μην έχει σημασία, καθώς ο Σπίλμπεργκ αγχώνεται να φωνάξει ότι θα επακολουθήσει σίκουελ, λες και υπήρχε περίπτωση να μην το πληροφορηθούμε όταν γυριστεί, λες και η ταινία που είδαμε δεν έχει σημασία, σημασία έχει η επόμενη.

Στα πρώτα λεπτά του έργου, όταν αρχίζει να γεννιέται η περιέργεια στον Τεντέν για ένα από τα μυστικά της ταινίας, γυρνάει στο σπίτι του, κάθεται στο γραφείο του και έχει μπροστά του το πληκτρολόγιό του. Πάνω από το πληκτρολόγιο δεν υπάρχει τίποτα. Κενό. Το πληκτρολόγιο είναι γραφομηχανής. Ο κόσμος του Τεντεν είναι ένας κόσμος πριν το ίντερνετ. Ο Τεντέν λέει μέσα στην καλή χαρά «Πάμε στο μέρος που μπορούμε να μάθουμε τα πάντα». Η γραφομηχανή δεν έχει οθόνη, ο Τεντέν δεν έχει να κοιτάξει μπροστά του, δεν έχει να γκουγκλάρει για να μάθει τα πάντα. Ένας ολόκληρος κόσμος που δεν υπάρχει ακόμα, εκεί, μπροστά στην άδεια από οθόνη γραφομηχανή του. Πηγαίνει λοιπόν σε μια μεγάλη βιβλιοθήκη και ψάχνει βιβλία και η πληροφορία βρίσκεται εκεί, σε μια σελίδα. Όσο γοητεία και να έκρυβε εκείνο το ψάξιμο, σου φαίνεται πια αφύσικος ένα κόσμος που όλη η πληροφορία δεν ήταν συγκεντρωμένη ανά πάσα στιγμή μπροστά στην οθόνη σου, ανά πάσα στιγμή μπροστά σου. Ο προδιαδικτυακός κόσμος ήταν εξ ορισμού πιο περιπετειώδης και πιο μυστηριώδης.

(Κείμενο γραμμένο για το ελculture)

Ο Αυτονόητος

2011-11-10T17:21:00.009+02:00

Έ - Έ - Έρχεται.

Τις τελευταίες πέντε ημέρες γίναμε μάρτυρες της παπατζήδικης δημοκρατίας, τώρα είμαστε έτοιμοι να περάσουμε στο επόμενο εξελικτικό στάδιο, την παπαδημοκρατία. Όπως διαπραγματεύονταν πέντε ημέρες τώρα, έτσι ακριβώς κυβερνούσαν δεκαετίες τώρα, με αυτό ακριβώς το πνεύμα, με αυτό ακριβώς το ήθος, και αν υπήρξαν σε κάτι ωφέλιμες αυτές οι πέντε ημέρες είναι επειδή έπαιζαν ολομόναχοι και όσο καλή θέληση και να είχες κι όσο πλουμιστά κι αν ήταν τα φτερά σου, δεν μπορούσες να ερμηνεύσεις αυτό που γινόταν με θεωρίες περί συλλογικής κοινωνικής ευθύνης, κουλτούρας βίας και ανομίας, αριστερής ιδεολογικής ηγεμονίας ή κρατισμού. Το βασίλειο των δύο μεγαλομάγαζων περιέφερε επί πενθήμερο την εντελώς γυμνή από προσχήματα πραγμάτεια του μεταξύ Μαξίμου και Συγγρού. Χορτάσαμε γύμνια, καιρός να μπει ένας Παπαδήμος να τη σκεπάσει. Και ίσως ταυτόχρονα καιρός να αρχίσουν να διαλύονται τα μεγαλομάγαζα για να αντικατασταθούν από άλλα, τι χωρίζει άλλωστε τον Γιάννη Ραγκούση απ' τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τι χωρίζει άλλωστε τον Ανδρέα Λοβέρδο απ' τον Άρη Σπηλιωτόπουλο και λοιπά και λοιπά. Μέχρι τότε όμως Παπαδήμος.

Ένας Παπαδήμος που ήταν λέει απ' την αρχή η «αυτονόητη» επιλογή. Η δική μου νόηση κινείται εκτός του μιντιακού αυτονοήτου, θα προσπαθήσω να την φιξάρω, θα καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια να δω τα πράγματα υπό αυτό το πρίσμα, θα καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια να νομιμοποιήσω εντός μου τον εντολοδόχο πρωθυπουργό - για να είναι αυτονόητος κάτι ριζικό πρέπει να μου έχει διαφύγει στο όλο θέμα.

Και επειδή σε έχουν κουράσει οι υστερίες μου περί εκπροσώπου του τραπεζικού συστήματος στην εξουσία κλπ, μόλις απαλλαγώ από αυτές θα προσπαθήσω να δω το ριζικό που μου διέφυγε στα εξής δύο σημεία:

1) Πώς η αυτονόητη λύση για «την υλοποίηση των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης της 26ης Οκτωβρίου 2011» -που είναι το αποκλειστικό υποτίθεται έργο της μεταβατικής κυβέρνησης- είναι ο άνθρωπος εκείνος που με βαρυσήμαντο άρθρο του τρεις ημέρες πριν την απόφαση, στις 23 Οκτώβριου, αντιτάχθηκε απερίφραστα στην προοπτική της.

2) Πώς γίνεται ενώ επανήλθε στη διεθνή συζήτηση ο τρόπος με τον οποίο μπήκε η Ελλάδα στο ευρώ και ξανακούστηκαν κατηγορίες για χάλκευμα των δημοσιονομικών στοιχείων της, να εμφανίζεται ως ο πλέον αξιόπιστος συνομιλητής με το διεθνές σύστημα ο τότε κεντρικός τραπεζίτης της χώρας, ένας δηλαδή εκ των μεγάλων πρωταγωνιστών της εισόδου μας στο ευρώ. Δηλαδή εάν δεν ανήκαμε από την αρχή στο ευρώ, δεν ανήκαμε επειδή ο Παπαδήμος μαγείρευε νούμερα. Όχι ο Φωτόπουλος, όχι ο Λυμπερόπουλος. Ο Παπαδήμος.

Ήταν η εκπομπή «Πείτε στο αυτονόητο πως οι δρόμοι μας έχουν χωρίσει οριστικά». Αύριο πάλι μαζί, με κριτική για τον Τεντέν και τη σύνθεση της νέας κυβέρνησης.

Σημεία τριβής

2011-11-08T22:23:00.012+02:00

Τα δέκα βασικά σημεία τριβής:

1) Η ΝΔ ζητά να έχουν καταλήξει στη σύνθεση της νέας κυβέρνησης ως τις 19 Φεβρουαρίου - το ΠΑΣΟΚ λέει ότι το περιθώριο δεν πρέπει να είναι τόσο δεσμευτικό.

2) Η ΝΔ ζητά η σύνθεση της νέας κυβέρνησης να ανακοινωθεί σε έξι δόσεις - το ΠΑΣΟΚ λέει πως κάθε συζήτηση για την έκτη δόση έχει παγώσει.

3) Ο Σαμαράς διαπραγματεύεται με τον τρόπο του Γιώργου Καραγκούνη: κρατάει την μπάλα περιμένοντας να του κάνει κάποιος φάουλ - και να που τον ανέτρεψε ο Όλι Ρεν, με αποτέλεσμα ο Αντώνης να σφαδάζει στο γρασίδι.

4) Το ΠΑΣΟΚ ζητά άμεση παραίτηση Μπερλουσκόνι - η ΝΔ ζητά ταυτόχρονη παραίτηση Μοράτι, ώστε ο δικομματισμός των ομάδων του Μιλάνου να εξακολουθήσει να παίζεται επί ίσοις όροις.

5) Η ΝΔ δεν θέλει να μπουν πολιτικά στελέχη της στη κυβέρνηση επειδή βασικά δεν έχει πολιτικά στελέχη ικανά να γίνουν υπουργοί. Αν έκανε αυτοδύναμη κυβέρνηση, μισή ντροπή των μισών υπουργών μισή ντροπή των άλλων μισών. Τώρα ντρέπεται όλη μόνη της.

6) Κατά το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει καθυστέρηση στις διαπραγματεύσεις επειδή σύμφωνα με το ρολόι του Γεωργίου Παπανδρέου (αμφίσημο εδώ το ονοματεπώνυμο) βρισκόμαστε ακόμα στο βράδυ της Κυριακής, άντε πρωί Δευτέρας στη χειρότερη.

7) Εμπλοκή έχει σημειωθεί και λόγω της απαίτησης -εκτός από τη στελέχωση με τραπεζίτες- ένα τουλάχιστον υπουργείο να δοθεί τιμής ένεκεν σε ΑΤΜ.

8) Ο Γιώργος Καρατζαφέρης ανθίσταται σθεναρά στις πιέσεις να γίνει αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβερνήσεως, επειδή του βάζουν όρο κατά τη διάρκεια της θητείας του να περιοριστεί σε πέντε γνωμικά και τέσσερεις παραβολές ημερησίως. Σε αντάλλαγμα θα του ανοίξουν λογαριασμό στο φέισμπουκ και το τουίτερ όπου θα μπορεί να πυροβολεί ασταμάτητα.

9) Σύμφωνα με ρητό όρο των δανειστών, αν πάθει εγκεφαλικό ο Μανώλης Καψής λόγω της άρνησης Σαμαρά να υπογράψει, για την εκταμίευση δεν θα απαιτούνται πλέον απλά υπογραφές, αλλά θα συνοδεύονται από πουτσοσκάμπιλα, τα οποία θα κατανεμηθούν ως εξής: Του Όλι Ρεν στο Νέο Πρωθυπουργό, Του Νικολά Σαρκοζί στο Νέο Υπουργό Οικονομικών, του Ρομπάι ή Ρομπέι στο Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, του Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο στον Γιώργο Ανδρέα Παπανδρέου, και της Αγγέλας Μέρκελ στον Αντώνη Σαμαρά. Η κυρία Μέρκελ θα χρησιμοποιήσει ντίλντο της αποκλειστικά δικής της επιλογής.

10) Προκειμένου να διασφαλιστεί η ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας -βασική στρατηγική επιλογή των τελευταίων πενήντα ετών- η ΝΔ θα αποδεχτεί το ντίλντο ως «αναπόφευκτο», αλλά δεν πρόκειται να αποδεχθεί να μπουν μπρος οι μπαταρίες. Σε αυτό θα είναι ανένδοτη.

Αναγνωρίσεις

2011-11-06T23:18:00.006+02:00

Η μόνη απόλυτα ψύχραιμη και η μόνη απόλυτα μη λαϊκίστικη εκτίμηση είναι πως αν το μνημόνιο υπήρξε το πρώτο βήμα στην πολιτειακή και εθνική υποτέλεια της χώρας, η αποψινή συμφωνία υπήρξε το δεύτερο, ακόμη βαθύτερο βήμα.

Σε επιχειρήματα του στυλ «δεν είσαστε τόσο ευαίσθητοι όταν επί δεκαετίες παίρνατε τα λεφτά απ' τις Βρυξέλλες, τώρα θυμηθήκατε την εθνική κυριαρχία και τη δημοκρατία», η απάντηση είναι πως αυτά που συνέβησαν πέρσι και ειδικά αυτά που συμβαίνουν την τελευταία εβδομάδα, είναι καταστάσεις εντελώς άλλης κλίμακας. Σε επιχειρήματα του στυλ «δεν τα κάνουν μόνο σε εμάς, τα κάνουν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, απλώς σε εμάς τα κάνουν πιο έντονα», η απάντηση είναι πως το ευρύτερο πνίξιμο των εθνικών δημοκρατιών απλά καθιστά μεγαλύτερη την ευρωπαϊκή κατηφόρα προς το σκοτάδι. Σε επιχειρήματα του στυλ «ή αυτό ή το χάος», η απάντηση είναι πως ακόμη κι αν είχαν βάση, πως ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι δεν είναι ακριβώς "αυτό" το οποίο φέρνει ένα πολύπλευρο και πολύ πιο επώδυνο χάος, η ουσία παραμένει πως για να μην σε αφήσουν να βουτήξεις το χάος, σου αφαιρούν ό,τι μένει από πρόσχημα αυτοδιάθεσης. Σε επιχειρήματα του στυλ «μα μόλις τέθηκε το δημοψήφισμα που θα σε αυτοδιέθετε, πρώτος εσύ σαν λαός κώλωσες», η απάντηση είναι άντε και γαμηθείτε.

Τέλος, όσο σκασίλα σου κι αν είναι, να σε ενημερώσω ότι τον Λουκά Παπαδήμο ή τον όποιο άλλο λομπίστα του τραπεζικού συστήματος, εγώ δεν τον αναγνωρίζω ως νόμιμο Πρωθυπουργό της χώρας μου.